QĐND - Bốn tháng đầu năm, mặc dù gặp nhiều khó khăn do lạm phát, giá đầu vào tăng, nền kinh tế của Việt Nam vẫn duy trì được mức tăng trưởng sản xuất, bảo đảm cung ứng hàng hóa và tăng cường kiềm chế nhập siêu. Tuy nhiên, trước mắt còn rất nhiều khó khăn cần giải pháp tháo gỡ.

Sản xuất tăng trưởng trong lo âu

Trong buổi giao ban tháng 4, Bộ Công Thương cho biết, giá trị sản xuất công nghiệp toàn ngành tháng 4 ước đạt 71,6 nghìn tỷ đồng, tăng 14,3% so với cùng kỳ. Tính chung 4 tháng, giá trị sản xuất công nghiệp ước đạt 270,5 nghìn tỷ đồng, tăng 14,2% so với cùng kỳ, trong đó khu vực kinh tế Nhà nước tăng 5,1%; khu vực kinh tế ngoài Nhà nước tăng 16,8%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 16,7%. Việc thực hiện chính sách chặt chẽ, thận trọng trong lĩnh vực tiền tệ và cắt giảm đầu tư công, tạm dừng, hoãn các công trình chưa thật cần thiết trong lĩnh vực đầu tư; giá cả nguyên vật liệu nhập khẩu tăng; chi phí phục vụ sản xuất tăng đã ảnh hưởng nhiều đến sản xuất và tiêu thụ của một số ngành.  

Mặc dù gặp nhiều khó khăn nhưng các doanh nghiệp vẫn tích cực đẩy mạnh sản xuất. Các sản phẩm phục vụ sản xuất công nghiệp vẫn có mức tăng trưởng tốt so với cùng kỳ, như điện sản xuất tăng 9,4%; than tăng 3,1%; khí hóa lỏng tăng 30,1%; xăng, dầu các loại tăng 37,3%; thép các loại tăng 9,8%; phôi thép tăng 29,1%… Một số sản phẩm cơ khí, điện, điện tử tăng cao như: Biến thế điện tăng 42%; động cơ diezel tăng 41,2%... Các sản phẩm phục vụ ngành nông nghiệp tăng trưởng khá, như: Phân u-rê tăng 13,7%; phân NPK tăng 43,8%; phân DAP tăng 65,6%. Các sản phẩm phục vụ tiêu dùng và xuất khẩu cũng tăng trưởng: Máy giặt tăng 24,9%; quần áo 17,6%; giấy bìa tăng 13,8%; sữa bột tăng 18,5%,… Tuy nhiên, cũng có một số sản phẩm giảm như: Điều hòa nhiệt độ giảm 6,7%; tủ lạnh, tủ đá giảm 12,1%; ti vi giảm 1,1%...

Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng lo ngại, sản xuất sẽ gặp khó khăn trong tháng 5 và một số tháng tiếp theo do độ trễ của chính sách chống lạm phát, do giá cả đầu vào, do lãi suất cho vay. Đặc biệt, lãi suất cho vay đã vượt mức chịu đựng của doanh nghiệp.

Tăng cường sử dụng hàng nội địa là cách hiệu quả để kiềm chế nhập siêu (Trong ảnh: Sản xuất các chi tiết ô tô tại nhà máy của Vinaxuki).

 

Xăng, dầu - khẳng định bảo đảm nguồn cung

Ông Bùi Ngọc Bảo, Tổng giám đốc Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết, giá xăng, dầu trên thế giới vẫn tiếp tục duy trì ở mức rất cao. Bình quân 4 tháng, giá xăng và giá dầu diezel tăng khoảng từ 30% đến 40% đã tác động mạnh đến giá xăng, dầu trong nước. Mặc dù, mấy tháng vừa qua đã có 2 lần điều chỉnh giá, nhưng giá xăng, dầu trong nước vẫn chênh lệch khá lớn với các thị trường xung quanh. Điều này đã dẫn tới những tin đồn về việc tiếp tục tăng giá xăng, dầu nên có hiện tượng một số cây xăng tư nhân “găm” xăng, dầu không bán ra, hoặc bán cầm chừng để chờ tăng giá. Rồi nạn buôn lậu xăng, dầu ở biên giới tiếp tục phức tạp. Ông Bùi Ngọc Bảo khẳng định, riêng Petrolimex sẽ đảm bảo không thiếu nguồn cung trong toàn bộ hệ thống đại lý, cửa hàng.

Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước về cơ bản đã đảm bảo được nguồn cung ngoại tệ cho các doanh nghiệp nhập khẩu xăng, dầu. Trong tháng 4, Petrolimex đã mua được hơn 1 tỷ USD từ các ngân hàng thương mại để phục vụ nhập khẩu xăng, dầu. Trong 4 tháng, Petrolimex đã nhập 3,7 triệu mét khối xăng, dầu. Đến thời điểm này, Petrolimex đã ký hết hợp đồng trong quý II, nhập 6,6 triệu mét khối xăng, dầu, đảm bảo đủ nguồn cung cho thị trường và dự trữ lượng xăng, dầu đủ cung ứng trong 30 ngày theo quy định. Người đứng đầu của doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu xăng, dầu lớn nhất nước tỏ ra đặc biệt lo ngại về nạn buôn lậu xăng, dầu ở biên giới. Điều này vô hình trung là Việt Nam phải trợ giá xăng, dầu cho cả nền kinh tế các nước lân cận. Vì thế, ông Bùi Ngọc Bảo đề nghị các cơ quan chức năng phải có các biện pháp mạnh tay hơn.

Về cung ứng điện, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cho biết, đã chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam thực hiện không tiết giảm điện, nhất là điện cho sản xuất, đồng thời, có kế hoạch cụ thể huy động công suất các nhà máy điện, đáp ứng tối đa cho nhu cầu phụ tải điện trong mùa khô năm nay.

Nhập siêu vẫn còn cao

Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 4 ước đạt 7,3 tỷ USD, tăng 33,7% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 4 tháng, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 26,94 tỷ USD, tăng 35,7% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, trong 4 tháng qua, kim ngạch nhập khẩu ước đạt 31,83 tỷ USD, tăng 29,1% so với cùng kỳ. Vì vậy, mức nhập siêu của 4 tháng qua khoảng 4,9 tỷ USD, chiếm 18,2% kim ngạch xuất khẩu.

Ông Phan Văn Chinh, Vụ trưởng Vụ Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho rằng tỷ lệ mức nhập siêu trên kim ngạch xuất khẩu là 18,2% tuy đã giảm hơn so với cùng kỳ năm ngoái nhưng vẫn cao hơn mức Quốc hội yêu cầu. Ông cho rằng, hiện nay vấn đề tỷ giá vẫn đang gây bất lợi cho hoạt động xuất, nhập khẩu. Chi phí đầu vào, vốn và vấn đề lưu thông hàng hóa, đặc biệt là chi phí cảng biển tăng rất cao đang gây khó khăn cho doanh nghiệp xuất khẩu. Vì thế, trong thời gian tới cần tập trung tháo gỡ những nút thắt này.

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng nhấn mạnh, ngành Công thương kiên quyết đảm bảo cung ứng đầy đủ hàng hóa thiết yếu để không xảy ra sốt hàng, sốt giá. Các cơ quan chức năng sẽ tăng cường kiểm tra kiểm soát về giá cả, xử lý nghiêm các gian lận thương mại. Đặc biệt, Bộ sẽ tăng cường các biện pháp hành chính để hạn chế việc nhập khẩu các mặt hàng xa xỉ như ô tô, điện thoại di động, mỹ phẩm, rượu ngoại…

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng khẳng định, trong những tháng tới Bộ Công Thương sẽ tập trung tháo gỡ những vướng mắc, tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu, kiểm soát nhập khẩu; tăng cường sử dụng máy móc, thiết bị, vật tư, nguyên liệu do trong nước sản xuất .

Bài và ảnh:  Hồ Quang Phương