Quân đội với nhiệm vụ phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn: Thái Nguyên chủ động trong công tác ứng phó thiên tai

Vai trò nòng cốt của LLVT

Nhìn lại cơn bão số 11 (Matmo) vào tháng 10-2025, có thể thấy rõ sự khốc liệt, bất thường của thiên tai. Lượng mưa phổ biến từ 250 đến 400mm, có nơi vượt 700mm, khiến nước sông Cầu dâng vượt báo động 3 gần 3m. Lũ lên nhanh trong đêm, gây ngập lụt nghiêm trọng tại 54 xã, phường của tỉnh Thái Nguyên, ảnh hưởng tới khoảng 200.000 hộ dân; làm 7 người thiệt mạng, 3 người bị thương, gần 70.000 ngôi nhà bị ngập..., thiệt hại tài sản ước tính hơn 12.600 tỷ đồng.

Thời điểm khó khăn đó, vai trò nòng cốt của LLVT trong thực hiện nhiệm vụ PCTT, CHCN được thể hiện rõ nét. Bộ CHQS tỉnh Thái Nguyên đã nhanh chóng tham mưu với cấp ủy, chính quyền các giải pháp ứng phó, huy động lực lượng; thiết lập các sở chỉ huy tiền phương tại những khu vực trọng điểm, trực tiếp điều hành, hiệp đồng các lực lượng ứng phó với thiên tai. Với phương châm “4 tại chỗ”, gần 57.000 lượt cán bộ, chiến sĩ cùng hàng nghìn phương tiện được huy động tham gia ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai. Trong mưa lũ, cán bộ, chiến sĩ LLVT tỉnh đã có mặt ở những nơi xung yếu, phối hợp gia cố đê điều, sơ tán người và tài sản, vận chuyển lương thực, nước sạch, nhu yếu phẩm đến các khu vực bị cô lập. Khi nước rút, các lực lượng tiếp tục tham gia thu gom rác thải, tiêu độc khử trùng, sửa chữa nhà cửa, khơi thông đường sá... góp phần ổn định đời sống nhân dân, khôi phục sinh hoạt và sản xuất.

Bộ CHQS tỉnh Thái Nguyên chỉ đạo ban CHQS cấp xã tăng cường huấn luyện cứu hộ, cứu nạn cho lực lượng dân quân tự vệ.

Triển khai các giải pháp mang tính lâu dài

Từ thực tiễn ứng phó với bão số 11 năm 2025, tỉnh Thái Nguyên đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm, nhất là phải chủ động hơn nữa trong công tác tham mưu, chỉ đạo; linh hoạt trong tổ chức, sử dụng lực lượng; phát huy hiệu quả phương châm “4 tại chỗ”, nâng cao vai trò của nhân dân trong PCTT. Năm 2026, trước nguy cơ thời tiết cực đoan tiếp tục gia tăng, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp mang tính cơ bản, lâu dài. Một trong những điểm nhấn là việc khẩn trương đầu tư, xây dựng các công trình chống ngập tại những phường trung tâm, nơi tập trung đông dân cư, có hệ thống hạ tầng dễ bị tổn thương khi mưa lớn xảy ra.

Các dự án cải tạo, nâng cấp hệ thống thoát nước, xây dựng hồ điều hòa, kè chống sạt lở được triển khai với tinh thần khẩn trương. Những điểm ngập úng thường xuyên được rà soát, xử lý; nhiều tuyến đường được nâng cốt nền, mở rộng khẩu độ cống thoát nước. Đây vừa là giải pháp trước mắt vừa là bước đi cần thiết nhằm thích ứng dài hạn với biến đổi khí hậu. Song song với đầu tư hạ tầng, tỉnh Thái Nguyên đặc biệt coi trọng công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân. Thực tế cho thấy, trong nhiều tình huống, thiệt hại xảy ra không chỉ do thiên tai mà còn do tâm lý chủ quan, thiếu kỹ năng phòng tránh, còn trông chờ vào lực lượng chức năng. Vì vậy, việc trang bị kiến thức, kỹ năng phòng tránh cho người dân được xác định là một nội dung quan trọng.

Các địa phương đã đẩy mạnh tuyên truyền thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, mạng xã hội, các buổi sinh hoạt cộng đồng; hướng dẫn người dân kỹ năng chằng chống nhà cửa, sơ tán khi có lũ, xử lý tình huống khi bị cô lập, bảo đảm an toàn điện trước, trong và sau mưa lũ. Mỗi người dân không chỉ là đối tượng được bảo vệ mà còn là lực lượng tham gia trực tiếp, tại chỗ trong PCTT.

Theo Đại tá Ngô Tuấn Anh, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Thái Nguyên, từ kinh nghiệm ứng phó với các đợt thiên tai gần đây có thể khẳng định, sức mạnh trong PCTT không chỉ đến từ lực lượng chuyên trách mà còn từ sự chủ động của nhân dân. Khi mỗi người dân nâng cao ý thức, mỗi gia đình có phương án dự phòng, mỗi khu dân cư chuẩn bị tốt lực lượng, phương tiện tại chỗ, thiệt hại sẽ giảm nhiều. Cùng với phát huy vai trò của nhân dân, việc củng cố hệ thống cảnh báo sớm, hiện đại hóa thông tin liên lạc, đầu tư trang thiết bị cứu hộ cho lực lượng cơ sở cũng được tỉnh Thái Nguyên quan tâm. Lực lượng dân quân tự vệ, công an xã, các tổ chức đoàn thể được huấn luyện, trang bị tốt hơn, sẵn sàng xử lý tình huống ngay từ ban đầu. Tỉnh Thái Nguyên luôn xác định PCTT là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn với xây dựng thế trận phòng thủ dân sự vững chắc, trong đó, LLVT tiếp tục giữ vai trò nòng cốt.