Tạo hành lang pháp lý để phát huy nguồn lực

Nhu cầu nhà ở dành cho cán bộ quân đội đang là vấn đề xã hội bức thiết, song thực tế giải quyết còn nhiều vướng mắc, bất cập. Phóng viên báo Quân đội nhân dân đã trao đổi với Đại tá Nguyễn Văn Sử, Phó cục trưởng Cục Doanh trại (Tổng cục Hậu cần) về vấn đề này.

- PV: Đồng chí cho biết thực trạng nhu cầu nhà ở của cán bộ, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân viên chức quốc phòng trong toàn quân hiện nay?

- Đại tá Nguyễn Văn Sử: Theo số liệu điều tra, tính đến tháng 12-2007, còn hàng chục vạn cán bộ trong toàn quân chưa được Nhà nước, quân đội cho thuê nhà ở, mua nhà ở, giao đất ở. Với mức thu nhập bình quân của một gia đình sĩ quan cấp trung tá, thì số tiền tiết kiệm sau khi chi tiêu hàng tháng không đủ tích lũy để mua nhà ở, thuê nhà ở ngoài thị trường. Trong toàn quân hiện nay, số gia đình cán bộ có mức thu nhập dưới 2,5 triệu đồng/tháng lên tới hàng chục vạn, số phải đi thuê nhà ở tư nhân cũng rất lớn.Việc sĩ quan quân đội tự tạo lập cho gia đình có một chỗ ở ổn định là rất khó khăn, nếu như không có chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Khẩu đội pháo cao xạ 37mm, Đoàn H97 (Quân khu 2) huấn luyện bắn mục tiêu trên không. Ảnh Quang Thái

- Đại tá Nguyễn Văn Sử: Để giải quyết những khó khăn về nhà ở cho cán bộ quân đội, từ năm 1995, Bộ Quốc phòng đã thành lập Công ty kinh doanh nhà (nay là Công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị) để tham gia chủ đầu tư các dự án phát triển nhà ở cùng với các địa phương. Trong đó, có quy định một phần lớn diện tích sàn căn hộ để bán cho cán bộ quân đội chưa có nhà ở theo phương thức bảo toàn vốn (không có lãi kinh doanh). Sau nhiều năm nỗ lực, đến nay gần 2.000 căn hộ đã được đưa vào sử dụng. Các dự án do đơn vị cơ sở làm chủ đầu tư cũng đưa vào sử dụng được hơn 2.000 căn hộ nữa… Tuy giá bán các căn hộ chính sách đã thấp hơn giá thị trường, nhưng vẫn vượt quá khả năng tài chính của cán bộ và số lượng mới chỉ đáp ứng được khoảng 5% nhu cầu.

- PV: Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam năm 1999 đã đề cập vấn đề bảo đảm nhà ở cho cán bộ quân đội và Bộ Quốc phòng đã có nhiều nỗ lực, nhưng vì sao việc giải quyết nhà ở cho cán bộ quân đội còn nhiều khó khăn như vậy?

-Đại tá Nguyễn Văn Sử: Có nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. Từ khi Nhà nước xóa bỏ bao cấp về nhà ở và kết thúc giai đoạn thực hiện Nghị quyết 47 của Đảng ủy Quân sự Trung ương về nhà ở cho cán bộ quân đội, công tác chính sách nhà ở trong quân đội chủ yếu tập trung giải quyết các tồn đọng về quỹ nhà ở, đất ở đã có. Việc phát triển nhà ở mới chưa có cơ chế, chính sách phù hợp, nên chưa thúc đẩy được việc phát triển nhà ở cho cán bộ quân đội. Việc phát triển nhà ở của nhiều đơn vị còn mang tính cục bộ, nhỏ lẻ. Năm 2005, Nhà nước ban hành Luật Nhà ở, quy định các dự án nhà ở công vụ, nhà ở xã hội do UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định đầu tư. Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, viên chức quốc phòng là đối tượng được thuê, thuê mua nhà ở xã hội và thuê nhà ở công vụ từ quỹ nhà ở của địa phương. Tuy nhiên, việc đầu tư xây dựng quỹ nhà ở công vụ, nhà ở xã hội của các địa phương còn nhiều hạn chế, cán bộ quân đội chưa có điều kiện tiếp cận, thuê, thuê mua quỹ nhà này. Nhiều địa phương cũng chưa quan tâm đúng mức đến nhu cầu nhà ở của cán bộ quân đội trên địa bàn. Việc xin quỹ đất địa phương để giải quyết, triển khai các dự án nhà ở cho cán bộ quân đội gặp rất nhiều khó khăn do qui định của Luật Đất đai, chủ đầu tư phải đấu thầu dự án nhà ở, trong khi nhà ở cho cán bộ quân đội không nhằm mục đích kinh doanh nên khó có thể thắng thầu khi tham gia đấu thầu với các chủ đầu tư khác.

Về nguồn vốn, Luật Nhà ở năm 2005 quy định nguồn vốn và việc sử dụng ngân sách để đầu tư cho các dự án nhà ở xã hội, nhà công vụ là do UBND cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định từ nguồn ngân sách tự cân đối của địa phương và ngân sách Nhà nước hỗ trợ cho địa phương. Vì vậy, nếu quân đội chủ động phát triển nhà ở thì sẽ rất khó khăn, nếu không có cơ chế tạo nguồn vốn đầu tư.

- PV: Để giải quyết vấn đề trên, chính sách Nhà ở cho cán bộ quân đội cần đổi mới như thế nào?

-Đại tá Nguyễn Văn Sử: Trước hết, cần sự quan tâm của Chính phủ để sớm ban hành “Nghị định quy định chi tiết về việc bảo đảm nhà ở cho sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam”, tạo hành lang pháp lý chủ động phát triển nhà ở cho quân đội. Đề nghị Chính phủ cho phép quân đội được quyết định đầu tư và tổ chức thực hiện các dự án phát triển nhà ở như UBND cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Nếu chỉ xác định trách nhiệm này thuộc UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thì việc phải giải quyết nhu cầu nhà ở của nhân dân địa phương đã là một áp lực lớn, việc bảo đảm nhà ở cho cán bộ quân đội sẽ rất khó khăn. Nếu có cơ chế cho phép quân đội chủ động phát triển nhà ở thì sẽ khai thác được nguồn lực lớn, cùng với các địa phương đẩy nhanh tiến độ giải quyết nhu cầu nhà ở. Đề nghị Chính phủ cho phép Bộ Quốc phòng được lập “Quỹ đầu tư phát triển nhà ở” và bảo đảm ngân sách hằng năm cho quân đội phát triển nhà ở, có chính sách hỗ trợ, ưu đãi đối với các dự án phát triển nhà ở thương mại không nhằm mục đích kinh doanh cho cán bộ quân đội.

Thu nhập của cán bộ quân đội hiện nay nhìn chung không đủ tích lũy để mua nhà ở đầu tư theo phương thức thương mại, do vậy phương thức phát triển nhà ở cho quân đội chủ yếu là nhà ở công vụ, nhà ở xã hội. Tùy theo từng vùng, từng khu vực có thể có các dự án hỗn hợp “xã hội-thương mại” và nhà ở theo mô hình “làng quân nhân”… Các địa phương cần tạo điều kiện bảo đảm quỹ đất cho quân đội phát triển nhà ở. Việc chỉ đạo, thực hiện chính sách nhà ở toàn quân cần phải chặt chẽ, đồng bộ hơn, gắn với kiện toàn ban chỉ đạo chính sách nhà ở của các đơn vị. Cần triển khai thực hiện thí điểm dự án nhà ở xã hội tại Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và khu vực Tây Nguyên để rút kinh nghiệm, từng bước triển khai nhân rộng.

- PV: Xin cảm ơn đồng chí!

NGUYỄN VĂN MINH (thực hiện)