Tổng thống đắc cử của Philíppines, Benigno Aquino III. (Nguồn: Reuters)

Ngày 30-6, chính trường Phi-líp-pin sẽ bước sang một kỷ nguyên mới khi ông Bê-ni-nô “Noy-noy” A-ki-nô III (Benigno “Noynoy” Aquino III) tuyên thệ nhậm chức tổng thống. Trở thành một “hiện tượng” khi chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử hồi tháng 5, song không phải vì thế mà chặng đường đón đợi ông A-ki-nô phía trước lại trải đầy hoa.  

Ông A-ki-nô bước vào Điện Ma-la-ca-nang mang theo nhiều kỳ vọng của người dân. Khẩu hiệu tranh cử “Không tham nhũng, không nghèo đói” có sức hút mạnh mẽ trong bối cảnh hiện nay của đất nước Phi-líp-pin. Ngay chính bản thân ông A-ki-nô cũng có sức ảnh hưởng lớn khi được coi là người có trình độ, cương trực, quả cảm, quyết tâm trong sạch hóa xã hội và chính trường Phi-líp-pin.

Không những vậy, ông A-ki-nô còn được “thừa kế” uy tín của bậc sinh thành. Trong lần gặp gỡ ông A-ki-nô, ông Nen-xơn Man-đê-la (Nelson Mandela) đã nói vui rằng: “Ông khéo lựa chọn cha mẹ”. Nhà lãnh đạo huyền thoại của Nam Phi không phải không có lý. Ông A-ki-nô sinh tháng 2-1960 là con trai duy nhất trong 5 người con của cố nữ Tổng thống Phi-líp-pin Cô-ra-dôn A-ki-nô (Corazon Aquino). Mẹ ông là thần tượng của nhiều người dân Phi-líp-pin và là một trong những phụ nữ nổi tiếng nhất châu Á khi năm 1986, bà lãnh đạo phong trào nhân dân lật đổ chế độ độc tài của Tổng thống Phéc-đi-năng Mác-cốt (Ferdinand Marcos). Trước đó, cha ông A-ki-nô đã bị ám sát năm 1983 khi lãnh đạo phong trào chống Tổng thống Mác-cốt.

Như vậy, ông A-ki-nô có không ít ưu thế để thúc đẩy thực hiện các cam kết tranh cử của mình. Tuy nhiên, điều đó chưa đủ để bảo đảm rằng những cam kết đó sẽ chắc chắn trở thành hiện thực.

Ông A-ki-nô coi việc chống tham nhũng là ưu tiên hàng đầu khi nhận nhiệm sở. Song, xử lý tham nhũng luôn là vấn đề hóc búa trong môi trường chính trị phức tạp, nhiều lợi ích chồng chéo ở Phi-líp-pin. Ví dụ không phải ở đâu xa. Chính Tổng thống vừa mãn nhiệm G. A-rô-giô lên nắm quyền vào năm 2001 là nhờ đi đầu trong các cuộc biểu tình của quần chúng chống lại nạn tham nhũng trong chính phủ của ông J. E-xtra-đa (J. Estrada). Ông E-xtra-đa bị kết tội tham ô vào năm 2007 nhưng lại được xóa tội vài tháng sau đó. Trong khi đó, trong những năm làm Tổng thống, bà A-rô-giô cũng lại không ít lần phải đối mặt với cáo buộc tham nhũng và lạm quyền.

Sau một thời gian tăng trưởng ổn định dưới thời Tổng thống A-rô-giô, kinh tế Phi-líp-pin đang gặp nhiều khó khăn do cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu cũng như những nguyên nhân nội tại. Thâm hụt ngân sách đang ở mức cao kỷ lục (gần 300 tỷ pê-xô, tương đương 3,9% GDP), khoảng cách giàu nghèo có xu hướng ngày càng tăng. Chèo lái một nền kinh tế như vậy hoàn toàn không phải là chuyện đơn giản dù ông A-ki-nô vốn là một chuyên gia kinh tế.

Không chỉ phải tìm lời giải đúng đắn cho hai bài toán khó kể trên, ông A-ki-nô cũng sẽ phải đương đầu với những “lãnh chúa” địa phương nắm trong tay lực lượng bán quân sự. Vụ án giết hàng chục người của cha con tỉnh trưởng Am-pa-tu-an xảy ra trước cuộc bầu cử vừa qua cho thấy chẳng dễ để tìm ra phương thuốc cho căn bệnh mang tên “cát cứ” ở Phi-líp-pin. Cuộc chiến chống những tay súng Hồi giáo cực đoan trên các hòn đảo ở miền Nam Phi-líp-pin đang giẫm chân tại chỗ là câu chuyện cũ, song ông A-ki-nô lại không được phép lãng quên. Nếu không trấn áp hiệu quả,  lực lượng Abu Sayyaf có thể sẽ là khối u ác tính nhanh chóng bào mòn uy tín chính trị của ông A-ki-nô.

Để vượt qua các thách thức, ông A-ki-nô không chỉ cần sự ủng hộ mạnh mẽ của người dân mà cần cả sự đồng lòng của hệ thống chính trị. Tuy không còn làm tổng thống nhưng bà A-rô-giô vẫn còn duy trì sức ảnh hưởng đáng kể trên chính trường Phi-líp-pin. Nhiều người tin rằng cựu Tổng thống Phi-líp-pin sẽ sớm trở thành người đứng đầu cơ quan lập pháp nước này. Do đó, không phải là không có khả năng những chính sách Tổng thống A-ki-nô đề ra sẽ gặp khó dễ tại Quốc hội, nơi đảng của ông không chiếm đa số ghế.

Sáu năm tới sẽ là sáu năm đầy thử thách đối với Tổng thống A-ki-nô. Hy vọng rằng với bản lĩnh và tài năng của mình, ông A-ki-nô sẽ đưa đất nước Phi-líp-pin tiến lên phía trước.  

Bảo Trung