Cách thức hiện nay có giúp tuyển được công chức “vừa hồng, vừa chuyên”?

QĐND - Công tác tuyển dụng cán bộ, công chức, viên chức của chúng ta hiện nay có gì dở, có gì tốt, có gì mới, có gì chưa mới, có giúp tuyển được cán bộ, công chức, viên chức “vừa hồng, vừa chuyên” hay không? Đó là băn khoăn của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận và cho ý kiến về Báo cáo Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật trong công tác tuyển dụng, đào tạo, bổ nhiệm đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Phần làm việc này được Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiến hành chiều 20-9, với sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng và sự điều hành nội dung của Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu.

Tương tự như vậy, cho ý kiến về quy trình bổ nhiệm, đào tạo cán bộ, công chức, viên chức, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cũng nêu câu hỏi, với cách thức đang được vận hành, việc đào tạo, bổ nhiệm “có ra được người đủ đức, đủ tài” hay không, bởi “có đức mà không có tài thì như bụt, có tài mà không có đức thì chỉ phá?”.

Lấy ví dụ cụ thể về Trường THPT dân lập Lương Thế Vinh (Hà Nội) do GS Văn Như Cương quản lý, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nói học sinh ở đó chỉ cần học tại trường là thuộc bài, về nhà không phải động tới sách vở, trong khi tỷ lệ đỗ đại học lên tới 90%. Bộ máy quản lý ở đó rất gọn nhẹ nhưng làm việc hiệu quả, tổ chức nhân sự, tuyển dụng của họ cũng rất tốt. Từ đó, Chủ tịch nêu câu hỏi: Những việc như vậy, chúng ta có làm được không?

Gần đây, một số địa phương, cơ quan áp dụng chế độ ưu tiên xét tuyển đối với những sinh viên tốt nghiệp đại học loại xuất sắc. Tuy nhiên, theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Phan Trung Lý, việc đó đang làm nảy sinh một thực trạng cần được xem xét. Đó là có những sinh viên tốt nghiệp ở các trường ít danh tiếng, chất lượng đào tạo không cao nhưng được cho điểm rộng rãi, nên đạt loại xuất sắc. Trong khi nhiều sinh viên ở các trường danh tiếng, có chất lượng đào tạo tốt hơn hẳn, nhưng được cho điểm chặt chẽ, nên kết quả tốt nghiệp chỉ đạt loại khá, giỏi. Việc áp dụng chế độ ưu tiên như thế có thể khiến những sinh viên giỏi thực sự bị mất cơ hội, trong khi các cơ quan nhà nước lại không tuyển được người tài.

Đồng tình với quan điểm này của Chủ nhiệm Phan Trung Lý, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội Đào Trọng Thi nói, các trường đại học ở Việt Nam chưa có mặt bằng chung về điểm số và chất lượng đào tạo của các trường ấy cũng không đồng đều. Điều ấy dẫn tới việc sinh viên tốt nghiệp loại xuất sắc ở trường này chưa chắc đã bằng sinh viên tốt nghiệp loại khá ở trường khác. Lấy ví dụ cụ thể trong lĩnh vực sư phạm, Chủ nhiệm Đào Trọng Thi nói, sinh viên tốt nghiệp các trường sư phạm ở địa phương thường có điểm cao hơn sinh viên tốt nghiệp ở hai trường sư phạm trọng điểm. Do chế độ cộng điểm ưu tiên hoặc xét tuyển giáo viên theo điểm số tốt nghiệp từ cao xuống thấp, 70% sinh viên tốt nghiệp từ hai trường sư phạm trọng điểm đang rất khó tìm được việc làm. Nói về tình trạng sinh viên các trường dân lập có điểm số cao hơn sinh viên các trường công lập, Chủ nhiệm Đào Trọng Thi thể hiện sự đồng tình với quan điểm của Chủ nhiệm Phan Trung Lý. Tuy nhiên, Chủ nhiệm Đào Trọng Thi cho rằng việc một số địa phương không chấp nhận hồ sơ của sinh viên tốt nghiệp các trường dân lập cũng có thể dẫn tới bỏ sót nhân tài.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội K’sor Phước nói, quy trình bổ nhiệm dường như không có sự thay đổi trong suốt 20 năm qua, kể từ năm 1993. Người đứng đầu một cơ quan không được quyền bổ nhiệm, mà muốn ký được quyết định bổ nhiệm phải làm quy trình như bầu cử. Trong quy trình ấy, người đứng đầu cơ quan cũng chỉ có được một lá phiếu. Với quy trình bổ nhiệm cán bộ như vậy, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc cho rằng, rất khó có thể quy trách nhiệm cho người đứng đầu.

Đồng tình với ý kiến của Chủ tịch Hội đồng Dân tộc K’sor Phước, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính-Ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển đề xuất: Nên giao cho người đứng đầu được toàn quyền lựa chọn ê-kíp làm việc. Nếu ê-kíp làm việc ấy không hiệu quả thì mới quy được trách nhiệm cho người đứng đầu.

Kết luận về nội dung này, Phó chủ tịch Uông Chu Lưu đề nghị Đoàn Giám sát tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, hoàn thiện và nâng cấp báo cáo trước khi trình Quốc hội.

Trong phần làm việc buổi sáng ngày 20-9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận và cho ý kiến về kết quả của việc triển khai thi hành các luật, pháp lệnh, nghị quyết đã được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XIII thông qua.

Theo chương trình, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ nghỉ trong hai ngày (thứ bảy và Chủ nhật). Thứ hai, ngày 23-9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tiếp tục Phiên họp thứ 21 với việc cho ý kiến về hai dự án luật, Xây dựng (sửa đổi) và Đầu tư công.

MINH THẮNG