Cần quản lý chặt chẽ các khoản chi

QĐND - Tại kỳ họp Quốc hội lần này, Chính phủ đã chính thức đề nghị Quốc hội nâng trần bội chi ngân sách Nhà nước nhằm đáp ứng yêu cầu cấp bách kích thích nền kinh tế. Theo ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội và các chuyên gia kinh tế, giải pháp này là cần thiết trước mắt. Về lâu dài, phải từng bước cơ cấu lại các khoản chi, thực hiện tăng nguồn thu, tiến tới cân đối thu-chi ngân sách nhà nước.

Thu ngân sách ước hụt 63.630 tỷ đồng so với dự toán

Báo cáo trước Quốc hội cuối tuần qua, Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết: Chính phủ đã báo cáo Quốc hội ước thực hiện hụt thu cân đối ngân sách nhà nước năm 2013 và trừ các khoản ghi thu ngân sách hụt 63.630 tỷ đồng so với dự toán.

Theo Bộ trưởng, nguyên nhân hụt thu chủ yếu là do dự toán năm 2013 xây dựng cao so với khả năng thực hiện. Cũng trong năm 2013, chúng ta thực hiện các chính sách miễn, giảm, giãn thuế để tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp đã làm giảm thu ngân sách nhà nước.

Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn (Bộ Quốc phòng) thi công xây dựng hồ thủy lợi Tả Trạch (Thừa Thiên-Huế) bằng nguồn vốn từ ngân sách nhà nước.

Ngoài ra, tăng trưởng kinh tế tuy có cao hơn năm 2012 nhưng chưa đạt kế hoạch. Việc quản lý điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh có lúc chưa hiệu quả nên một số đối tượng đã lợi dụng gian lận và trốn lậu thuế.

Để bảo đảm dự toán chi năm 2013, Chính phủ đề xuất tăng bội chi cũng như là tăng thu phần cổ tức của doanh nghiệp nhà nước chưa chuyển giao về SCIC để bù đắp chi theo dự toán năm 2013.

Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương đóng góp gần 1/3 nguồn thu ngân sách của cả nước. Tuy nhiên, trong tình hình kinh tế khó khăn hiện nay, nhiều nguồn thu giảm mạnh. Tới thời điểm cuối tháng 10, ngành thuế Thành phố Hồ Chí Minh mới thu ngân sách được 110.430 tỷ đồng, đạt hơn 70% kế hoạch năm. Nhiều địa phương trọng điểm khác cũng không thể hoàn thành kế hoạch thu ngân sách.

Phát biểu trước Quốc hội cuối tuần qua, nhiều đại biểu Quốc hội kiến nghị cần làm rõ trách nhiệm quản lý nhà nước, trách nhiệm điều hành làm giảm thu ngân sách nhà nước so với dự toán. Cần điều tra, làm rõ các hành vi gian lận, chuyển giá; điều chỉnh chế tài xử lý theo hướng phạt thật nặng.

Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, nhằm hạn chế thấp nhất tình trạng thất thu ngân sách nhà nước, bảo đảm sự công bằng và minh bạch trong môi trường kinh doanh, Tổng cục Thuế đang tiếp tục đẩy mạnh phối hợp với các lực lượng chức năng ở địa phương tăng cường kiểm tra, đánh giá rà soát lại các khoản thu để thu kịp thời vào ngân sách nhà nước các khoản thu phát sinh, cũng như các khoản nợ thuế tồn đọng. Bộ Tài chính cũng đã chỉ đạo các đơn vị chức năng tăng cường công tác kiểm tra hoàn thuế bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định; không hoàn thuế đối với trường hợp doanh nghiệp kinh doanh thương mại đề nghị hoàn thuế đối với trường hợp âm 3 tháng liên tục trở lên liên quan đến hàng hóa tồn kho để thực hiện thu thuế đầu ra mà không khấu trừ thuế theo quy định; không hoàn thuế đối với doanh nghiệp có doanh thu bình quân năm cao gấp 5 lần vốn chủ sở hữu.

Cần thắt chặt việc chi ngân sách nhà nước

Trao đổi với phóng viên Báo Quân đội nhân dân bên lề kỳ họp Quốc hội, Tiến sĩ Trần Hoàng Ngân, chuyên gia kinh tế, ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho rằng, bội chi ngân sách của chúng ta trong 3 năm qua liên tục gia tăng ở mức cao, năm 2011 là 4,4% GDP, 2012 là 4,8% và 2013 ước là 5,3% GDP.  Nợ công và nợ Chính phủ của chúng ta tăng nhanh (tuy nằm trong giới hạn quy định cho phép, nhưng đã ở mức cao). Để giảm dần mức bội chi, chính sách tài khóa của chúng ta cần chặt chẽ và nâng cao tính kỷ luật ngân sách một cách nghiêm khắc hơn. “Tôi nghĩ đã đến lúc chúng ta phải "thắt lưng buộc bụng", tiết kiệm chi tiêu thường xuyên và chi tiêu dùng nhiều hơn nữa để có tiền chi cho đầu tư phát triển” - Tiến sĩ Trần Hoàng Ngân khẳng định.

Ngân hàng Thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam thực hiện dịch vụ thu hộ ngân sách nhà nước.

Phát biểu trước Quốc hội cuối tuần qua, có đại biểu Quốc hội ví von: Việc thu chi ngân sách nhà nước đang ở trong tình trạng “giật gấu vá vai”.

Theo phân tích của Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia và Ủy ban Tài chính-Ngân sách của Quốc hội, cách quản lý chi ngân sách nhà nước hiện nay đang thiếu minh bạch. Hàng loạt sai phạm, hoặc vi phạm kỷ luật ngân sách triền miên năm này qua năm khác, mà Kiểm toán Nhà nước, hay Thanh tra Chính phủ đã liên tục chỉ ra đã không được khắc phục. Ví dụ cụ thể nhất là chi chuyển nguồn. Chi chuyển nguồn năm 2011 sang năm 2012 là 246.690 tỷ đồng, chiếm 23,9% tổng chi ngân sách nhà nước. Chi chuyển nguồn năm 2010 sang năm 2011 là 202.041 tỷ đồng, chiếm 23,7% chi ngân sách nhà nước. Báo cáo của Kiểm toán Nhà nước cho biết, nhiều bộ, ngành, địa phương chuyển nguồn sai quy định; hầu hết địa phương có số chi chuyển nguồn tăng hơn 30% so với năm trước; một số địa phương có một số khoản chi chuyển nguồn qua nhiều năm nhưng chưa được thực hiện.

Số chi chuyển nguồn mà Kiểm toán Nhà nước phát hiện ra là rất lớn. Số tiền này thể hiện sự lãng phí, và nguy hiểm hơn, là tạo môi trường cho tham nhũng. Ví dụ, số tiền này nếu được các cơ quan đem gửi ngân hàng, vậy tiền lãi ai sẽ được hưởng?

Nâng trần bội chi không phải là in thêm tiền

Tại cuộc họp báo về phiên họp thường kỳ của Chính phủ tháng 10, trả lời câu hỏi của các nhà báo về việc nâng trần bội chi có thể dẫn đến lạm phát bùng phát, Bộ trưởng-Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam khẳng định: Kế hoạch ngân sách nhà nước năm 2013 mà Chính phủ đã trình cuối năm ngoái và Quốc hội đã thông qua, trong đó có khoản ghi năm 2013 sẽ thu được bao nhiêu tiền và chi bao nhiêu tiều, chi vào đâu, đều có kế hoạch rất cụ thể. Đến gần cuối năm, thu hụt thì xin nâng bội chi, tức là mình tiêu nhiều hơn thu được để bù vào thực hiện kế hoạch chi mà chúng ta đã làm năm ngoái chứ không phải nâng lên để làm cái gì mới. Do đó, nâng trần bội chi không phải là in thêm tiền để làm thêm những việc mới ngoài kế hoạch, do vậy sẽ không ảnh hưởng nhiều đến lạm phát.

Cuối tuần qua, khi thảo luận về tình hình kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước, đại đa số các đại biểu Quốc hội đều tán thành đề nghị tăng bội chi ngân sách để bảo đảm tăng trưởng ở mức hợp lý và bảo đảm an sinh xã hội. Tuy nhiên, nhiều đại biểu nhấn mạnh, phần bội chi tăng thêm cần phải được tập trung cho chi đầu tư phát triển với danh mục công trình cụ thể và có sự giám sát chặt chẽ để bảo đảm hiệu quả cao nhất.

Được biết, nhằm góp phần cân đối thu-chi ngân sách nhà nước, Bộ Tài chính đang chỉ đạo các đơn vị chức năng tăng cường triển khai các giải pháp tăng thu ngân sách, chống gian lận, trốn thuế, thất thoát và nợ đọng. Phối hợp với Bộ Công an kiểm tra, xử lý các trường hợp trốn thuế, gian lận thuế, giả mạo hồ sơ giấy tờ để chiếm đoạt thuế; rà soát tình hình, quản lý, giám sát các hoạt động kinh doanh dịch vụ đòi nợ theo đúng pháp luật. Quản lý chi ngân sách chặt chẽ, tiết kiệm và hiệu quả, hạn chế tối đa việc bổ sung ngoài dự toán.

Bài, ảnh: ĐỖ PHÚ THỌ