Ngày 14-7-1954, tại thôn La Bằng, xã Chiến Đấu, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, Tiểu đoàn Thông tin 134 (đơn vị tiền thân của Trung đoàn Thông tin 134, nay là Lữ đoàn Thông tin 134) được thành lập, làm nhiệm vụ bảo vệ, khai thác mạng thông tin hữu tuyến điện quân sự tại căn cứ địa Việt Bắc và tuyến thông tin dây trần từ Thái Nguyên đi Lạng Sơn. Sự kiện này đánh dấu sự ra đời của đơn vị thông tin hữu tuyến điện đường dài đầu tiên của Quân đội ta, mở đầu bước phát triển mới của Bộ đội TTLL.

Các phân đội thông tin cơ động Lữ đoàn Thông tin 134 thực hành huấn luyện, luyện tập các tình huống sẵn sàng chiến đấu. Ảnh: LÊ VĂN LÝ 

Để đáp ứng yêu cầu bảo đảm TTLL phục vụ cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ngày 8-8-1966, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Trung đoàn Thông tin 134 trên cơ sở Tiểu đoàn Thông tin 134 thuộc Cục TTLL. Ngay sau khi thành lập, Trung đoàn khẩn trương củng cố lực lượng, mở rộng mạng đường dây, xây dựng hơn 2.400km đường tuần hộ, đưa gần 2.000km đường dây mới vào khai thác, bảo đảm TTLL thông suốt trong mọi tình huống. Cũng trong giai đoạn này, xuất phát từ nguyện vọng của cán bộ, chiến sĩ và tuyến đường dây do đơn vị quản lý đi qua quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh ở xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, Trung đoàn được Đảng ủy Cục TTLL chấp thuận mang tên truyền thống Đoàn Nam Liên. Từ đó, Đoàn Nam Liên trở thành biểu tượng của lòng trung thành, ý chí kiên cường, tinh thần tận tụy và quyết tâm giữ vững “mạch máu” TTLL trong mọi hoàn cảnh; là giá trị tinh thần được các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn gìn giữ, phát huy suốt chặng đường xây dựng, chiến đấu và trưởng thành.

Phát huy truyền thống Đoàn Nam Liên, với tinh thần “Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”, “Tim còn đập, mạch máu TTLL còn thông suốt”, “Đứt dây như đứt ruột, gãy cột như gãy xương”, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn đã xây dựng “Đường dây Quyết thắng” dài hơn 300km từ Vĩnh Giang (Đô Lương, Nghệ An) đến Bến Quang (Vĩnh Linh, Quảng Trị), cùng nhiều tuyến dây mới, tuyến vòng, tuyến tránh vượt qua các trọng điểm đánh phá ác liệt của địch. Các trạm cơ vụ A69 Lèn Hà, A70 Hương Trạch, A72 Ngân Thủy và hàng chục tổ đường dây đã kiên cường bám trụ, giữ vững TTLL phục vụ Bộ chỉ huy các lực lượng chiến đấu ở Nam Quân khu 4, Quảng Trị, tuyến vận tải chiến lược của Tổng cục Hậu cần và Đoàn 559. Đơn vị lập nhiều chiến công xuất sắc, góp phần vào thắng lợi của các chiến dịch: Đường 9-Nam Lào (năm 1971), Cánh đồng Chum-Xiêng Khoảng (năm 1972), “Điện Biên Phủ trên không” (năm 1972), Trị Thiên-Huế, Chiến dịch Hồ Chí Minh (năm 1975), chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế giai đoạn 1976-1979.

 Lữ đoàn Thông tin 134 tham gia bảo đảm thông tin liên lạc, truyền hình phục vụ diễn tập tác chiến phòng thủ Quân khu 3 (tháng 9-2023). Ảnh: LÊ VĂN LÝ

Thực hiện yêu cầu xây dựng Quân đội trong thời kỳ mới, ngày 20-4-2009, Bộ Quốc phòng ban hành Quyết định số 1093/QĐ-BQP tổ chức lại Trung đoàn Thông tin 134 thành Lữ đoàn Thông tin 134 trực thuộc Binh chủng TTLL, mở ra giai đoạn phát triển mới của đơn vị.

Quán triệt sự chỉ đạo của cấp trên về thực hiện “Chiến lược phát triển hệ thống TTLL quân sự giai đoạn 2011-2020” và “Chiến lược phát triển hệ thống TTLL quân sự giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045”, Lữ đoàn đã làm chủ nhiều phương tiện, trang bị thông tin hiện đại như Viba, VSAT, Trunking, tổng đài điện tử kỹ thuật số, truyền dẫn quang, truyền số liệu, truyền hình, xe thông tin cơ động và hệ thống cáp quang trục QA, QB, QC dài gần 2.600km. Hệ thống TTLL do Lữ đoàn quản lý không ngừng phát triển về quy mô, công nghệ và chất lượng, bảo đảm thông suốt, vững chắc, kịp thời phục vụ nhiệm vụ quân sự, quốc phòng trong mọi tình huống.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong bảo đảm TTLL phục vụ chiến đấu và chiến đấu, Lữ đoàn cùng 8 tập thể và 2 cá nhân được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Đặc biệt, hang Lèn Hà-nơi 13 cán bộ, chiến sĩ Trạm Thông tin A69 anh dũng hy sinh, được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2009, trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp bản lĩnh, ý chí và niềm tự hào cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn hôm nay và mai sau.

Thời gian tới, tình hình thế giới, khu vực diễn biến phức tạp, khó đoán định, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Điều đó đòi hỏi Lữ đoàn Thông tin 134 cần phát huy truyền thống Đoàn Nam Liên anh hùng, tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu sau: Một là, xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên. Hai là, chủ động tham mưu quy hoạch, phát triển hệ thống TTLL quân sự trên địa bàn được giao; tổ chức thực hiện hiệu quả “Chiến lược phát triển hệ thống TTLL quân sự giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045”. Ba là, đổi mới, nâng cao chất lượng huấn luyện theo Nghị quyết của tổ chức đảng cấp trên và Đảng ủy Lữ đoàn; xây dựng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ “giỏi về thông tin truyền thống, tinh nhuệ về thông tin cơ động và làm chủ khí tài thông tin công nghệ cao”. Bốn là, đẩy mạnh cải cách hành chính, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Năm là, bảo đảm tốt công tác hậu cần, kỹ thuật và tài chính đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Phát huy truyền thống xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Đoàn Nam Liên anh hùng, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Thông tin 134 tiếp tục đoàn kết, chủ động, sáng tạo, quyết tâm hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ; xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh tiêu biểu, Lữ đoàn vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.