Ách tắc do đâu?

Sơ đồ quy hoạch Công viên nghĩa trang Thiên Đường.

“Nếu triển khai chậm dự án thì người dân Hà Nội khi qua đời sẽ  không có chỗ để chôn”. Đó là ý kiến của đồng chí Phạm Quang Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội khi trả lời báo giới về việc dự án Công viên nghĩa trang Thiên Đường tại xã Minh Phú, huyện Sóc Sơn vẫn chỉ nằm trên giấy, trong khi nghĩa trang Văn Điển đã dừng chôn cất  từ tháng 7-2010. 

Nan giải đất nghĩa trang

Sau khi mở rộng địa giới hành chính (tháng 8-2008), Thủ đô Hà Nội có diện tích gần 3.325km², dân số hơn 6,2 triệu người và nằm trong 17 thủ đô có diện tích lớn nhất thế giới. Thủ đô mở rộng đã và đang phải giải quyết nhiều vấn đề bức xúc, trong đó có việc quy hoạch các nghĩa trang.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, hiện thành phố có 7 nghĩa trang quy mô cấp thành phố là Mai Dịch, Văn Điển, Thanh Tước, Yên Kỳ (cũ), Sài Đồng, Ngọc Hồi và Nhổn, với tổng diện tích khoảng 70ha. Ngoài ra còn có rất nhiều nghĩa trang có quy mô nhỏ. Đại đa số các nghĩa trang của Hà Nội hiện đều đã quá tải, trong đó nghĩa trang Văn Điển đã phải dừng chôn cất địa táng từ tháng 7-2010 vì không còn diện tích đất trống và vì mục đích bảo vệ môi trường.

Theo ông Hoàng Thành Thái,  Trưởng Ban phục vụ tang lễ thành phố: Sau khi đóng cửa nghĩa trang Văn Điển, hiện thành phố chỉ có 2 nghĩa trang nhân dân là Yên Kỳ (cũ) và Thanh Tước. Trong đó nghĩa trang Thanh Tước đã gần hết chỗ địa táng, nghĩa trang Yên Kỳ (cũ) cũng chỉ còn tiếp nhận thêm được khoảng 2 năm.

Phó chủ tịch thường trực UBND TP Hà Nội Phí Thái Bình cho rằng, vấn đề quá tải tại các nghĩa trang của thành phố đã được đặt ra từ lâu. Tuy nhiên, đây là bài toán không hề đơn giản. Trước mắt, để giải quyết ngay “nơi ở cho người đã khuất”, thành phố Hà Nội đã quyết định mở rộng nghĩa trang Yên Kỳ và xây dựng nghĩa trang sinh thái mới tại huyện Sóc Sơn. 

Mô hình nghĩa trang-công viên

Đó là ý tưởng của những người thiết kế dự án xây dựng Công viên nghĩa trang Thiên Đường.

Theo bà Nguyễn Thị Thùy Trâm, Giám đốc điều hành dự án của Công ty cổ phần đầu tư Hoa Sen, Công viên nghĩa trang Thiên Đường tại xã Minh Phú, huyện Sóc Sơn có tổng diện tích 100ha. Giai đoạn 1 thực hiện từ 40 đến 50ha với tổng mức đầu tư khoảng 300 tỷ đồng để thực hiện các hạng mục như khu cát táng; khu hỏa táng; hệ thống các công trình dịch vụ; hệ thống các công trình tâm linh; hệ thống cây xanh công viên, vườn hoa, hồ nước, kiến trúc cảnh quan và diện tích cây xanh cách ly; hệ thống giao thông liên hoàn của công viên nghĩa trang và các công trình đầu mối hạ tầng kỹ thuật…

Điểm khác biệt ở nghĩa trang này sẽ áp dụng các loại hình an táng không ảnh hưởng tới môi trường. Tất cả chất thải, nước thải phát sinh trong quá trình vận hành nghĩa trang đều được thu gom về khu xử lý tập trung trong phạm vi nghĩa trang, hoàn toàn không gây ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. Công nghệ xử lý chất thải được đầu tư hiện đại đồng bộ đảm bảo đạt tiêu chuẩn cho phép trước khi xả ra ngoài môi trường. Tổng thể khu nghĩa trang là một quần thể kiến trúc tâm linh thông qua ngôn ngữ tổ chức không gian với chủ thể là các khu mộ nằm trong không gian xanh tĩnh lặng, vĩnh hằng. Cây xanh và mặt nước chiếm một phần quan trọng trong tổng thể khu nghĩa trang và vùng đệm. Vào trong khu nghĩa trang, mọi người sẽ có cảm giác như một công viên với rất nhiều tầng bậc cây xanh cảnh quan.

Cần khẩn trương bàn giao mặt bằng dự án

Trước nhu cầu bức thiết của dự án xây dựng Công viên nghĩa trang Thiên Đường, các đồng chí lãnh đạo thành phố Hà Nội đã chỉ đạo các cơ quan chức năng ráo riết triển khai. Đích thân đồng chí Bí thư Thành ủy Phạm Quang Nghị đã xuống tận địa bàn để kiểm tra, đồng thời chỉ đạo Huyện ủy, UBND huyện Sóc Sơn và các cơ quan có trách nhiệm khẩn trương giúp đỡ nhà đầu tư giải phóng mặt bằng để có thể triển khai xây dựng, sớm đưa công trình vào hoạt động.

Tuy nhiên, cho đến thời điểm này, Công ty Hoa Sen vẫn chưa vào đo đạc khảo sát thực địa được vì sự chống đối của một số người dân quá khích, trong khi chính quyền địa phương (cấp huyện và cấp xã) bất lực, không có biện pháp ngăn chặn nào. Như vậy có thể thấy sự chỉ đạo của lãnh đạo thành phố không được cấp dưới triển khai hiệu quả. Khi tiến độ dự án xây dựng Công viên nghĩa trang Thiên Đường bị chậm do khâu giải phóng mặt bằng, ai sẽ chịu trách nhiệm trước thực trạng hàng nghìn người "khuất núi" không có nơi an nghỉ?  

Bài và ảnh: Đức Thọ