Theo lộ trình từ nay đến năm 2015, thành phố Hà Nội sẽ hình thành 8 khu chợ đầu mối, trong đó có 2 chợ đầu mối cấp vùng có diện tích lên đến 50ha, được xây dựng trên địa bàn huyện Gia Lâm và Thường Tín, chuyên bán buôn các mặt hàng nông sản, thực phẩm. Một vài khu chợ khác nữa sẽ được hình thành tại các huyện Từ Liêm, Ứng Hòa, Ba Vì…

Theo quy hoạch, chợ đầu mối Long Biên sẽ di chuyển xuống phía Nam, còn khu chợ hiện tại sẽ chuyển thành chợ dân sinh. Đây được xem là chủ trương giải quyết bài toán đầu ra cho nông sản, đáp ứng nhu cầu trao đổi, mua bán, tiêu thụ nông sản ngày một tăng của xã hội.

Thế nhưng, một câu hỏi được đặt ra là liệu đến đầu năm 2015, khi 8 khu chợ đầu mối hình thành, thì hiệu suất hoạt động, hiệu quả kinh doanh của chúng có được như kỳ vọng?

Nhìn lại bài học trước đây, khi xây dựng chợ đầu mối của tỉnh Nghệ An, các nhà quản lý tin tưởng nơi đây sẽ là đầu mối thu mua nông sản hàng hóa cho toàn tỉnh, giải quyết đầu ra cho nông sản trong thời gian ngắn, giảm chi phí vận chuyển và tạo thuận lợi trong khâu tiêu thụ hàng hóa nông sản cho nông dân. Thế nhưng do nhiều yếu tố không thuận lợi mà các nhà quản lý không lường được khi xây chợ, đã biến khu chợ đó thành một… “khu chợ chiều”.

Chợ đầu mối nông sản - thực phẩm Xuân Đỉnh (huyện Từ Liêm, Hà Nội) cũng là một ví dụ điển hình. Với những quảng cáo hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp như diện tích ki-ốt rộng, thoáng, giá thuê hợp lý… thế nhưng đến nay, chợ Xuân Đỉnh vẫn chưa đạt được mục đích chính là buôn bán nông sản mà thay vào đó kinh doanh nước giải khát, dịch vụ cho thuê kho chứa hàng…

Vậy nên thành phố Hà Nội cũng cần rút kinh nghiệm từ những bài học đã có khi xây dựng những chợ đầu mối quy mô lớn, trước hết cần chú ý đến vị trí của chợ. Lấy ví dụ như xe tải chở hàng chỉ cần đi qua cầu Chương Dương là có thể rẽ ngay xuống chợ Long Biên “dỡ” hàng. Nếu như dịch chuyển chợ đi quá xa khu trung tâm thì rất khó thu hút được bạn hàng, đầu mối buôn bán và gây khó khăn cho các xe chuyên chở bởi hệ thống giao thông của thành phố đang rất bức bối. Vấn đề thứ hai cần giải quyết là thu gọn các thủ tục hành chính, cần đưa ra những chính sách khuyến khích đầu tư giúp doanh nghiệp, tiểu thương quay vòng vốn nhanh.

Thiết nghĩ, để các chợ đầu mối hoạt động hiệu quả là cả một quá trình khó khăn, cần có sự tham gia giải quyết từ nhiều cấp, nhiều khâu. Chúng ta không nên đặt lên hàng đầu tiêu chí lượng, mà quên đi cái “chất”, có như vậy người bán – người mua mới hài lòng, tạo động lực thúc đẩy giao thương phát triển.

LÊ QUÂN