Bước tạo đà vững chắc

Một góc thị xã Gia Nghĩa, tỉnh Đắc Nông

Những năm gần đây, Tây Nguyên đã được Chính phủ quan tâm đầu tư lớn cho xây dựng cơ sở hạ tầng, tạo ra diện mạo mới. Sự đổi thay của vùng đất Tây Nguyên hiển hiện rõ trong từng buôn làng, từng góc phố và trong đời sống của mỗi gia đình.

Mỗi năm khoảng 4 nghìn tỉ đồng

Theo tổng hợp của Ban Chỉ đạo Tây Nguyên, từ năm 2001 đến 2007, tổng vốn đầu tư cho phát triển vùng đất này lên đến 57 nghìn tỉ đồng, riêng năm 2008 con số này là 24 nghìn tỉ đồng. Bình quân mỗi năm Tây Nguyên được đầu tư khoảng 4 nghìn tỉ đồng cho xây dựng cơ sở hạ tầng.

Theo Bộ Giao thông - Vận tải, tổng mức đầu tư cho phát triển hệ thống giao thông vùng Tây Nguyên từ năm 2001 đến 2010 khoảng 7.949 tỉ đồng. 5 năm qua, Nhà nước đã đầu tư nâng cấp 3 sân bay, 13 tuyến quốc lộ, 57 tuyến tỉnh lộ và hàng trăm tuyến đường liên huyện, liên xã, nhờ vậy đã có hơn 99,2% số xã có đường ô tô đến trung tâm. Đặc biệt, Dự án đường Trường Sơn Đông do Bộ Quốc phòng làm chủ đầu tư đang được thi công, trong tổng số 668km có 490km đi qua các tỉnh Tây Nguyên chắc chắn sẽ mở ra nhiều cơ hội cho các tỉnh Tây Nguyên phát triển kinh tế và ổn định xã hội. Về đầu tư hệ thống thủy lợi, từ năm 2004 đến 2008, toàn vùng đã xây dựng mới 7 công trình, bảo đảm nước tưới cho 20.000ha, nâng năng lực tưới lên hơn 57% tổng diện tích cây trồng.

Đặc biệt, từ đầu năm 2008 đến nay, việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng ở Tây Nguyên đã ưu tiên cho vùng khó khăn và địa bàn đồng bào dân tộc thiểu số. Riêng năm 2008, tổng vốn đầu tư cho các chương trình, dự án vào địa bàn đặc biệt khó khăn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên lên đến 1.247 tỉ đồng, tăng 35% so với năm 2007. Từ các nguồn đầu tư trên, các tỉnh Tây Nguyên đã triển khai xây dựng 210 hạng mục đường giao thông, điện lưới, trạm y tế, trường học, nhà văn hóa cộng đồng và 260 công trình cấp nước sinh hoạt tập trung, góp phần nâng cấp cơ sở hạ tầng, hỗ trợ sản xuất, ổn định đời sống cho đồng bào dân tộc thiểu số và nhân dân vùng đặc biệt khó khăn. Tháng 4-2006, Dự án cấp điện cho các buôn làng ở 5 tỉnh Tây Nguyên được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, với tổng kinh phí đầu tư 1.094 tỉ đồng, trong đó 85% vốn ngân sách và 15% vốn của Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Theo tiến độ đã được phê duyệt, dự án này sẽ hoàn thành trong năm 2009, cấp điện cho 1.338 thôn, buôn với khoảng 114 nghìn hộ dân được thụ hưởng, nâng tỷ lệ hộ dân có điện ở Tây Nguyên lên hơn 90%...

Cũng nhờ sự chăm lo đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ sự nghiệp giáo dục và y tế, nên đến nay Tây Nguyên đã có 2.331 trường học các cấp, trong đó có 3 trường đại học, 26 trường cao đẳng và THCN, 59 trung tâm dạy nghề, 52 trường dân tộc nội trú, đáp ứng nhu cầu học tập cho hơn 1,5 triệu học sinh, sinh viên và cơ bản xóa tình trạng học 3 ca; toàn vùng xây dựng được 1.500 cơ sở khám chữa bệnh, với hơn 7.600 giường bệnh, trong đó có 59 bệnh viện tuyến tỉnh và huyện, 71% số xã có bác sĩ.

Diện mạo mới

Chính sách của Đảng và Nhà nước được cụ thể hóa bằng những chương trình, dự án đầu tư cụ thể, đã làm cho diện mạo của vùng đất Tây Nguyên đổi thay nhanh chóng, điều này không chỉ nhận thấy ở những đô thị mà còn hiện hữu ở vùng nông thôn xa xôi.

Xây dựng công trình điện cho các thôn, buôn vùng dân tộc thiểu số

Tìm hiểu thực tế tại Đắc Nông - tỉnh được thành lập năm 2004 - chúng tôi nhận thấy: Mặc dù hình thành trên cơ sở những huyện nghèo, vùng sâu, vùng xa của tỉnh Đắc Lắc cũ, nhưng Đắc Nông đã nhanh chóng tạo được sức bật mới. Đồng chí Đặng Đức Yến, Chủ tịch UBND tỉnh Đắc Nông cho biết: Nhờ sự đầu tư của Nhà nước cùng sự đóng góp của nhân dân, đến nay Đắc Nông đã nhựa hóa được 48% tỉnh lộ, 54 tuyến huyện lộ, 36% thôn, buôn có từ 1-2km đường nhựa; hệ thống thủy lợi bảo đảm tưới cho 41% diện tích cây trồng; 98% số thôn, buôn có điện lưới quốc gia với 88% số hộ được sử dụng điện. Cơ sở hạ tầng được xây dựng đã tạo đà cho kinh tế tăng trưởng khá. Giai đoạn 2006-2008, GDP của Đắc Nông tăng bình quân 15,4%. Năm 2008 tổng thu ngân sách đạt gần 500 tỉ đồng, thu nhập bình quân đầu người đạt 11,9 triệu đồng, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn 15,7%; 85% xã, phường, thị trấn phổ cập THCS, gần 30% trạm y tế xã đạt chuẩn quốc gia.

Được xác định là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa của Tây Nguyên, từ khi được công nhận là đô thị loại hai (năm 1995) đến nay, Buôn Ma Thuột đã huy động được hàng chục nghìn tỉ đồng từ các nguồn để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, chỉnh trang đô thị. Ông Huỳnh Ngọc Luân, Chủ tịch UBND thành phố Buôn Ma Thuột cho biết: Hiện nay hệ thống công sở, công trình công cộng trên địa bàn đã được đầu tư xây dựng khang trang. Hơn 75 tuyến đường chính trong nội thị đã thảm nhựa. Hệ thống đường điện chiếu sáng, công trình cấp thoát nước đã và đang được nâng cấp để xứng tầm đô thị loại một trong nay mai. 21/21 xã, phường của thành phố có trạm y tế đạt chuẩn quốc gia. Toàn thành phố có 120 trường học các cấp, phần lớn được xây dựng kiên cố. Đặc biệt, tại Buôn Ma Thuột còn có các viện nghiên cứu, trường đại học, cao đẳng nghề đáp ứng đào tạo nguồn nhân lực cho cả vùng Tây Nguyên.

Đường giao thông, đường điện, công trình thủy lợi cùng những công trình thiết yếu khác xây dựng đến đâu là mở ra những cơ hội cho phát triển kinh tế, ổn định đời sống nhân dân tới đó. Nhờ được đầu tư lớn về mọi mặt, nhất là trong xây dựng cơ sở hạ tầng, nên những năm gần đây, tăng trưởng kinh tế của Tây Nguyên đã đạt cao hơn mức bình quân chung của cả nước. Bình quân GDP giai đoạn 2001-2007 đạt hơn 10%. Năm 2008, GDP đạt 13,04%, tổng thu ngân sách nhà nước 6.660 tỉ đồng.

Theo kiến nghị của các tỉnh Tây Nguyên, thời gian tới đây Trung ương cần tiếp tục đầu tư cho việc xây dựng mới và nâng cấp hệ thống thủy lợi, bảo đảm sản xuất nông nghiệp bền vững; đẩy nhanh tiến độ các dự án như: Đường Hồ Chí Minh, đường Trường Sơn Đông, đường đến các huyện và xã mới thành lập, dự án cấp điện cho các thôn, buôn đồng bào dân tộc thiểu số và dự án nhà công vụ cho giáo viên; đầu tư xây dựng Bệnh viện đa khoa khu vực Tây Nguyên và nâng cấp một số bệnh viện tuyến huyện…

Tây Nguyên có những thế mạnh riêng góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế của cả nước như sản xuất và chế biến các mặt hàng xuất khẩu chiến lược, sản xuất điện năng. Sự đầu tư vừa qua của Chính phủ đối với Tây Nguyên là bước tạo đà vững chắc, thì thời gian tới, cùng với sự đầu tư mới và nỗ lực của các địa phương, vùng đất này sẽ phát triển vững chắc, tiến kịp các vùng, miền khác trong cả nước.

Bài và ảnh: KIỀU BÌNH ĐỊNH