Trung Quốc đầu tư cho các chương trình nghiên cứu phát triển khí tài điện tử cho tàu hải quân rất tập trung và đạt hiệu quả cao. Ngành công nghiệp chế tạo trang thiết bị điện tử hải quân phát triển mạnh, đồng thời với ngành công nghiệp đóng tàu quân sự. Từ chỗ phải dựa vào công nghệ nước ngoài, đến nay, Trung Quốc đã tự chế tạo được các loại khí tài điện tử hiện đại lắp trên tàu hải quân như hệ thống điều khiển hỏa lực, dẫn đường, ngắm bắn; các loại khí tài trinh sát, bám, bắt mục tiêu và các loại khí tài tác chiến điện tử...
Ra-đa trinh sát phát hiện mục tiêu ngoài đường chân trời OTH-B (ảnh: Internet).

Các viện nghiên cứu trang thiết bị điện tử Hải quân Trung Quốc đã có sự hợp tác mạnh mẽ với các cơ sở nghiên cứu thiết kế và chế tạo thiết bị điện tử trên tàu Hải quân của Nga (Liên Xô trước đây). Trong quá trình hợp tác, Trung Quốc đã từng bước tiếp thu công nghệ mới chuyển giao, tự chủ nghiên cứu và chế tạo các thiết bị điện tử hải quân phù hợp điều kiện khai thác và tác chiến của Hải quân Trung Quốc. Các loại ra-đa bờ, ra-đa trên tàu, các thiết bị thủy âm trên tàu, ven bờ, phao nổi, hệ thống khí tài quan sát, kính tiềm vọng... do Trung Quốc sản xuất, tuy tính năng còn hạn chế so với nước ngoài, song đã đáp ứng nhu cầu trang bị của hải quân. Trong quá trình khai thác, sử dụng, các nhà khoa học Trung Quốc từng bước rút kinh nghiệm, cải tiến thiết kế phù hợp, do vậy tính năng của các khí tài điện tử ngày càng được nâng lên.

Vào những thập niên cuối của thế kỷ XX, Trung Quốc đã quy hoạch hệ thống nghiên cứu, cơ sở chế tạo trang thiết bị điện tử hải quân; xây dựng các chương trình nghiên cứu phát triển trọng điểm và cụ thể. Nhờ đó, Hải quân Trung Quốc được trang bị các hệ thống thiết bị điện tử mới, hiện đại, tính năng cao, như: Các hệ thống tác chiến trên tàu, ra-đa, thiết bị thủy âm, các thiết bị chỉ huy, tác chiến điện tử, điều khiển hỏa lực pháo, tên lửa trên tàu, thiết bị chỉ huy chống ngầm... Gần đây, Trung Quốc tập trung nghiên cứu theo hướng tích hợp hệ thống các trang thiết bị điện tử hải quân, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ-kỹ thuật số hóa vào nghiên cứu chế tạo mới và nâng cấp, hiện đại hóa khí tài điện tử hải quân.

Trung Quốc đã tự nghiên cứu thiết kế, chế tạo các trang thiết bị điện tử phù hợp yêu cầu tác chiến của tàu, theo chiến lược tác chiến biển của Trung Quốc. Các sản phẩm điển hình thế hệ mới là ra-đa đối không tầm xa, ra-đa trinh sát phát hiện mục tiêu ngoài đường chân trời OTH-B, cự ly hoạt động tới 3.000km. Trung Quốc đã chế tạo được các loại ra-đa hiệu chỉnh bắn pháo bờ biển, điều khiển hỏa lực trên tàu MR-34, ra-đa trinh sát lắp đặt trên tàu... Các hệ thống thiết bị điện tử hải quân tích hợp trên tàu giúp Hải quân Trung Quốc xây dựng được hệ thống mạng kết nối rộng, độ tin cậy hoạt động cao, tăng cường khả năng tác chiến hiệp đồng trên biển và giữa bờ và biển; nâng cao khả năng, trình độ chỉ huy tác chiến, huấn luyện và chiến đấu của Hải quân Trung Quốc.

Phan Đức Tú