Căng thẳng giá tăng

* Cần nhân rộng mô hình bình ổn giá của Thành phố Hồ Chí Minh

QĐND - Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 của cả nước tăng 0,23% so với tháng 7, tăng 8,18% so với tháng 8-2009. Như vậy, sau một thời gian gần như giữ nguyên, giá cả hàng hóa đã tăng trở lại, gây căng thẳng trong xã hội.

Dự báo CPI tháng 9 có thể tăng mạnh do tác động của giá xăng, dầu và tỷ giá, vì thế nhiều chuyên gia kinh tế đề nghị các cơ quan chức năng cần quản lý giá chặt chẽ hơn và nhân rộng cách bình ổn giá của Thành phố Hồ Chí Minh…

Rục rịch giá tăng

Dạo quanh thị trường Hà Nội trong ngày hôm qua (26-8), chúng tôi đã được chứng kiến khá nhiều hàng hóa tăng so với thời điểm cách đây một tuần. Các cửa hàng bán sữa cho biết: So với tuần trước, giá một số mặt hàng sữa bột ngoại nhập đã tăng từ 5% đến 8%. Cụ thể, 7 sản phẩm sữa của hãng Abbott là: Similac IQ 400g, Similac IQ 900g, Similac Gain IQ 400g, Similac Gain IQ 900g, Gain Plus IQ 400g, Gain Plus IQ 900g, Gain Plus IQ 1,7kg tăng thêm 8%. Một số loại thực phẩm cũng tăng khoảng từ 3 đến 5% so với tuần trước.

Theo những người bán gạo ở phố Hòe Nhai (Hà Nội), so với đầu tháng, giá gạo bây giờ đã tăng mỗi kg từ 500 đến 1.000 đồng.

Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) sáng 26-8 cho biết: Trong thời gian qua, giá phôi thép trên thế giới đã tăng từ 600 đến 620 USD/tấn. Thêm vào đó, tỷ giá USD trong vòng hai tháng qua tăng 500 đồng/USD, vì vậy từ giữa tháng 8, một số thương hiệu thép như Pomina, VNSteel, Vina Kyoei đã đồng loạt điều chỉnh tăng giá, mức tăng dao động từ 100 đến 300 nghìn đồng/tấn so với mức giá cuối tháng 7. Giá thép bán tại nhà máy (chưa bao gồm VAT) dao động quanh mức 13,6 triệu đồng mỗi tấn.

Giải pháp quan trọng nhất để bình ổn giá cả là đẩy mạnh sản xuất. Trong ảnh: Thu hoạch lúa hè thu 2010 tại huyện Ninh Phước (Ninh Thuận). Ảnh: TTXVN.

Báo cáo mới đây của Tổng cục Thống kê cho biết, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 năm nay của cả nước đã tăng ở 10/11 nhóm trong rổ hàng hóa chung. Dẫn đầu là nhóm giáo dục với mức tăng “kỷ lục” là 1,29%. Tiếp đến là các nhóm: may mặc, mũ nón, giày dép tăng 0,51%; thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,41%; thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,38%; giao thông tăng 0,37%; hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 0,27%, trong đó, giá lương thực đang từ mức giảm 0,97% (tháng 7) đã tăng tới 0,67%...

Dự báo nhiều mặt hàng sẽ tăng giá trong tháng 9

Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), dự báo trong tháng 9, giá cả một số mặt hàng hóa và dịch vụ sẽ tăng so với tháng 8. Nguyên nhân do giá thị trường thế giới tăng, tác động vào sản xuất và giá cả trong nước. Tháng 9 tiếp tục là mùa mưa bão, có khả năng xảy ra các cơn bão, mưa lớn ở miền Trung, miền Nam… nên khả năng giá lương thực, hàng hóa sinh hoạt trong mùa lũ tăng trên một số địa bàn; dịch lợn tai xanh chưa khống chế hoàn toàn có thể tác động tăng giá thực phẩm thay thế.

Tháng 9 bước vào mùa khai giảng (hơn 20 triệu học sinh, sinh viên các cấp từ mầm non đến đại học, cao đẳng và trung học chuyên nghiệp đến trường) sẽ làm tăng nhu cầu đi lại và một số dịch vụ; mặt khác, một số mặt hàng phục vụ nhu cầu tiêu dùng cho Tết Trung thu tăng gây sức ép giá tăng. Trong tháng 9 có ngày Tết Độc lập với kỳ nghỉ 4 ngày (từ 2 đến 5-9), nhu cầu đi lại, nghỉ ngơi, du lịch tăng sẽ tác động tăng giá đối với một số dịch vụ liên quan.

Mặt khác, tác động của việc tăng giá xăng, dầu (từ ngày 9-8) và việc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam điều chỉnh tỷ giá bình quân liên ngân hàng giữa đồng Việt Nam với USD từ ngày 18-8 (từ mức 18.544 đồng/USD lên mức 18.932 đồng/USD) cũng sẽ góp phần làm tăng áp lực về giá cả trong tháng 9.

Siết chặt công tác quản lý giá cả

Trước sức ép về tăng giá gây căng thẳng cho xã hội, mới đây, Bộ Công Thương và Bộ Tài chính đã có văn bản gửi các địa phương yêu cầu siết chặt công tác quản lý giá cả. Bộ Công Thương tập trung chỉ đạo công tác quản lý thị trường, kiểm soát giá cả, đảm bảo cung cầu hàng hóa, không để xảy ra tình trạng khan hàng, sốt giá vào cuối năm. Trước những diễn biến giá thóc gạo tăng tại thị trường phía Nam, Bộ tiếp tục phối hợp với Hiệp hội lương thực Việt Nam tăng cường thu mua thóc gạo trong dân hoàn thành kế hoạch xuất khẩu; đồng thời tăng cường dự trữ để đảm bảo bình ổn giá gạo trong nước.

Bộ Tài chính cũng vừa ban hành Thông tư số 122/2010/TT-BTC về việc bình ổn giá cả. Theo đó, từ 1-10-2010, khi hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục thực hiện bình ổn giá có biến động bất thường, cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền sẽ công bố các biện pháp nhằm bình ổn giá. Hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục bình ổn giá là: xi măng, thép xây dựng, phân bón, sữa, muối, thuốc thú y...

Về thẩm quyền quyết định các biện pháp bình ổn giá, khi giá hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục bình ổn giá có biến động bất thường, Bộ Tài chính căn cứ tình hình thực tế báo cáo Thủ tướng Chính phủ quyết định và công bố áp dụng một hoặc một số biện pháp bình ổn giá cụ thể như: điều hành cung-cầu về hàng hóa, dịch vụ (giữa sản xuất và tiêu dùng, giữa sản xuất và xuất nhập khẩu, giữa các vùng miền trong cả nước và giữa các thời điểm trong năm...); mua vào, bán ra hàng dự trữ quốc gia thuộc hệ thống dự trữ Nhà nước; kiểm soát hàng hóa tồn kho của các tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh; các chính sách tài chính, tiền tệ phù hợp theo quy định của pháp luật.

Nếu được Thủ tướng Chính phủ ủy quyền, Bộ trưởng Bộ Tài chính sẽ được quyết định các biện pháp bình ổn giá như quy định giá tối đa, giá tối thiểu, khung giá đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục bình ổn giá làm căn cứ để các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh quyết định mức giá mua, giá bán cụ thể; kiểm soát các yếu tố hình thành giá đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục bình ổn giá….

Nên nhân rộng mô hình bình ổn giá của Thành phố Hồ Chí Minh

Theo Tổng cục Thống kê, trong tháng 8, mặc dù CPI bình quân của cả nước tăng 0,23% so với tháng 7, nhưng CPI của Hà Nội lại tăng rất nhẹ là 0,15%. Đặc biệt, tại Thành phố Hồ Chí Minh, “đầu tàu” kinh tế của cả nước, CPI tháng 8 không những không tăng mà còn tiếp tục giảm 0,25%. Hai địa phương trên có chỉ số CPI “đẹp” nhờ triển khai có hiệu quả quỹ bình ổn giá các mặt hàng thiết yếu. Chính do sự thành công bước đầu này mà nhiều chuyên gia kinh tế đề nghị, từ nay đến hết năm 2010, cùng với hai thành phố đầu tàu kinh tế, các thành phố lớn khác cũng cần khẩn trương triển khai ngay mô hình quỹ bình ổn giá các mặt hàng thiết yếu. Được biết, Bộ Công Thương đã giao cho Vụ Thị trường trong nước làm đầu mối phối hợp với các sở công thương một số tỉnh, thành phố lớn triển khai đề án áp dụng mô hình bình ổn giá của thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, vấn đề được nhiều người quan tâm là phải quản lý chặt chẽ việc hỗ trợ này. Thực tế, trong thời gian qua đã xuất hiện tình trạng một số doanh nghiệp chỉ “đánh trống ghi tên” trong danh sách doanh nghiệp tham gia bình ổn giá để được vay vốn ưu đãi. Vì vậy, rất có khả năng đồng vốn cho vay ưu đãi để bình ổn thị trường không được sử dụng đúng mục đích như mong muốn của các địa phương.