Cần ban hành một nghị quyết chuyên đề về thực hiện, thi hành pháp luật

QĐND Online – Trước tình trạng nợ đọng văn bản cần phải ban hành để hướng dẫn chi tiết thi hành luật, pháp lệnh, nghị quyết, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân khẳng định, phải sớm lập lại kỷ cương, kỷ luật, chỉ rõ trách nhiệm của công chức, của người đứng đầu. Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị: “Quốc hội nên ban hành một nghị quyết chuyên đề về thực hiện, thi hành pháp luật để lập lại kỷ cương”.

Nợ tới 66,7%!

Theo Báo cáo của Chính phủ, trong số 46 luật, pháp lệnh đã được Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội thông qua giao Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ quy định chi tiết 363 nội dung, phải ban hành 273 văn bản. Trong đó có 275 nội dung quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành 35 luật, pháp lệnh đã có hiệu lực thi hành (tính đến hết tháng 7-2013) và 88 nội dung quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành 11 luật, pháp lệnh chuẩn bị có hiệu lực thi hành. Tuy nhiên, đến nay, riêng với 35 luật, pháp lệnh đã có hiệu lực, số văn bản quy định chi tiết mới được ban hành 76/228 văn bản, còn 152/228 văn bản chưa được ban hành; đối với 11 luật, pháp lệnh chuẩn bị có hiệu lực mà trong đó có những văn bản sẽ có hiệu lực từ 01-10-2013 thì mới có 01/45 văn bản quy định chi tiết đã được ban hành. Như vậy, số văn bản hướng dẫn thi hành luật, pháp lệnh chưa được ban hành lên tới 66,7%.

Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật của Quốc hội do Chủ nhiệm Phan Trung Lý trình bày nêu rõ, nếu theo quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật là “văn bản quy định chi tiết phải được ban hành để có hiệu lực cùng thời điểm có hiệu lực của văn bản hoặc điều, khoản, điểm được quy định chi tiết” thì số lượng văn bản được ban hành đúng thời điểm còn ít hơn rất nhiều. Đáng chú ý là trong số các văn bản chưa được ban hành thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ thì có đến 46 văn bản quy định chi tiết Luật xử lý vi phạm hành chính và 10 văn bản quy định chi tiết Bộ luật lao động (sửa đổi) mà đây là hai trong số các văn bản luật có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Phan Trung Lý nói, số lượng thống kê nêu trên cho thấy thực tế tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành quá lớn, làm cho nhiều quy định của luật, pháp lệnh chưa được thực thi. Việc chậm ban hành văn bản quy định chi tiết không chỉ vi phạm quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức, làm giảm hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước. Đây là vấn đề cần được xem xét một cách toàn diện, nghiêm túc để sớm tìm ra giải pháp khắc phục. Từ đó, thay mặt Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, Chủ nhiệm Phan Trung Lý đề nghị Chính phủ làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, cá nhân người đứng đầu các cơ quan về vấn đề này.

Bằng một góc nhìn khác, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân chỉ ra rằng, tỷ lệ nêu trên mới chỉ được tính toán trên cơ sở những luật đã có hiệu lực thi hành. “Nếu tính cả những luật đã ban hành nhưng chưa có hiệu lực thi hành thì tỷ lệ này còn cao lắm”, Phó chủ tịch Nguyễn Thị Kim Ngân nói.

Vẫn là chuyện trách nhiệm

Nhắc lại tỷ lệ nợ đọng văn bản hướng dẫn chi tiết thi hành luật, pháp lệnh nêu trên, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển nhấn mạnh: “Chưa nói đến chất lượng, chỉ nói đến số lượng đã thấy đáng quan ngại rồi”. Chỉ tiếp tới “vấn đề quan ngại thứ hai là một số luật chưa đến được với dân, kể cả những luật rất thiết thân với người dân nhưng dân cũng chưa nắm được”, ông Phùng Quốc Hiển nói: “Chỉ cần nhắc tới 2 yếu tố này đã thấy rằng vấn đề triển khai luật, pháp luật có rất nhiều hạn chế”. Sau khi phân tích nguyên nhân, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, ngân sách của Quốc hội phát biểu: “Ai cũng hiểu, luật đã ra đời thì phải hướng dẫn chi tiết. Có lẽ ở đây là vấn đề trách nhiệm, vấn đề chưa cương quyết trong triển khai, thực hiện” và đề xuất: “Cần xây dựng một nghị quyết về vấn đề này”.

Phát biểu về vấn đề này, Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh: “Phải nói là tình hình rất xấu, rất nghiêm trọng”. Chủ tịch yêu cầu “phải nói rõ tác động của việc này tới kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng như thế nào? Có cản trở tiến trình phát triển, hội nhập không, có cản trở sự phục vụ nhân dân không?” Chủ tịch  Quốc hội  Nguyễn Sinh Hùng cũng đề nghị phải xây dựng một nghị quyết về vấn đề này, trong đó nêu rõ trách nhiệm cá nhân nếu không hoàn thành nhiệm vụ.

MINH THẮNG