QĐND- Con người là yếu tố trung tâm, chủ yếu và có ý nghĩa quyết định tạo nên sức mạnh chiến đấu của quân đội ta. Vì vậy, việc chăm lo cải thiện, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ là một trong những giải pháp quan trọng để góp phần xây dựng Quân đội nhân dân ngày càng hùng mạnh.


Với ý nghĩa đó, Điều 73, Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 đã xác định: “Nhà nước phát huy tinh thần yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng của nhân dân, giáo dục quốc phòng và an ninh cho toàn dân; thực hiện chế độ nghĩa vụ quân sự, chính sách hậu phương quân đội; xây dựng công nghiệp quốc phòng, bảo đảm trang bị cho lực lượng vũ trang, kết hợp quốc phòng với kinh tế, kinh tế với quốc phòng, bảo đảm đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ và chiến sĩ, công nhân, nhân viên quốc phòng; xây dựng các lực lượng vũ trang nhân dân hùng mạnh, không ngừng tăng cường khả năng bảo vệ đất nước”.


Lao động quân sự là loại hình lao động đặc biệt. Hoạt động quân sự diễn ra với cường độ cao, tính chất căng thẳng, không kể thời gian, điều kiện môi trường, khí hậu, con người phải luôn tập trung ý chí, tư tưởng cao nhất để sẵn sàng nhận và thực hiện mọi nhiệm vụ, sẵn sàng chiến đấu và tham gia chiến đấu trong mọi tình huống, không sợ gian khổ, hy sinh trong mọi hoàn cảnh. Điều đó đòi hỏi mọi quân nhân, nhất là quân nhân ở các đơn vị làm nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và làm nhiệm vụ đặc biệt phải thường xuyên rèn luyện để có sức khỏe bền bỉ, dẻo dai và có ý chí, bản lĩnh kiên định, tính tự chủ, tự kiểm soát tốt. Vì vậy, việc bảo đảm điều kiện vật chất, tinh thần tương xứng với tính chất, mức độ của lao động quân sự luôn là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu để cán bộ, chiến sĩ quân đội yên tâm công tác, gắn bó với hoạt động quân sự và môi trường quân đội, thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.


Nhận thức đúng vấn đề đó, những năm qua, cùng với sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, Đảng và Nhà nước ta luôn chăm lo cải thiện, từng bước nâng cao chất lượng đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng quân đội và bảo vệ Tổ quốc. Điều kiện làm việc, ăn ở, mang mặc, sinh hoạt và các chế độ bảo đảm dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe của cán bộ, chiến sĩ, công nhân, nhân viên quốc phòng đã có bước tiến vượt bậc so với thời kỳ bao cấp. Hệ thống thiết chế văn hóa ở các đơn vị quân đội không ngừng được củng cố, xây dựng và hoàn thiện nhằm đáp ứng, phục vụ nhu cầu hưởng thụ đời sống văn hóa, tinh thần, vui chơi, giải trí của bộ đội ngày càng đa dạng, phong phú. Chế độ phụ cấp đặc thù đối với các đối tượng quân nhân làm nhiệm vụ đặc biệt, nhiệm vụ khó khăn, vất vả, độc hại và công tác ở địa bàn biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa được bảo đảm. Chính sách hậu phương quân đội được quan tâm hơn đã góp phần ổn định tư tưởng cán bộ, chiến sĩ trong thực hiện nghĩa vụ quân sự và bảo vệ Tổ quốc.

 

Tuy nhiên, so với yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, việc bảo đảm đời sống cán bộ, chiến sĩ, công nhân, nhân viên quốc phòng có lúc, có nơi, có thời điểm vẫn chưa đáp ứng với tính chất, mức độ, cường độ của lao động quân sự. Trong đó, đáng nói nhất là chế độ bảo đảm tiền lương của sĩ quan, đặc biệt là sĩ quan cấp úy, sĩ quan mới ra trường còn bất cập. Với mức lương sĩ quan hiện hành, một bộ phận sĩ quan cấp úy (mà phần đông đều xuất thân từ nông dân, nông thôn, miền núi) phải chi tiêu rất tiết kiệm mới đủ trang trải cho cuộc sống, sinh hoạt cá nhân và phụ giúp một phần cho gia đình, vợ con. Việc bảo đảm nhà ở cho sĩ quan, việc sĩ quan được quyền khám bệnh ở các cơ sở y tế dân sự tuy đã được luật định, nhưng vẫn gặp không ít vướng mắc cả về cơ chế và triển khai tổ chức thực hiện trong thực tế. Bên cạnh đó, việc bảo đảm đời sống văn hóa, tinh thần cho các lực lượng quân đội làm nhiệm vụ trên các địa bàn miền núi, biên giới, vùng sâu, vùng xa tuy đã được cải thiện đáng kể, nhưng chưa tương xứng với sự hy sinh thầm lặng của họ. Những khó khăn này nếu không được tháo gỡ kịp thời, giải quyết thấu đáo sẽ ảnh hưởng nhất định đến tâm lý, tình cảm, trách nhiệm trong việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ của cán bộ, chiến sĩ quân đội nói riêng và chất lượng, hiệu quả hoạt động quân sự nói chung.


Vì vậy, để góp phần nâng cao trách nhiệm, nghĩa vụ, bổn phận của cán bộ, chiến sĩ quân đội đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, xin góp ý sửa đổi, bổ sung Điều 73, Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 như sau: “Nhà nước phát huy tinh thần yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng của nhân dân, giáo dục quốc phòng và an ninh cho toàn dân; thực hiện chế độ nghĩa vụ quân sự, chính sách hậu phương quân đội; xây dựng công nghiệp quốc phòng, bảo đảm trang bị cho lực lượng vũ trang, kết hợp quốc phòng với kinh tế, kinh tế với quốc phòng, bảo đảm đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ, chiến sĩ, công nhân, nhân viên quốc phòng tương xứng với tính chất hoạt động quân sự; xây dựng các lực lượng vũ trang nhân dân hùng mạnh, không ngừng tăng cường khả năng bảo vệ đất nước”.


Bổ sung cụm từ “tương xứng với tính chất hoạt động quân sự” vào hiến định trên, một mặt, nhằm quán triệt quan điểm của Đảng ta đã đề ra trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) là: “Bảo đảm đời sống vật chất, tinh thần phù hợp với tính chất của Quân đội nhân dân và Công an nhân dân”(1); mặt khác, để khẳng định rõ đặc trưng nổi bật của lao động quân sự là cống hiến, hy sinh đặc biệt hơn so với các loại hình lao động khác trong xã hội, nên đối tượng quân nhân phải được Nhà nước đáp ứng, ưu đãi các chế độ, tiêu chuẩn, định mức đời sống vật chất, tinh thần cao hơn so với các đối tượng lao động khác. Hiến định rõ ràng như vậy nhằm tạo hành lang pháp lý cho các cấp, các ngành, cả hệ thống chính trị và toàn xã hội quan tâm, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần tương xứng với sự cống hiến, hy sinh thầm lặng của cán bộ, chiến sĩ quân đội.


Muốn thực hiện tốt hiến định đó, bên cạnh việc nâng cao chất lượng đời sống cho bộ đội, thiết nghĩ các cơ quan hữu quan và chính quyền các cấp cần quan tâm chú trọng triển khai và thực hiện nghiêm túc quy định “Sĩ quan được bảo đảm nhà ở” và “Sĩ quan được khám bệnh, chữa bệnh theo chế độ bảo hiểm y tế tại các sở quân y và dân y” đã được ghi rõ tại Điều 31 và Điều 37, Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam năm 2008. Đồng thời, sớm cải thiện chế độ tiền lương sĩ quan, trước mắt là nâng cao hệ số tiền lương của sĩ quan cấp úy. Đây là động lực tinh thần to lớn để đội ngũ sĩ quan-những cán bộ của Đảng và Nhà nước trong quân đội phấn đấu vươn lên hoàn thành tốt chức trách nhiệm vụ được giao, thể hiện rõ vai trò là lực lượng nòng cốt của quân đội ta trong tổ chức lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, chỉ huy bộ đội thực hiện thắng lợi nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN. 

Trung tá, Thạc sĩ PHẠM THANH GIANG 

 ( Khoa Chủ nghĩa xã hội khoa học, Học viện Chính trị)

---------------

(1) Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb CTQG-ST, HN, trang 83