QĐND - Tờ Người bảo vệ (Anh) mới đây đã tiết lộ việc quan chức các nước tham gia Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G-20) ở Luân Đôn năm 2009 từng bị tình báo Anh và Mỹ do thám thư điện tử và nghe lén điện thoại. Vụ việc làm dấy lên làn sóng phản đối mạnh mẽ từ nhiều nước và có nguy cơ gây ảnh hưởng xấu tới mối quan hệ Nga-Mỹ, vốn đang nhiều bất đồng.

 

Theo tiết lộ của tờ Người bảo vệ, để thực hiện kế hoạch trên, Cơ quan truyền thông chính phủ Anh (GCHQ) đã sử dụng "khả năng tình báo đỉnh cao" để chặn các cuộc gọi của các thành viên G-20. GCHQ thậm chí đã thiết lập những quán cà phê internet cho một số phái đoàn quan chức đến từ các quốc gia thuộc nhóm G-20 nhằm đọc lén thư điện tử. Ngoài ra, GCHQ còn thâm nhập vào điện thoại của các quan chức nhằm kiểm soát thư điện tử và các cuộc gọi, cũng như lập ra danh sách tổng hợp ai đã gọi cho ai tại hội nghị.

 

Những quan chức quốc tế tại Hội nghị G-20 năm 2009.

Tờ Người bảo vệ cho biết, GCHQ đã cố gắng nghe lén điện thoại của Tổng thống Nga lúc bấy giờ là ông Đmi-tơ-ri Mét-vê-đép (Dmitry Medvedev) trong suốt quá trình diễn ra hội nghị thượng đỉnh, vì điện thoại của ông kết nối qua vệ tinh với Mát-xcơ-va. Tờ báo Anh này khẳng định rằng kế hoạch nghe lén quan chức G-20 của tình báo Anh được phê duyệt bởi một quan chức cấp cao thuộc chính quyền cựu Thủ tướng Go-đơn Brao (Gordon Brown), đồng thời trích dẫn hơn nửa tá các tài liệu nội bộ chính phủ do cựu nhân viên kỹ thuật của Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) Ét-uốt Xnâu-đân (Edward Snowden) cung cấp làm cơ sở cho các thông tin của họ về các hoạt động tình báo của GCHQ. Những tài liệu này cũng nhắc đến việc ngoài các hoạt động nghe trộm, GCHQ còn đột nhập vào mạng lưới máy tính của Bộ Ngoại giao Nam Phi và tấn công phái đoàn của Thổ Nhĩ Kỳ tại Hội nghị thượng đỉnh G-20 hồi năm 2009 ở Luân Đôn.

 

Công bố của tờ Người bảo vệ là thông tin mới nhất trong hàng loạt những tiết lộ gây tranh cãi trên toàn cầu về việc các nước phương Tây thu thập thông tin tình báo. Hàng loạt nước có liên quan đã phản ứng mạnh mẽ về thông tin này. Ngày 17-6, Thổ Nhĩ Kỳ đã triệu Đại biện lâm thời Anh tại nước này để yêu cầu làm rõ những cáo buộc cho rằng, Anh đã do thám thư điện tử và nghe lén điện thoại của Bộ trưởng Tài chính Thổ Nhĩ Kỳ Mê-mét Xim-xếch (Mehmet Simsek) trong thời gian diễn ra Hội nghị G-20 hồi năm 2009. Một nhà ngoại giao giấu tên Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, An-ca-ra đang chờ "sự giải thích chính thức và thỏa đáng" từ phía Luân Đôn.

 

Cùng ngày, Nam Phi cũng đề nghị Chính phủ Anh "hành động rõ ràng và cương quyết" đối với những cáo buộc trên. Ngoại trưởng Nam Phi đã kêu gọi Luân Đôn "điều tra đầy đủ vấn đề, tiến hành những biện pháp mạnh mẽ và rõ ràng đối với những kẻ xâm nhập" bí mật của Nam Phi. Các quan chức tháp tùng Tổng thống Nga V. Pu-tin tới Bắc Ai-len tham dự Hội nghị thượng đỉnh nhóm G-8 cũng bày tỏ quan ngại về cáo buộc gián điệp Mỹ đã do thám thông tin bí mật của Nga. Một nhà ngoại giao của Nga tại G-8, ông A-lếch-xây Kva-xốp (Alexei Kvasov) cho rằng, với tư cách là quốc gia đang tiến hành các bước đi để bảo vệ bí mật thông tin, Nga có lý do để lo lắng. Trong khi đó, nghị sĩ A-lếch-xây Pu-xcốp (Alexei Pushkov), Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Nga, đã gọi đây là "một vụ bê bối".

 

Thông tin về vụ việc này được đưa ra ngay trước thềm Hội nghị thượng đỉnh G-8 lần thứ 39 diễn ra vào 17 và 18-6 tại Bắc Ai-len. Mặc dù Thủ tướng Anh Đa-vít Ca-mê-rôn (David Cameron) nói, ông sẽ không bình luận về các vấn đề tình báo, tuy nhiên giới phân tích nhận định các tiết lộ của cựu nhân viên tình báo Mỹ đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc ông Đ. Ca-mê-rôn chủ trì Hội nghị thượng đỉnh G-8. Trước đó, quan chức Mỹ từng tuyên bố rằng chiến thuật do thám khổng lồ của nước này là vô cùng quan trọng trong cuộc chiến chống khủng bố. Tuy nhiên, những tiết lộ gần đây về hành động của NSA và Cơ quan truyền thông chính phủ Anh (GCHQ) cho thấy, những hành vi do thám của Oa-sinh-tơn đã không còn chỉ là hoạt động chống khủng bố.

 

Nga và Mỹ từ lâu vẫn hay phàn nàn về quy mô các hoạt động do thám của nhau và chuyện trục xuất các nhà ngoại giao kiểu "ăn miếng trả miếng" thường xuyên diễn ra giữa hai nước. Tuy nhiên, việc phát hiện hoạt động do thám trên quy mô rộng rất hiếm khi xảy ra. Nếu những tiết lộ này là sự thật, nó chắc chắn sẽ gây tổn hại cho quan hệ Nga-Mỹ, Thượng nghị sĩ I-go Mô-rô-dốp (Igor Morosov) của Nga nhận định.

 

HÙNG HÀ