QĐND - Cuối tuần qua, lần đầu tiên sau nhiều tháng, giá vàng trong nước đã sát với giá vàng thế giới, việc mua bán vàng trên thị trường cũng “phẳng lặng” trở lại sau nhiều “cơn sốt”, tranh mua, tranh bán… Thị trường vàng bình ổn nhờ thực hiện giải pháp cứng rắn của Ngân hàng Nhà nước về việc chấm dứt hoạt động huy động và cho vay bằng vàng của các tổ chức tín dụng, cho phép mở tài khoản vàng ở nước ngoài để cân bằng trạng thái nhằm bảo hiểm rủi ro biến động giá vàng...

Hoạt động mua bán vàng tại Công ty Bảo Tín Minh Châu (Hà Nội). Ảnh: Mạnh Hưng

 

“Dẹp loạn” thị trường vàng

Ngày 9-10, giá vàng trong nước không có thay đổi nhiều so với hôm trước dù giá trên thị trường thế giới tăng. Giá niêm yết dao động quanh mức 43 triệu đồng/lượng (mua vào) và 43,4 triệu đồng/lượng (bán ra). So với mức giá phiên đầu tuần, giá vàng trong nước đã giảm khoảng 1 triệu đồng/lượng, bất chấp giá vàng quốc tế tăng gần 0,9%. Giá vàng trong nước ngày cuối tuần cũng đã rút ngắn chênh lệch so với giá vàng thế giới, chỉ còn khoảng 1,4 triệu đồng/lượng. Đó là hiệu ứng tích cực sau “liều thuốc” rất mạnh của Ngân hàng Nhà nước thể hiện qua Thông tư số 32/2011/TT-NHNN ngày 6-10-2011, quy định về chấm dứt huy động và cho vay vốn bằng vàng của tổ chức tín dụng. Các ngân hàng thương mại và sẽ áp trần lãi suất huy động vàng, chỉ còn 0,5%/năm. Quy định này nhằm giảm đến mức thấp nhất lợi nhuận phát sinh từ vàng để hạn chế người dân đầu tư hoặc giữ vàng. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục cho phép 5 ngân hàng thương mại có đủ vốn và tiềm lực điều tiết thị trường là DongA Bank, ACB, Techcombank, Eximbank và Sacombank phối hợp với SJC can thiệp thị trường vàng.

Trước đó, thị trường vàng trong nước diễn biến rất phức tạp, có lúc lên “cơn sốt hầm hập”, có lúc diễn ra cảnh tranh mua, tranh bán. Điều đặc biệt là trong tháng 8-2011, giá vàng trong nước dù tính đủ các yếu tố và chi phí để nhập khẩu vẫn cao hơn thế giới từ 2 đến 4 triệu đồng/lượng, kể cả khi Ngân hàng Nhà nước cấp quota nhập khẩu vàng (2 lần).

Giải pháp của Ngân hàng Nhà nước để bình ổn thị trường vàng nói trên được một số chuyên gia kinh tế cho là giải pháp để “dẹp loạn thị trường vàng” và bước đầu đã cho hiệu quả rất phấn khởi.

 

Giá vàng trong nước sẽ liên thông với thị trường quốc tế

Theo Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa, Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính quốc gia, giải pháp cho kinh doanh vàng tài khoản sẽ có hiệu ứng tốt, phù hợp xu thế hiện nay vì tạo được sự liên thông giữa thị trường vàng trong nước với thế giới một cách nhanh nhất, rút ngắn khoảng cách chênh lệch giá. Bên cạnh đó, cho mở lại tài khoản vàng cũng có nhiều lợi ích như không tốn thêm ngoại tệ cho việc nhập vàng nhưng vẫn có thể đáp ứng nhu cầu của dân; tiết kiệm được chi phí xã hội khi tận dụng nguồn lực vàng trong dân; triệt tiêu cơ hội làm giá, đầu cơ của giới kinh doanh vàng; hạn chế tình trạng nhập lậu vàng; kiểm soát được số lượng vàng xuất, nhập thông qua hạn mức giao dịch trên tài khoản…

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh đánh giá, Thông tư số 32/2011/TT-NHNN của NHNN là một bước đi cơ bản và đúng hướng, bởi nó chấp nhận tính thị trường nhiều hơn và đã tìm cách cân đối được cung cầu.

Phó tổng giám đốc DongA Bank Nguyễn Thị Kim Xuyến cho rằng, giải pháp của NHNN đã thành công bởi sau hai ngày thực hiện, giá vàng trong nước và thế giới đã xích lại khá gần nhau.

Tiếp theo của Thông tư số 32, ngày 8-10-2011, Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư số 33/2011/TT-NHNN quy định hệ số rủi ro là 250% đối với các khoản cho vay được bảo đảm bằng vàng.

Đây cũng là hệ số rủi ro cao nhất theo phân loại tại Thông tư 13, gồm nhóm với các khoản cho vay để đầu tư chứng khoán, các khoản cho vay các công ty chứng khoán, các khoản cho vay nhằm mục đích kinh doanh bất động sản. Thông tư mới cũng quy định các nhu cầu vốn không được cho vay bao gồm nhu cầu vay vốn để mua vàng; trừ trường hợp được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước chấp thuận cho phép vay vốn mua vàng để sản xuất vàng miếng, sản xuất, gia công vàng trang sức mỹ nghệ và cho vay để nhập khẩu vàng nguyên liệu theo giấy phép của Ngân hàng Nhà nước.

Theo NHNN, việc ban hành Thông tư 33 nhằm tiếp tục kiểm soát hoạt động cho vay đối với các nhu cầu vốn mua vàng cho vay có bảo đảm bằng vàng, góp phần ổn định thị trường vàng và ngoại hối.

Với những chính sách mới ban hành từ phía NHNN, các chuyên gia kinh tế dự đoán rằng, sự chênh lệch quá cao giữa giá vàng trong nước và thế giới sẽ dần chấm dứt, cơ hội cho các thế lực đầu cơ, làm giá, gây bất ổn thị trường sẽ giảm dần. Giá vàng trong nước sẽ liên thông với giá vàng quốc tế.

Vẫn còn nhiều việc phải làm

Đầu cơ vàng ở Việt Nam thời gian qua đã được hỗ trợ bởi sự gia tăng mạnh mẽ, kéo dài của giá vàng quốc tế và cùng với đó là nhu cầu bảo toàn vốn của người dân và yếu tố tâm lý của người Việt Nam. Tận dụng bối cảnh đó, giới đầu cơ đã duy trì giá vàng trong nước ở mức cao bất chấp sự lên xuống của giá quốc tế. Từ đó đã tạo ra tâm lý giá vàng khó giảm và trong trường hợp có giảm, cũng chỉ giảm chút ít. Điều này sẽ kích thích người đang sở hữu vàng tiếp tục nắm giữ, không bán ra. Còn đối với người chưa có vàng thì cố gắng dành dụm tiền để mua vàng.

Chính vì các yếu tố trên mà theo nhiều chuyên gia kinh tế, để tiếp tục bình ổn thị trường vàng trong nước, còn rất nhiều việc phải làm.

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh đề xuất: Về lâu dài, cần phải mở sở giao dịch vàng. Nếu có sở giao dịch vàng hoạt động như sở giao dịch chứng khoán thì Ngân hàng Nhà nước sẽ trực tiếp đứng ra quản lý và khi cần có thể mua bán vàng qua tài khoản với nước ngoài. Điều này sẽ giúp cho Ngân hàng Trung ương quản lý được dòng ngoại tệ ra vào qua kênh vàng.

Cũng có ý kiến cho rằng, để bình ổn thị trường vàng trong nước, nên thành lập công ty kinh doanh vàng trực thuộc NHNN hoạt động không vì mục đích lợi nhuận. Với vai trò người mua bán vàng cuối cùng trên thị trường giống như ngoại tệ, công ty kinh doanh vàng có chức năng xuất nhập khẩu, điều hòa thanh khoản thị trường, mở tài khoản vàng nước ngoài để trực tiếp giao dịch. Vàng có thể dễ dàng chuyển đổi thành ngoại tệ và ngược lại trên thị trường thế giới, nên việc thu hút được nguồn vàng trong dân sẽ có tác động tích cực đến dự trữ ngoại hối quốc gia. Và quan trọng hơn, ổn định được giá vàng sẽ giúp ổn định tỷ giá và giá trị đồng nội tệ.

Dự kiến từ nay đến cuối năm, Chính phủ sẽ xem xét ban hành Nghị định về quản lý hoạt động kinh doanh vàng. Hy vọng trong Nghị định này, những khó khăn vướng mắc trong công tác quản lý thị trường vàng sẽ được tháo gỡ và cơ sở pháp lý để bình ổn thị trường vàng sẽ phát huy tác dụng tích cực.

Đỗ Phú Thọ