QĐND - Sau nhiều năm thách thức chính quyền Mê-hi-cô, cuối cùng “bố già” khét tiếng Gút-măng Lô-ê-ra (Joaquín Guzmán Loera), còn có biệt hiệu là "Gã lùn", đã xộ khám.

AFP dẫn lời Bộ trưởng Tư pháp Mê-hi-cô H.Mu-ri-giô (Jesús Murillo) cho biết, "Gã lùn",  bị bắt vào sáng 22-2 (giờ địa phương) tại thành phố Ma-xát-lan, thuộc bang miền Tây Xi-na-loa cùng với 13 đối tượng tội phạm khác. Chiến dịch truy bắt, với sự tham gia hợp tác chặt chẽ giữa tất cả các binh chủng quân đội Mê-hi-cô và lực lượng đặc nhiệm của Mỹ, được bắt đầu trước đó một tháng khi các nguồn tin tình báo phát hiện "Gã lùn" sống tại 7 ngôi nhà khác nhau, kết nối bởi hệ thống đường hầm và cống rãnh ngầm với lối thoát được che giấu dưới bồn tắm trong những ngôi nhà này. Lực lượng đặc nhiệm đã không ít lần đuổi đến sát nút nhưng lại để trùm ma túy thoát thân trong gang tấc chỉ vì phải mất nhiều thời gian phá hủy hệ thống cửa được gia cố bằng thép quá chắc chắn. Trong quá trình truy đuổi trùm ma túy, giới hữu trách đã tịch thu được 97 khẩu súng trường, 36 súng ngắn, 2 ống phóng lựu đạn, 1 bệ phóng rốc-két, 43 xe cơ giới (trong đó 19 xe bọc thép).

Roi-tơ cho biết, chính nhờ vụ bắt giữ trước đó cùng chiếc điện thoại bị tịch thu của X.Dam-ba-đa Ô-tít (Serafin Zambada-Ortiz), con trai của E.May-ô Dam-ba-đa (El Mayo Zambada), phó tướng của "Gã lùn", các cơ quan chức năng mới truy được đến tận “sào huyệt” của “bố già” và cuộc bắt giữ chỉ diễn ra trong vòng 7 phút khi "Gã lùn" vẫn còn đang ngủ say. Tuy nhiên, luật sư của X.Dam-ba-đa Ô-tít là M.Mác Đô-nen  (Michael McDonnell) lại khẳng định chiếc điện thoại của thân chủ không có bất cứ dữ liệu “có giá trị” nào và nhấn mạnh X.Dam-ba-đa Ô-tít không quen biết "Gã lùn" cho dù cha y là trợ thủ đắc lực của “bố già”.

Bố già” En Cha-pô bị bắt giữ.Ảnh: New York Times

Ngày 25-2, Hội đồng Tư pháp Quốc gia Mê-hi-cô ra thông cáo cho biết  "Gã lùn" chính thức bị giam giữ vì hoạt động buôn lậu ma túy và sẽ bị đưa ra xét xử. Ngoài ra, y có thể đối mặt với các tội danh khác như rửa tiền và sở hữu vũ khí quân sự. Trong khi đó, các công tố viên Mỹ cũng đưa ra yêu cầu dẫn độ "Gã lùn" sang Mỹ để xét xử. Hiện tại, các cơ quan pháp luật tại Mỹ như Niu Y-oóc, Si-ca-gô và Xan Đi-ê-gô đều cáo buộc "Gã lùn" tội buôn bán ma túy. Bộ trưởng Nội vụ Mê-hi-cô Ô. Chông (Miguel Angel Osorio Chong) cho biết phía Mê-hi-cô sẽ tiến hành thẩm vấn "Gã lùn" nhằm làm rõ thông tin liên quan đến đường dây buôn bán ma túy khổng lồ của y, sau đó sẵn sàng đáp ứng yêu cầu dẫn độ của Oa-sinh-tơn. Tuy nhiên, giới chức tư pháp Mê-hi-cô cũng nêu rõ sẽ xem xét kỹ lưỡng việc dẫn độ, trong đó có vấn đề an ninh nhằm ngăn chặn mọi âm mưu trốn thoát.

"Gã lùn", 56 tuổi, là thủ lĩnh của băng nhóm tội phạm ma túy ở Xi-na-loa, kiểm soát các đường dây mua bán, vận chuyển ma túy lớn từ Nam Mỹ vào Mê-hi-cô và sau đó đưa vào Mỹ. Từng bị bắt giữ năm 1993, trùm ma túy này đã trốn thoát khỏi nhà tù năm 2001 khi lẩn trốn trong xe chở quần áo. Trong suốt 13 năm qua, cuộc săn lùng "Gã lùn" luôn là đề tài nóng bỏng và cảnh sát Mỹ đã từng treo giải thưởng 5 triệu USD cho người cung cấp thông tin về nơi ẩn náu của y. Tạp chí Forbes đánh giá "Gã lùn" là một trong những tên trùm ma túy giàu nhất trên thế giới với số tài sản lên đến hơn 1 tỷ USD. "Gã lùn" còn dính líu tới những cuộc tàn sát đẫm máu giữa các băng đảng trong nước vốn đã khiến gần 80.000 người thiệt mạng trong vòng 7 năm qua. Hiện an ninh tại nhà tù nơi "Gã lùn" đang bị giam giữ đã được nâng lên mức cao nhất nhằm tránh nguy cơ y có thể một lần nữa có cơ hội đào tẩu như 13 năm trước.

Việc "Gã lùn" sa lưới được Bộ trưởng Tư pháp Mỹ E. Hâu-đơ (Eric Holder) đánh giá là thành quả mang tính bước ngoặt trong việc hợp tác hiệu quả giữa các cơ quan thực thi pháp luật Mỹ và Mê-hi-cô. Trong khi đó, Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ G.Giôn-sơn (Jeh Johnson) coi đây là một "chiến thắng có ý nghĩa" trong cuộc chiến chống ma túy, bạo lực và các hoạt động bất hợp pháp dọc biên giới chung giữa hai nước, đồng thời cam kết sẽ đẩy mạnh hợp tác giữa Mỹ và Mê-hi-cô vì sự bình yên và an ninh cho công dân của cả hai nước. Kết quả này cũng là minh chứng cho cam kết của chính quyền Tổng thống P.Ni-ê-tô (Enrique Peía Nieto) trong công tác đẩy lùi tình trạng bạo lực liên quan đến buôn bán ma túy tại Mê-hi-cô. Kể từ khi ông P. Ni-ê-tô nhậm chức tháng 12-2012 tới nay, chính phủ Mê-hi-cô đã chỉ đạo bắt giữ 75 trong tổng số 122 đối tượng tội phạm trùm sỏ trên toàn lãnh thổ Mê-hi-cô, trong đó "Gã lùn" được coi là tội phạm nguy hiểm số một.

Mặc dù "Gã lùn" đã bị bắt giữ, nhưng giới phân tích cho rằng, băng đảng ma túy của y không dễ dàng bị diệt vong. Theo tờ South China Morning Post, hiện đường dây hoạt động của băng đảng này đã phát triển đến tầm mức cao với “cơ quan đầu não” ở Mê-hi-cô, nhập nguyên liệu sản xuất ma túy từ các “đối tác” ở Hồng Công (Trung Quốc) cùng các phòng thí nghiệm, sản xuất methamphetamine (ma túy đá) ở Goa-tê-ma-la hay En Xan-va-đo. Bên cạnh đó, lực lượng chức năng vẫn chưa bắt được phó tướng E.May-ô Dam-ba-đa, kẻ được cho là sẽ “kế nhiệm” "Gã lùn". Như vậy, chặng đường phía trước của cuộc chiến chống ma túy ở Mê-hi-cô vẫn còn nhiều chông gai.

HOÀNG VŨ