QĐND - Kết quả kiểm tra mới đây cho thấy nhiều mẫu cá tầm, cá trê, cá quả nhập lậu có tồn dư kháng sinh và chất cấm sử dụng, ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã có cuộc đối thoại với ông Nguyễn Như Tiệp, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) về vấn đề này.

Ông Nguyễn Như Tiệp.

 

Tồn dư chất cấm cao

Phóng viên (PV): Thưa ông, Cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản đã có giải pháp gì để ngăn chặn tình trạng thủy sản nhập lậu?

Ông Nguyễn Như Tiệp: Thời gian qua, Cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản đã phối hợp với Tổng cục Thủy sản và Sở NN&PTNT TP Hà Nội triển khai kiểm tra tình trạng cá tầm, cá quả, cá trê nhập khẩu vào Việt Nam không rõ nguồn gốc, chưa được kiểm tra khi nhập khẩu. Đồng thời, chúng tôi tổ chức lấy mẫu phân tích các chỉ tiêu, tồn dư về hóa chất có thể gây mất an toàn thực phẩm. Những chất này thông thường hay bị lạm dụng để chữa các bệnh về đường ruột và ngoài da cho các loại cá nước ngọt.

PV: Xin ông cho biết những kết quả cụ thể?

Ông Nguyễn Như Tiệp: Chúng tôi lấy 30 mẫu (10 mẫu cá tầm, 10 mẫu cá quả, 10 mẫu cá trê), kết quả kiểm tra đã phát hiện 1/10 mẫu cá tầm nhiễm chất Malachite Green, 1 mẫu cá quả nhiễm chất NitroFurans và 2 mẫu cá trê: 1 mẫu nhiễm NitroFurans, 1 mẫu nhiễm Malachite Green. Tỷ lệ tồn dư chất cấm như vậy là cao, đặc biệt là cá trê có 2/10 mẫu nhiễm chất cấm. Tình trạng thủy sản bán ở chợ đầu mối cũng như ở các chợ dân sinh hiện nay không xác định được nguồn gốc, xuất xứ; tiểu thương nói là sản xuất trong nước nhưng khi hỏi hóa đơn, chứng từ về xuất xứ, nguồn gốc thì họ không có.

PV: Những chất cấm được phát hiện có ảnh hưởng như thế nào đối với sức khỏe người tiêu dùng thưa ông?

Ông Nguyễn Như Tiệp: Hai chất cấm NitroFurans và Malachite Green được Ủy ban Thực phẩm quốc tế Cô-đếch (CODEX) đánh giá và khuyến nghị không nên sử dụng trong nuôi trồng thủy sản bởi những tác hại của nó đến sức khỏe người tiêu dùng. Nếu sử dụng liên tục những sản phẩm thủy sản có tồn dư chất này thì có thể bị tích tụ trong gan, thận và có thể gây những bệnh nan y. Tại Việt Nam, từ năm 2005, hai chất này đã bị cấm sử dụng trong nuôi trồng thủy sản. Do vậy, nguồn thủy sản bị nhiễm chất cấm có thể do từ nước ngoài nhập vào Việt Nam hoặc từ những cơ sở sản xuất nhỏ, lẻ trong nước. Kết quả kiểm tra thủy sản nước ngọt nuôi tại Việt Nam từ năm 2008 đến nay không phát hiện chất cấm. Đây là tín hiệu tốt đối với chúng ta.

Kiểm soát chặt thủy sản nhập lậu

PV: Dư luận cho rằng tình trạng cá tầm nhập lậu tràn lan như vừa qua là do có sự chồng chéo về quản lý Nhà nước giữa các bộ, ngành chức năng. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?

Ông Nguyễn Như Tiệp: Theo tôi thì không hề có sự chồng chéo, bởi theo Nghị định số 38/2012/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm, Bộ NN&PTNT được giao quản lý kiểm soát bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm đối với nông, lâm thủy sản đến chợ đầu mối, chợ nông sản, còn ở siêu thị, các cửa hàng chợ dân sinh, cửa hàng bán lẻ là thuộc phạm vi của Bộ Công Thương. Công tác quản lý vệ sinh, an toàn thực phẩm tại nhà hàng, khách sạn bếp ăn tập thể thì thuộc Bộ Y tế. Việc phân công quy định như vậy là rõ ràng, nhưng nếu không có sự phối hợp chặt chẽ thì sẽ không hiệu quả.

Chúng tôi đang hỗ trợ các tỉnh xây dựng thí điểm mô hình chuỗi thực phẩm an toàn, trong đó có thủy sản nước ngọt từ nơi sản xuất, lưu thông, bán buôn, bán lẻ… đây là công cụ tốt bảo đảm cho người tiêu dùng được sử dụng thực phẩm an toàn.

PV: Ông có khuyến cáo gì với người tiêu dùng và cục sẽ có biện pháp gì để quản lý vấn đề này?

Ông Nguyễn Như Tiệp: Chúng tôi đề nghị người tiêu dùng nên chọn mua cá tầm, cá quả, cá trê cũng như các sản phẩm thủy sản khác tại các địa chỉ tin cậy, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Về phía cục, trong những tháng cuối năm 2013, chúng tôi sẽ đưa cá tầm vào danh mục giám sát dư lượng hóa chất thường xuyên. Đồng thời, sẽ báo cáo với Bộ trưởng Bộ NN&PTNT để có biện pháp phối hợp với Bộ Công Thương quản lý chặt chẽ tình trạng buôn bán, kinh doanh sản phẩm cá tầm, cá trê, cá quả... trong thời gian tới.

PV: Dưới góc độ chuyên môn, ông có đề xuất gì để ngăn chặn hiệu quả tình trạng nhập lậu thủy sản như vừa qua?

Ông Nguyễn Như Tiệp: Tại cuộc họp sơ kết của Ban Chỉ đạo liên ngành vệ sinh, an toàn thực phẩm mới đây, Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân giao cho Bộ Công Thương chủ trì cùng với Bộ NN&PTNT xây dựng Đề án Phòng, chống các loại thủy sản nhập lậu trình Chính phủ thông qua tháng 10 năm nay. Dưới góc độ của ngành, chúng tôi đề xuất Bộ Công Thương tăng cường phối hợp kiểm soát khâu lưu thông và phối hợp với ngành nông nghiệp kiểm soát các sản phẩm thủy sản khi đưa ra thị trường phải có nguồn gốc rõ ràng. Đồng thời các tạm kiểm dịch thú y phối hợp với các ban ngành ở các tỉnh biên giới tăng cường kiểm tra, kiểm dịch để ngăn chặn thủy sản nhập lậu.

Về lâu dài, Tổng cục Thủy sản cần có chính sách hỗ trợ nuôi trồng thủy sản nước ngọt để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Bởi một trong những nguyên nhân tình trạng nhập lậu cá tầm, cá quả, cá trê vừa qua là do nhu cầu trong nước cao hơn so với nguồn cung.

PV: Xin cảm ơn ông!

NGUYỄN KIỂM (thực hiện)