QĐND - Sư đoàn Phòng không (PK) 363 ngày nay được trang bị vũ khí, khí tài hiện đại, làm nhiệm vụ bảo vệ vùng trời Đông Bắc Tổ quốc. Từ khi ra đời đến nay, đơn vị luôn nỗ lực hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Nhân kỷ niệm 50 năm Ngày truyền thống của sư đoàn (19-5-1965/19-5-2015), Báo Quân đội nhân dân đã có cuộc phỏng vấn Đại tá Lê Hồng Sơn, Sư đoàn trưởng Sư đoàn PK 363.

 

Đại tá Lê Hồng Sơn.

 

Phóng viên (PV): Thưa đồng chí, Sư đoàn PK 363 được ra đời trong hoàn cảnh nào?

Đại tá Lê Hồng Sơn: Đầu năm 1965, đế quốc Mỹ ồ ạt đưa quân vào miền Nam nước ta, đồng thời tiến hành chiến tranh phá hoại bằng không quân ra miền Bắc. Nhận thấy việc bảo vệ bầu trời miền Bắc là nhiệm vụ cấp thiết, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng chủ trương: Nhanh chóng phát triển các lực lượng phòng không, hoàn chỉnh thế trận tác chiến phòng không bảo vệ miền Bắc, nhất là hai yếu địa lớn là Hà Nội và Hải Phòng. Thực hiện chủ trương trên, ngày 19-5-1965, tại Đoạn Xá, quận Ngô Quyền, TP Hải Phòng, Bộ tư lệnh PK Hải Phòng, nay là Sư đoàn PK 363 được thành lập trên cơ sở Trung đoàn pháo Cao xạ 240 được tăng cường cán bộ và một số đơn vị. Nhiệm vụ của sư đoàn là cùng các lực lượng khác chiến đấu bảo vệ vùng trời Đông Bắc Tổ quốc, trọng tâm là TP Hải Phòng, Quảng Ninh, Hải Dương.

 

PV: Vậy những chiến công nổi bật của Sư đoàn PK 363 là gì, thưa đồng chí?

Đại tá Lê Hồng Sơn: Tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Sư đoàn 363 đã bắn rơi 381 máy bay Mỹ, có 12 B-52, 1 F111, trong đó có 160 máy bay sư đoàn bắn rơi tại Hải Phòng. Trong hàng trăm chiến công của sư đoàn có nhiều chiến công xuất sắc, có ý nghĩa lịch sử như bắn rơi chiếc máy bay thứ nhất, thứ 50, thứ 100, 200, 300 của Hải Phòng, chiếc thứ 2.600 và 3.800 của miền Bắc. Mọi thủ đoạn của không quân địch dù bay bằng, bổ nhào, bay đường bay vẹt, đánh lén v.v.. sư đoàn đều đánh thắng. Loại vũ khí nào của sư đoàn cũng bắn hạ máy bay địch, đơn vị nào cũng lập công xuất sắc. Có trận chỉ trong 5 phút bắn rơi 5 chiếc như ngày 25-4-1967, có tháng sư đoàn bắn rơi 31 máy bay (tháng 9-1967). Đặc biệt, có trận đạt hiệu suất chiến đấu cao, chỉ một quả đạn tên lửa đã bắn rơi tại chỗ 2 chiếc máy bay A4E như trận ngày 31-8-1967 của Tiểu đoàn 73 thuộc Trung đoàn 285, tại trận địa huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng. Tiếp đó, tại trận địa Vĩnh Linh (Quảng Trị) ngày 17-9-1967, đơn vị bắn rơi chiếc máy bay B-52 đầu tiên trên bầu trời miền Bắc, làm cơ sở để Quân chủng PK-KQ viết cuốn "sách đỏ" chỉ ra cách đánh B-52. Đêm 27-12-1972, tại trận địa Đại Chu (Yên Phong-Hà Bắc), Tiểu đoàn 72-Trung đoàn 285 hạ một máy bay B-52 ngay giữa thủ đô Hà Nội, máy bay rơi tại đường Hoàng Hoa Thám khi chúng chưa kịp cắt bom gây tội ác, đây là chiếc máy bay B-52 cuối cùng bị bắn rơi trong Chiến dịch 12 ngày đêm tháng Chạp năm 1972... 

 

Cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn Tên lửa 238 luyện tập sẵn sàng chiến đấu.

 

PV: Vậy việc phát huy truyền thống trong thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, SSCĐ thời bình đã được đơn vị thực hiện như thế nào, thưa đồng chí?

Đại tá Lê Hồng Sơn: Trong các cuộc chiến tranh trên thế giới gần đây cho thấy, tập kích đường không luôn là đòn đánh mở đầu nhằm “mềm hóa chiến trường” và là chiến lược của mọi cuộc chiến tranh hiện đại. Do đó, bộ đội PK-KQ là lực lượng đầu tiên phải đương đầu, đánh trả nếu chiến tranh xảy ra. Để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, sư đoàn đã thường xuyên nâng cao chất lượng huấn luyện, rèn luyện kỷ luật và xây dựng bản lĩnh chính trị, tinh thần, ý chí quyết tâm cho cán bộ, chiến sĩ. Mặc dù đóng quân phân tán trên địa bàn 8 tỉnh, thành phố miền duyên hải Bắc Bộ, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn PK 363 luôn khắc phục mọi khó khăn, giữ vững và phát huy truyền thống đơn vị anh hùng, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ cả thường xuyên và đột xuất. Nhiều năm qua, sư đoàn được công nhận là “Đơn vị lá cờ đầu” trong Phong trào Thi đua Quyết thắng của Quân chủng PK-KQ. Hằng năm, trong các đợt diễn tập, bắn đạn thật, hội thao, hội thi đều đạt giải cao; nhiều đơn vị được tặng cờ “Đơn vị bắn giỏi”. Năm 2005, sư đoàn được tặng thưởng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng nhì. Các năm 2008, 2009, 2010, 2013, sư đoàn được Bộ Quốc phòng tặng cờ “Đơn vị dẫn đầu Phong trào Thi đua Quyết thắng"...

Những năm gần đây, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và quân đội, đơn vị được trang bị một số vũ khí, khí tài hiện đại. Do đó, Đảng ủy, chỉ huy sư đoàn xác định tập trung đột phá vào công tác huấn luyện cho cán bộ, chiến sĩ làm chủ vũ khí, khí tài, nhất là những vũ khí, công nghệ mới, góp phần nâng cao khả năng SSCĐ, quản lý vững chắc vùng trời Đông Bắc Tổ quốc.

 

PV: Xin cảm ơn đồng chí!

Với những chiến công, thành tích xuất sắc, ngày 20-10-1976, Sư đoàn PK 363 được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Sư đoàn được tặng thưởng 14 huân chương Quân công, hơn 1000 huân, huy chương các loại. Sư đoàn đã được Bác Hồ, Bác Tôn gửi thư khen ngợi và tặng 7 lẵng hoa. Sư đoàn có 15 tập thể và 6 cán bộ, chiến sĩ được phong tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.

HỒNG KHÁNH CHI (thực hiện)