QĐND Online-Giới lãnh đạo Kazaxtan lo ngại về số phận của sân bay vũ trụ Baicônua mặc dù họ đã miễn cưỡng đầu tư vào phát triển sân bay này.

Sân bay vũ trụ Plesekl có thể cạnh tranh với Baicônua. Ảnh: st

Quan hệ giữa Nga và Kazaxtan lại trở nên căng thẳng trong lĩnh vực vũ trụ. Chính quyền Kazaxtan ít nhiều lo ngại trước việc Nga quyết định xây dựng thêm một sân bay vũ trụ mới ở Viễn Đông. Theo các phương tiện thông tin đại chúng của Nga, sân bay mới sẽ được khởi công vào giữa năm 2008 tại vùng Amurơxkaya, nơi trước đây là căn cứ của bộ đội tên lửa chíên lược và diễn ra nhiều đợt phóng tên lửa vào vũ trụ. Tuy nhiên, hiện nay, Nga dự kiến sẽ xây dựng một bãi phóng tên lửa hoàn toàn mới mà có thể phóng được nhiều loại tàu vũ trụ khác nhau vào không gian.

Phó Thủ tướng Amurơxkaya, ông Nhicôlai Xevachianôp cho rằng một phần của tổ hợp sân bay vũ trụ mới này sẽ là các trung tâm nghiên cứu, phòng thiết kế, xưởng lắp ráp. Ông cũng nhấn mạnh việc xây dựng sân bay vũ trụ mới sẽ giúp Nga tự mình phóng tàu vào không gian mà không cần sử dụng sân bay Baicônua nằm trên lãnh thổ Kazaxtan.

Sự thực là giới lãnh đạo Kazaxtan đang lo ngại về vấn đề này. Giám đốc Cơ quan vũ trụ quốc gia Kazaxtan, ông Tangat Muxabaép tuyên bố: “Quyết định của chính phủ Nga về việc xây dựng và khai thác sân bay vũ trụ ở Amurơxkaya là điều không mong đợi đối với chúng ta”. Ông ngạc nhiên vì điều này bởi theo ông thì “Hợp đồng thuê sân bay Baicônua của Nga vẫn còn giá trị đến năm 2050”.

Thủ tướng Kazaxtan Carim Maximốp cũng tỏ ra quan ngại về vấn đề này. Ông tuyên bố cần phải điều chỉnh các chương trình phát triển hoạt động vũ trụ phù hợp của Kazaxtan do các kế hoạch của Nga thay đổi. “Đương nhiên việc xây dựng sân bay vũ trụ mới vào năm 2016 là một quyết định tự chủ của Nga, chúng ta không thể can thiệp được”. Bên cạnh đó, cần phải hiểu rõ rằng chúng ta sẽ làm gì vào năm 2016 (ám chỉ đến năm khánh thành sân bay), điều này sẽ được phản ảnh như thế nào trong chương trình nghiên cứu vũ trụ của chúng ta trong tương lai, cũng như trong việc chi ngân sách của chúng ta để nó không trở thành một tiếng sét đánh ngang tai”, - Thủ tướng nói. Như vậy, giới lãnh đạo Kazaxtan dường như lo ngại việc Nga dừng hoạt động vũ trụ tại Baicônua trước thời hạn mặc dù lo mối lo ngại này xem ra có vẻ không được logic . Người phát ngôn của Cơ quan vũ trụ liên bang của Nga, ông Alecxanđrơ Varabiôp tuyên bố trong 30-40 năm tới “Nga sẽ không rút khỏi Baicônua”. Hơn nữa, Nga sẽ sử dụng lâu dài và hiệu quả các bãi phóng tên lửa tại đây. Ông Varabiôp đặc biệt nhấn mạnh rằng tất cả các bãi phóng tên lửa trong đó có cả bãi phóng tàu vũ trụ có người lái “Liên hiệp” sẽ được sử dụng cho tới khi kết thúc hợp đồng thuê Baicônua. Theo kế hoạch, trong tương lai Nga sẽ tăng cường phóng các tàu vũ trụ vào quỹ đạo từ sân bay này. “Từ năm 2010, khi người Mỹ ngừng khai thác các “Satlốp” của mình thì Nga sẽ chịu trách nhiệm chính đảm bảo đi lại trên trạm vũ trụ quốc tế. Vì vậy, cần phải tăng cường phóng các tàu có người lái “Liên hiệp” và các tàu vận tải “Tiến bộ” vào quỹ đạo từ Baicônua” , - ông Varabiôp nhấn mạnh.

Ngoài ra, đại diện Hãng hàng không vũ Nga cho rằng dự án phối hợp “Baicherec” giữa Nga và Kazaxtan về việc xây dựng một tổ hợp phóng tàu vũ trụ thế hệ “Angara” đang có những triển vọng tốt đẹp. “Trong thời gian tới 2 bên sẽ thảo luận về vấn đề này” - người phát ngôn cho biết. Ông cũng nhấn mạnh tới việc Nga sẽ xây dựng một tổ hợp phóng tàu mới ở Viễn Đông. “Đương nhiên là không hợp lý nếu như tiến hành xây dựng trên lãnh thổ của một quốc gia khác khi mà những tiềm năng của nó vẫn còn ở nước chúng ta”, - ông nói.

Nếu xét về mặt lợi ích dân tộc của Nga thì việc xây dựng một sân bay vũ trụ mới ở Viễn Đông là hoàn toàn hợp lý bởi Baicônua mặc dù tạm được coi là lãnh thổ của Nga, song nó nằm quá xa nước Nga. Hiện nay, Nga đang phải thuê sân bay này với giá xấp xỉ 115 triệu đôla. Đây là một khoản tiền không nhỏ và đương nhiên nó có thể được chi cho việc phát triển các chương trình vũ trụ đặc biệt là trong lĩnh vực quân sự. Chính vì vậy, từ năm 2006 – 2007 hầu hết các đại diện Lực lượng bộ đội vũ trụ LBN đã rút khỏi đây. Phó Thủ tướng Nga Sécgây Ivanốp cho rằng đây là một quyết định đúng đắn.

Thế Hùng

(Theo WWW.UTR.Ru)