290 tỷ đồng vốn của thương binh có nguy cơ thành sắt vụn

QĐND - Sau gần hai năm triển khai, Nhà máy Xi măng Trường Sơn (Hải Phòng) do Xí nghiệp tập thể Thương binh Quang Minh đầu tư xây dựng với số vốn của các thương binh đã lên tới 290 tỷ đồng. Vậy mà nhà máy này đang có nguy cơ thành sắt vụn…

Mô hình Nhà máy Xi măng Trường Sơn.

Nhà máy của các đối tượng chính sách

Anh hùng Lao động Trần Hồng Quảng, Giám đốc Xí nghiệp tập thể Thương binh Quang Minh (Hải Phòng) là thương binh hạng 1/4 (hạng có mức thương tật cao nhất) cho chúng tôi xem hồ sơ liên quan đến cơ sở pháp lý của việc đầu tư xây dựng Nhà máy Xi măng Trường Sơn. Theo đó, Xí nghiệp tập thể Thương binh Quang Minh là doanh nghiệp chính sách của thương binh, bệnh binh và người khuyết tật có 56% là thương binh, bệnh binh, còn lại là con em gia đình chính sách và bộ đội phục viên, xuất ngũ được thành lập theo Quyết định số 2480/QĐ-UB, ngày 25-10-1996 của UBND TP Hải Phòng. 

Căn cứ Quyết định số 1488/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ “Phê duyệt Quy hoạch phát triển công nghiệp xi măng Việt Nam giai đoạn 2011-2020 và định hướng đến năm 2030”; Căn cứ Quyết định số 1065/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ký “Phê duyệt điều chỉnh, bổ sung Quy hoạch thăm dò, khai thác và sử dụng khoáng sản làm xi măng ở Việt Nam đến năm 2020”, Xí nghiệp tập thể Thương binh Quang Minh được thực hiện Dự án đầu tư Nhà máy Xi măng Trường Sơn theo Giấy chứng nhận đầu tư số 02121000288 tại xã Gia Đức, huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng với diện tích sử dụng là 121.438,42m², thời hạn sử dụng 40 năm, công suất 1000 tấn Clinker xi măng/ngày. 

Dự án Nhà máy Xi măng Trường Sơn đã được cấp Giấy phép xây dựng số 163/GPXD, ngày 8-10-2009, Giấy phép thi công số 01-07/GP-CVI, Giấy xác nhận Bản đăng ký đạt tiêu chuẩn môi trường số 78/STN&MT-MT, ngày 8-6-2006, Chứng chỉ Quy hoạch số 143/CCQH, ngày 8-9-2005, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AD 78789865 ngày 30-3-2007 do Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Hải Phòng ký.

Theo Giám đốc Trần Hồng Quảng, Nhà máy Xi măng Trường Sơn là nhà máy của các đối tượng chính sách. Khi nhà máy hoạt động sẽ giải quyết việc làm cho khoảng 200 lao động là thương binh, bộ đội phục viên, xuất ngũ và các đối tượng chính sách. Tại Lễ khởi công (ngày 19-5-2010), Anh hùng Lao động Trần Hồng Quảng, Giám đốc Xí nghiệp tập thể Thương binh Quang Minh đã tuyên bố: Sau khi nhà máy được hoàn thành, Quang Minh sẽ tặng xi măng (không thu tiền) cho các gia đình xây mộ liệt sĩ, giảm giá bán từ 5 đến 10% cho các đồng chí thương binh, bệnh binh, gia đình chính sách và người có công.

“Bỗng dưng” bị đẩy ra khỏi quy hoạch

Chúng tôi được dự Lễ khởi công xây dựng Nhà máy Xi măng Trường Sơn. Ấn tượng nhất của tôi và nhiều người trong buổi lễ hôm ấy là ngọn lửa thiêng được Xí nghiệp rước từ Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn (Quảng Trị) mang về Hải Phòng phát hỏa cho nhà máy. Anh Quảng nói với tôi rằng, đây là nhà máy của các liệt sĩ, là một trong những món nợ mà các anh phải trả với đồng đội cũ đã nằm lại trên các chiến trường. Xí nghiệp tập thể Thương binh Quang Minh mong muốn những người đã ngã xuống vì nền độc lập tự do của dân tộc sẽ tiếp tục góp sức trong công cuộc dựng xây đất nước. Phát biểu tại Lễ khởi công, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên khẳng định: “Việc xây dựng Nhà máy Xi măng Trường Sơn để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là một việc làm rất đáng trân trọng. Nhưng điều đáng trân trọng hơn, đó là công trình của ý chí và nghị lực của những thương binh từ mặt trận trở về…”.

Đồng chí Dương Anh Điền, lúc đó là Phó bí thư Thường trực Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng (nay là Chủ tịch UBND TP Hải Phòng), sau khi chúc mừng nồng nhiệt sự bắt đầu của Nhà máy Xi măng Trường Sơn đã chỉ đạo: “Công trình phải bảo đảm chắc chắn, đúng kỹ thuật, đúng tiến độ, sớm đưa vào sử dụng và bảo đảm tuyệt đối an toàn về môi trường”.

Sau gần 2 năm kể từ khi khởi công, bằng nguồn vốn tự có của doanh nghiệp, Xí nghiệp tập thể Thương binh Quang Minh đã tổ chức đền bù, di dân, san lấp mặt bằng và chuẩn bị xây dựng cảng chuyên dụng, đầu tư xây dựng đường trục, xây dựng tường bao, xây dựng trạm điện trung-hạ áp, xây dựng nhà điều hành công trường và hệ thống cấp thoát nước, đã ký hợp đồng cung cấp thiết bị công nghệ sản xuất xi măng với nhà thầu CMC Trung Quốc, đào tạo gần 200 công nhân kỹ thuật các nghề sản xuất xi măng. Tổng chi phí đầu tư đến nay đã gần 290 tỷ đồng. Vậy mà dự án xây dựng Nhà máy Xi măng Trường Sơn “bỗng dưng” bị Bộ Xây dựng đề nghị đưa ra khỏi quy hoạch phát triển công nghiệp xi măng đến năm 2030. 

“Xí nghiệp tập thể Thương binh Quang Minh hết sức “choáng váng” khi nhận được thông tin phải dừng thực hiện dự án này” - Giám đốc Trần Hồng Quảng cho biết. 

Anh Quảng cho biết thêm: Xí nghiệp tập thể Thương binh Quang Minh đã có văn bản đề nghị các cơ quan chức năng có thẩm quyền xem xét, giải quyết để Xí nghiệp tập thể Thương binh Quang Minh tiếp tục triển khai dự án trên, tránh tình trạng một dự án chết yểu, chôn vùi 290 tỷ đồng đã đầu tư; cũng như xô đẩy hàng trăm lao động ra ngoài đường, rơi vào cảnh thất nghiệp.

Bài và ảnh: ĐỖ PHÚ THỌ