Hơn 15 năm ra đời một Nông trường bò sữa tại Lâm Đồng, chưa khi nào loại vật nuôi này được người ta nhắc đến nhiều như vậy. Giá sữa tăng cao đã thúc đẩy phong trào nuôi bò phát triển. Bò sữa trên cao nguyên Lâm Đồng đang thực sự lên ngôi.

Râm ran chuyện bò sữa

Những ngày này, về huyện Đơn Dương-địa bàn tập trung bò sữa nhiều nhất của tỉnh Lâm Đồng hiện nay, đến đâu cũng nghe người dân râm ran bàn tán chuyện nuôi bò sữa. Kỹ sư Trần Trung Chánh, phụ trách Ban quản lý dự án bò sữa Đơn Dương vui mừng cho biết: “Người nuôi bò sữa dạo này phấn khởi lắm. Giá sữa tươi đang lên từng ngày chứ không còn bấp bênh như trước đây nữa. Nếu giữ được ổn định như hiện giờ thì người dân Đơn Dương có cơ hội để làm giàu…”. Hiện nay các hộ dân ở Đơn Dương nuôi hơn 1.000 con bò sữa, chiếm trên 1/3 tổng đàn bò sữa của tỉnh Lâm Đồng, đó là chưa kể 1.205 con của 2 đơn vị nuôi tập trung trên địa bàn là Công ty giống bò sữa Lâm Đồng và Công ty Thanh Sơn. Trong đó nhiều nhất là tại các xã Đạ Ròn, Tu Tra và thị trấn Thạnh Mỹ.

Bà Đặng Thị Quyên (thôn 2, xã Đạ Ròn) chăm sóc đàn bò sữa 15 con.

Theo chỉ dẫn của kỹ sư Chánh, chúng tôi đến xã Đạ Ròn, địa phương có nhiều bò sữa nhất trong huyện với khoảng 80% số hộ nuôi bò. Trên các đoạn đường liên thôn còn lầy lội bùn đất do ảnh hưởng của mưa bão, từng tốp người cầm liềm hái, quang gánh hăng hái ra đồng cỏ; từng chiếc xe gắn máy, công nông chất đầy những bó cỏ xanh mướt tấp nập về nhà… Vừa bón cỏ cho đàn bò 5 con, ông Lê Văn Minh (thôn 1) vừa kể: “Vùng này nuôi bò sữa từ lâu lắm rồi, lúc Nông trường bò sữa đang thịnh vượng, nhiều công nhân đã nuôi riêng tại nhà, nhiều năm qua do giá sữa thấp nên người ta không mặn mà lắm với bò. Phong trào nuôi bò sữa ở đây mới rộ lên chỉ nửa năm nay, từ khi sữa tươi liên tục tăng giá”. Cũng theo ông Minh, 6 tháng vừa rồi, sữa đã 4 lần tăng giá: từ 3.700 đồng/kg lên 4.300, lên 4.700 đồng, 5.700 đồng, rồi 6.300 đồng. Và trong khi thực hiện bài viết này, chúng tôi biết thêm một tin vui cho người nuôi bò sữa, đó là các công ty thu mua sữa đã quyết định nâng giá sữa lên 8.100 - 8.500 đồng/kg. Bởi vậy, người dân đã đổ xô vào nuôi bò, hộ chưa có thì đầu tư 1-2 con, người đã nuôi rồi thì gom vốn liếng tăng đàn lên 5-7 con, nhiều hộ phát triển được đến 15-20 con. Giá con giống cũng tăng cao đột biến, nếu trước đây một con giống khoảng 15-17 triệu đồng, thậm chí có thời điểm rớt xuống 10 triệu thì bây giờ đang ở mức 20-25 triệu đồng/con.

Cùng với Đơn Dương, phong trào nuôi bò sữa đang phát triển mạnh ở huyện Đức Trọng, trong đó tập trung nhất là các thôn Finôm, Phú Thạnh của xã Hiệp Thạnh. Ông Trương Thanh Võ ở tổ 26, thôn Finôm - người đã theo nghề bò sữa hơn 10 năm nay, tâm sự: Giai đoạn từ 1995 - 2001 là thời gian khó khăn nhất đối với người nuôi bò vì Nông trường bò sữa giải thể, không có đầu ra. Nhiều hộ đã phải bán bò sữa theo giá bò thịt, riêng gia đình ông vẫn giữ lại nuôi vì tin tưởng có ngày bò lại lên đời. Hiện nay, gia đình ông có 6 con bò, thu nhập mỗi tháng hơn 10 triệu đồng.

Hướng đi bền vững

Niềm vui của người chăn nuôi bò sữa Lâm Đồng hôm nay có được chính là xuất phát từ chủ trương đúng đắn khi triển khai dự án bò sữa của tỉnh: Phát triển chậm mà chắc. Cùng thực hiện dự án phát triển đàn bò sữa với 29 tỉnh, thành phố trong cả nước nhưng Lâm Đồng không theo con đường của nhiều địa phương là đầu tư dàn trải, ồ ạt. Ông Trần Văn Hào, Trưởng phòng Chăn nuôi-Thuỷ sản Sở NN-PTNT tỉnh Lâm Đồng khẳng định: “Giai đoạn I của dự án bò sữa Lâm Đồng (2001 – 2005) đã thành công, cơ bản đạt được những mục tiêu đề ra, trong đó thành công lớn nhất là định hướng được sự phát triển bò sữa một cách bền vững. Tỉnh chỉ chi một khoản tiền không lớn là 4,730 tỷ đồng (so với hàng trăm tỷ đồng ở một số địa phương) để được đàn bò trên 3.000 con và chắc chắn con số này sẽ tiếp tục cao lên”.

Ở giai đoạn II của dự án bò sữa, tỉnh Lâm Đồng tiếp tục mục tiêu phát triển bền vững, tập trung vào hai huyện Đơn Dương và Đức Trọng. Đây là vùng đất có điều kiện phù hợp để phát triển đàn bò sữa, như: nhiệt độ bình quân thấp, thích hợp với bò sữa thuần chủng giống Úc và Hà Lan; nguồn thức ăn phong phú gồm cả cỏ và phế phẩm nông nghiệp; cộng theo đó là kinh nghiệm nuôi bò có từ hàng chục năm nay của nông dân. Về quy mô, để mang lại mức lợi nhuận cao và bền vững, tỉnh khuyến khích phát triển quy mô hộ chăn nuôi từ 10 – 15 con và tập trung thành khu vực để thuận tiện trong công tác thu gom sữa. Tỉnh cũng xác định không nhập thêm giống bò mà chỉ cho sinh sản tự nhiên để đến năm 2010 tổng đàn bò sữa toàn tỉnh đạt từ 6.500 đến 7.500 con.

Trở ngại lớn nhất đối với người nuôi bò sữa hiện nay là diện tích đất trồng cỏ hạn chế. Để bảo đảm lượng cỏ cho một con bò sữa cần 0,5 sào đất trở lên, bởi vậy những hộ nuôi trên 10 con bò đang rất khó khăn để có đủ đất trồng cỏ, nhiều hộ phải đi thuê đất hoặc mua cỏ cho bò. Tỉnh Lâm Đồng đang quy hoạch vùng trồng cỏ cho chăn nuôi 9.000ha nhưng đến nay chỉ mới có đồng cỏ tập trung khoảng 1.000ha. Nếu giải quyết được vấn đề đất trồng cỏ, chắc chắn con đường làm giàu của nông dân Lâm Đồng sẽ rộng mở hơn.

Bài và ảnh: NGUYỄN CHÍ LONG – TƯỜNG NAM