QĐND Online - Công ty TNHH Nhà nước MTV Yến sào Khánh Hòa (Yến sào Khánh Hòa) là đơn vị được độc quyền khai thác 29 đảo yến tự nhiên (hơn 142 hang lớn nhỏ), nằm trải dài từ huyện Vạn Ninh đến thành phố Cam Ranh. Bình quân mỗi năm Công ty này khai thác hơn 3 tấn tổ yến tự nhiên. Hiện nay, Công ty đã đầu tư các dây chuyền sản xuất thực phẩm, nước giải khát từ tổ yến tự nhiên cho hiệu quả kinh tế cao, với bước phát triển khá bền vững...

Quà quý của tự nhiên

Từ hàng nghìn năm trước, tổ yến đã là sản vật tinh túy của trời đất, là món quà quý mà thiên nhiên ban tặng cho con người, là “vị thuốc tiên”, chỉ có các bậc vua chúa mới được dùng. Theo đông y, tổ chim yến có vị ngọt, tính bình, là thức ăn bổ dưỡng, thường dùng cho các trường hợp cơ thể suy nhược, mệt mỏi, biếng ăn, khí huyết yếu kém, mất ngủ, tim đập nhanh, gầy ốm, da vàng…

Theo kết quả nghiên cứu của Trung tâm Công nghệ Sinh học thuộc Đại học Thuỷ sản và Viện Công nghệ Sinh học thuộc Trung tâm Khoa học Tự nhiên và Công nghệ Quốc gia, yến sào Khánh Hòa là một loại thực phẩm tự nhiên thuần khiết, giàu chất bổ dưỡng, trong đó có tới 18 loại acid amin thiết yếu cho cơ thể, một số có hàm lượng rất cao như: aspartic acid, serine, tyrosine, phenylalanine, valine, arginine, leucine...

Các công nhân của Công ty Yến sào Khánh Hòa chuẩn bị nguyên liệu để đưa vào sản xuất bánh Yến

Nghề khai thác tổ yến ở Khánh Hòa đã có từ lâu. Tương truyền, năm 1328, trong một chuyến công cán vào phương Nam, quan Đề đốc nhà Trần là Lê Văn Đạt đã phát hiện ra trên vùng biển phủ Bình Khang (tên gọi xưa kia của tỉnh Khánh Hòa) có nhiều đảo yến. Kể từ đó, nghề khai thác yến tự nhiên ngoài biển khơi của Khánh Hòa ra đời. Tuỳ theo tính chất và kích cỡ, tổ yến có mấy loại cơ bản như sau: Thứ nhất là yến huyết (loại tổ yến có màu đỏ, cực kì quý hiếm), thứ hai là yến quan (loại tổ yến to, trắng, chất lượng rất tốt), thứ ba là yến thiên (loại tổ yến nhỏ hơn, thường có màu xanh nhạt hay vàng nhạt) và cuối cùng là yến địa (loại tổ yến nhỏ, xấu, màu xám hay lục nhạt). Hiện nay, giá các loại tổ yến đảo (caves nest) của Việt Nam hiện dao động trong khoảng 60 – 90 triệu đồng/kg, giá tổ yến nhà (house nest) khoảng 30 – 60 triệu đồng/kg. Với giá trị cao như vậy, sản phẩm yến sào của Khánh Hòa đã được xuất khẩu đi 21 quốc gia trên thế giới.

Ông Lê Hữu Hoàng, Tổng Giám đốc Công ty Yến sào Khánh Hoà chia sẻ: “Tổ yến là món quà vô cùng quý giá mà thiên nhiên ban tặng cho Khánh Hoà, nên chúng tôi phải có trách nhiệm giữ gìn, bảo vệ và phát triển khối tài sản vô giá này”.

Khai thác, phát triển tiềm năng vàng

Công ty Yến sào Khánh Hòa đang quản lý, khai thác 29 đảo yến, với hơn 142 hang lớn nhỏ. Công ty sản xuất 30 dòng sản phẩm từ yến đã được đăng ký nhãn hiệu độc quyền tại 42 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, đây là một minh chứng cho sức lan tỏa mạnh mẽ của loại sản phẩm quý giá và độc đáo này.

Yến là loài chim sống hoang dã tại các đảo xa đất liền, thường làm tổ ở những nơi hoang vu, trên các vách đá cheo leo, dựng đứng, nơi hang sâu; hễ có hơi người là sợ và rất dễ bỏ đi; thế nên các hang yến luôn được bảo vệ nghiêm ngặt, người lạ không thể đến gần.

Công việc quản lý, khai thác tổ yến tự nhiên rất nặng nhọc, vất vả, nguy hiểm. Muốn lấy được tổ yến, người ta dựng những giàn giáo bằng tre bám chông chênh vào các vách núi dựng đứng, có nơi không dựng được giàn giáo thì phải leo bằng tay hoặc dùng dây thừng treo mình lơ lửng trên các sườn núi cao hàng trăm mét...

Vài năm gần đây, sau khi nghiên cứu kỹ tập tính của yến, Công ty Yến sào Khánh Hòa đã tìm ra nhiều giải pháp duy trì và phát triển đàn yến rất hữu ích, nhằm khai thác bền vững nguồn vàng tiềm năng này, điển hình như việc làm mái che cho hang yến, làm đập chắn sóng cho hang, lắp camera quan sát... Bên cạnh đó, Công ty còn là đơn vị đi tiên phong ở tỉnh trong việc phát triển công nghệ nuôn yến trong nhà. Đây là mô hình mới, đem lại hiệu quả kinh tế rất cao.

Ông Lê Hữu Hoàng, Tổng Giám đốc Công ty Yến sào Khánh Hoà cho biết, Trung tâm Kỹ thuật Công nghệ nuôi chim yến Sanatech của Công ty Yến sào Khánh Hòa đã tiến hành chuyển giao kỹ thuật công nghệ nuôi chim yến trong nhà cho các địa phương, nhờ đó quần thể đàn chim yến phát triển rất nhanh. Trong lĩnh vực sản xuất, Công ty đã đầu tư hệ thống dây chuyền sản xuất tự động, khép kín theo công nghệ tiên tiến của CHLB Đức và Italia; đồng thời áp dụng hệ thống quản lí chất lượng tiên tiến ISO 9001:2000 và HACCP, nhằm đảm bảo chất lượng ổn định và nâng cao năng lực cạnh tranh trong thời kỳ hội nhập quốc tế. Chỉ riêng Nhà máy sản xuất nước yến đã có công suất 30 triệu sản phẩm/năm, tinh chế đóng hộp từ nguồn nguyên liệu yến sào thiên nhiên khai thác tại các đảo, có giá trị bổ dưỡng cao, có hương vị đặc trưng tự nhiên của loài yến đảo.

Hiện Công ty Yến sào là doanh nghiệp dẫn đầu về doanh thu và nộp ngân sách Nhà nước của tỉnh Khánh Hòa. Trong tương lai, nếu có một chiến lược đầu tư hợp lý, Khánh Hòa có thể sẽ trở thành một trung tâm nuôi yến và chế biến các sản phẩm từ yến chất lượng cao của thế giới và có thể phát triển thành một thương hiệu mạnh để quảng bá cho hình ảnh của quốc gia trên thị trường quốc tế.

Bài và ảnh: MẠNH THẮNG