QĐND - Luật Đất đai hiện hành có quy định không cho thu hồi đất ở các khu dự án kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, trong các văn bản Thông tư, Nghị định dưới luật lại có nhiều điểm trái luật. Trong Điều 40, Luật Đất đai có nêu: “Việc thực hiện thu hồi đất để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế trong trường hợp đầu tư xây dựng khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu kinh tế và các dự án đầu tư lớn theo quy định của Chính phủ”.

Đối với dự án sản xuất, kinh doanh phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được xét duyệt thì nhà đầu tư được chuyển nhượng, thuê quyền sử dụng đất hoặc nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất của các tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân mà không phải thực hiện các thủ tục thu hồi đất. Chính những mâu thuẫn giữa việc ban hành luật và các văn bản dưới luật đã tạo ra khó khăn, phức tạp trong việc thực hiện thu hồi và quản lý đất, giám sát sử dụng đất bị thu hồi.

Theo Điều 34, Nghị định 84 của Chính phủ và Thông tư hướng dẫn Nghị định này của Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành ngày 15-6-2007 đã nêu: Nhà nước có thể thu hồi đất nhằm mục đích thực hiện các dự án hạ tầng khu dân cư, dự án nhà ở, xây dựng trung tâm thương mại và khách sạn cao cấp. Song, Thông tư lại không nêu rõ mức độ áp dụng đối với quy mô của dự án, thẩm quyền thuộc cấp nào duyệt? Xây dựng trung tâm thương mại thì cần có sự thẩm định công trình ở mức độ nào; có thuộc diện Nhà nước thu hồi theo nhóm 1 Điều 40, Luật Đất đai hay không?

Rõ ràng, nếu xảy ra khiếu kiện về tranh chấp đất đai thì người dân có quyền dựa theo Luật Đất đai để đòi quyền sử dụng đất cho mình. Về phía các cơ quan chức năng, Tòa án, Ủy ban nhân dân có thể sử dụng các Thông tư, Nghị định để khẳng định quyền sở hữu thuộc về Nhà nước hoặc cơ quan đại diện Nhà nước. Như vậy, việc tranh tụng sẽ không có hồi kết công bằng.

Từ những kẽ hở nêu trên đã nảy sinh tình trạng sử dụng đất công, thu hồi và sử dụng đất trái phép, nhằm mục đích xây dựng các khu nghỉ dưỡng, khách sạn cao cấp, sử dụng danh nghĩa của Nhà nước đứng ra thu hồi đất và sử dụng đất trái mục đích, dẫn đến những bức xúc trong dư luận, mâu thuẫn trong công tác giải phóng mặt bằng... Cho nên, trong sửa đổi Luật Đất đai hiện nay, phải chấm dứt ngay tình trạng Nghị định, Thông tư trái luật.

NGUYỄN THUỲ DUNG

(Số nhà 21A, ngõ 153, Phùng Khoang, Thanh Xuân, Hà Nội)