Quan điểm của Đại tướng Hoàng Văn Thái về xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội

QĐND - Đại tướng Hoàng Văn Thái được đánh giá là một vị tướng tài ba, một tư lệnh chiến trường quan trọng. Ở bất cứ cương vị nào ông đều tỏ rõ là một vị tướng mưu lược, có tầm nhìn chiến lược, có bản lĩnh vững vàng, quyết đoán. Ông là Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên của Quân đội ta, là Thứ trưởng Bộ Quốc phòng có nhiều ảnh hưởng quan trọng trong việc hình thành và phát triển của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông đã trải qua nhiều chức vụ của Đảng và quân đội, trong đó có thời kỳ là Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, được phân công phụ trách công tác cán bộ.

Đại tướng Hoàng Văn Thái.

Công tác cán bộ có vai trò quan trọng trong việc xây dựng Quân đội ta trưởng thành và vững mạnh, vì thế Đại tướng Hoàng Văn Thái luôn quan tâm đến vấn đề này. Quan điểm về công tác cán bộ được ông thể hiện rõ: “Điều mấu chốt” là phải quán triệt đúng tinh thần của Đảng về công tác cán bộ, kiên trì đường lối giai cấp, đường lối quần chúng của Đảng; công tác cán bộ phải gắn liền với kế hoạch xây dựng quân đội về lâu dài, có tầm nhìn xa trông rộng, kết hợp trước mắt và lâu dài; coi “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ là vấn đề then chốt trong công cuộc xây dựng lực lượng vũ trang”(1); “tích cực xây dựng một đội ngũ cán bộ ưu tú, theo đường lối lấy công nông làm cốt cán” và đây là nguyên tắc xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, xây dựng Quân đội ta. Đồng thời, rèn luyện cho cán bộ về lập trường, quan điểm, tư tưởng và tác phong của Đảng; có chế độ chính sách phù hợp để động viên, khuyến khích cán bộ cống hiến; sắp xếp cán bộ đủ theo biên chế(2). Việc đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao phẩm chất, trình độ đội ngũ cán bộ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ từng thời kỳ luôn là cấp bách, đòi hỏi phải chú trọng cả phẩm chất và trình độ, đạo đức và năng lực, đặc biệt là sự hiểu biết công việc cho cán bộ.

Trong bài viết “Đẩy mạnh việc học tập tại chức của cán bộ” đăng trên Tạp chí Quân đội nhân dân số tháng 8 năm 1958, Đại tướng cho rằng trong thời kỳ quá độ của xã hội Việt Nam, nhất là thời kỳ đầu xây dựng quân đội từng bước tiến lên chính quy và hiện đại, có nhiều vấn đề đặt ra cần giải quyết, nhưng dù là vấn đề nào cũng cần phải có cán bộ. Nếu có cán bộ giỏi sẽ thúc đẩy mọi mặt công tác trong quân đội và của Đảng tiến nhanh và ngược lại, nếu cán bộ kém sẽ cản trở bước tiến lên của quân đội và công tác cách mạng của Đảng.

Là Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên, người trực tiếp được Bác Hồ giao nhiệm vụ thành lập Bộ Tổng tham mưu của quân đội, theo Đại tướng Hoàng Văn Thái, Bộ Tổng tham mưu là “cơ quan quân sự cơ mật của đoàn thể, cơ quan đầu não của quân đội, có nhiệm vụ xây dựng quân đội mạnh, luyện quân giỏi, biết địch biết ta rõ ràng, bày mưu hay kế khéo, tổ chức chỉ huy thông suốt, bí mật, nhanh chóng, kịp thời, chính xác”(3) nên cán bộ làm công tác tham mưu phải trung với nước, hiếu với dân hơn ai hết; phải có đạo đức, tài năng, tác phong tốt; phải biết bày mưu tính kế cho các cấp chỉ huy và đơn vị; có trình độ chính trị, quân sự và tham mưu giỏi. Cán bộ trong từng ngành của tham mưu phải giỏi chuyên môn của mình. Có tác phong cần cù, chính xác, tỉ mỉ, khẩn trương, chủ động, bí mật, khiêm tốn, đoàn kết, chịu khó, chịu khổ, có kế hoạch, luôn nhận rõ và đề cao trách nhiệm của mình.

Đối với cán bộ quân sự địa phương, phải ra sức xây dựng cán bộ chỉ huy và cơ quan quân sự từ tỉnh đến xã, cán bộ bộ đội địa phương và cán bộ dân quân tự vệ về phẩm chất và năng lực tham mưu, hiệp đồng, phối hợp; am hiểu quân sự, chính trị, kinh tế. Trong đó, chú ý không ngừng tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, kiện toàn cơ quan quân sự cấp tỉnh, huyện; kiện toàn đội ngũ cán bộ ở các địa phương biên giới, hải đảo, ven biển, vùng xung yếu trong nội địa; khẩn trương xây dựng quy hoạch, kế hoạch tạo nguồn, đào tạo, bồi dưỡng để họ đáp ứng yêu cầu trước mắt và lâu dài; bổ nhiệm bí thư đảng ủy kiêm chính trị viên xã đội; kết hợp chặt chẽ với cấp ủy và cơ quan tổ chức đảng địa phương phân công phân cấp hợp lý; có chế độ chính sách, bồi dưỡng, sử dụng và quản lý tốt đội ngũ; quan tâm chỉ đạo và tổ chức thực hiện tích cực, chủ động... Từ đó hình thành nhiều lớp kế tiếp nhau, được địa phương và nhân dân tín nhiệm(4).

Đối với cán bộ làm công tác quản lý kỹ thuật quân sự, theo Đại tướng đây là những người không chỉ trực tiếp nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động kỹ thuật mà còn làm tham mưu cho người chỉ huy về công tác kỹ thuật, nâng cao hiệu lực chung của kỹ thuật quân sự và thúc đẩy công tác kỹ thuật quân sự phát triển. Cho nên, cán bộ chỉ huy từ cấp chiến lược đến chiến dịch, chiến đấu cần nắm chắc chức trách, nhiệm vụ từng ngành, từng cấp, từng người; thẩm quyền và số lượng, chất lượng, tình trạng hoạt động của phương tiện kỹ thuật có trong tay; giáo dục, hướng dẫn cán bộ, chiến sĩ và đơn vị thuộc quyền giữ tốt, dùng bền, sử dụng có hiệu quả; phát huy năng lực sở trường của cán bộ cấp phó phụ trách về công tác kỹ thuật(5)...

Đối với cán bộ làm công tác nghiên cứu, tổng kết, ngoài các yêu cầu chung đối với các cán bộ, Đại tướng cho rằng cần phải đặc biệt “chú trọng làm thật tốt khâu bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ cán bộ làm công tác nghiên cứu khoa học”. Lựa chọn những cán bộ có chất lượng, trình độ tích lũy kinh nghiệm, có khả năng nghiên cứu để đưa sang làm cán bộ nghiên cứu, tổng kết; có chính sách sử dụng cán bộ lâu năm, có kinh nghiệm; sử dụng cán bộ đã nghỉ hưu theo thể thức hợp đồng; chú trọng đào tạo đội ngũ cán bộ trẻ; từng bước tiêu chuẩn hóa về chuyên môn cán bộ theo quy chế, tiêu chuẩn chức vụ khoa học(6)... Đại tướng không chỉ là người đã cùng cơ quan chỉ đạo, đóng góp tích cực vào việc tổng kết các hoạt động thực tiễn, phát triển lý luận, nghiên cứu khoa học và nghệ thuật quân sự Việt Nam, xây dựng cơ quan nhà trường, xây dựng đội ngũ cán bộ có những bước phát triển mạnh mà còn trực tiếp viết rất nhiều công trình khoa học quân sự làm phong phú thêm kho tàng lý luận quân sự cách mạng Việt Nam.

Là người tham gia chuẩn bị đất nước trước các cuộc chiến tranh xâm lược, Đại tướng Hoàng Văn Thái coi đây “là một nội dung hết sức quan trọng của quy luật bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa”(7), là vấn đề hệ trọng liên quan đến sự sống còn của đất nước. Theo Đại tướng, mục đích của chuẩn bị đất nước trước các cuộc chiến tranh xâm lược là không ngừng tăng nhanh lực lượng quân sự và kinh tế, tạo sức mạnh tổng hợp hùng hậu sẵn sàng chiến đấu cao ngay từ trước chiến tranh và duy trì sức mạnh ấy trong suốt quá trình chiến tranh, bảo đảm giành thắng lợi to lớn nhất và tổn thất thấp nhất. Quá trình chuẩn bị đất nước trước các cuộc chiến tranh tương lai bao gồm nhiều nội dung, liên quan đến toàn Đảng, toàn dân, toàn quân; tất cả các cấp, ngành, các tổ chức, đoàn thể, hệ thống chính trị và người dân... Trong đó, chuẩn bị về quân sự là một nội dung quan trọng. Nhưng để chuẩn bị tốt về quân sự thì phải chuẩn bị lực lượng vũ trang, trong đó chuẩn bị về cán bộ là một khâu then chốt trong công cuộc chuẩn bị lực lượng vũ trang, một biện pháp có tầm quan trọng quyết định đối với chuẩn bị về tổ chức, chuẩn bị về động viên. Do đó, phải tiến hành đồng thời và kết hợp chặt chẽ với chuẩn bị các mặt khác(8).

Trong chuẩn bị cán bộ, Đại tướng chỉ ra phải chuẩn bị cán bộ cho ba thứ quân, hai ngạch thường trực và dự bị, hai lực lượng là hiện có và nguồn kế tiếp. Đặc biệt, ngay từ trong thời bình đã phải có kế hoạch động viên cán bộ theo yêu cầu của thời chiến, nhất là những ngày đầu chiến tranh; động viên tất cả các loại cán bộ chứ không chỉ một loại cán bộ nào từ tất cả các nguồn. Một yêu cầu rất quan trọng trong chuẩn bị cán bộ cho đất nước trước các cuộc chiến tranh tương lai là những người phụ trách cán bộ các tổng cục phải được bồi dưỡng các vấn đề về quốc phòng, chiến tranh, về chuẩn bị đất nước...(9). Dưới sự lãnh đạo của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương, Đại tướng Hoàng Văn Thái đã cùng các đồng chí phụ trách Bộ Tổng tham mưu chỉ đạo các cơ quan chuẩn bị các kế hoạch tác chiến, xây dựng khu vực phòng thủ theo chủ trương của Đảng, tạo thế và lực cho đất nước, toàn quân và toàn dân ta luôn vững vàng giành thắng lợi trước các cuộc chiến tranh xâm lược nếu nổ ra.

Trọn cuộc đời hoạt động liên tục trong đấu tranh cách mạng, đấu tranh quân sự, trải qua thử thách khó khăn, gian khổ cả trong kháng chiến và trong hòa bình, Đại tướng Hoàng Văn Thái đã góp phần cùng Đảng và quân đội xây dựng, rèn luyện được một đội ngũ cán bộ có đủ số lượng, chất lượng cao, tuyệt đối trung thành với sự nghiệp cách mạng của Đảng, có kinh nghiệm và năng lực đấu tranh cách mạng, đấu tranh vũ trang. Giờ đây, những quan điểm của Đại tướng Hoàng Văn Thái về xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội vẫn đang phát huy giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc trong sự nghiệp xây dựng lực lượng vũ trang, củng cố quốc phòng và xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.

Thượng tá, TS VŨ PHÚ DŨNG(*)

(*) Cục Cán bộ, Tổng cục Chính trị

 (1) Đại tướng Hoàng Văn Thái, Tổng tập, Nxb QĐND, Hà Nội, 2007, tr.770.

(2) Đại tướng Hoàng Văn Thái, Tổng tập, Nxb QĐND, Hà Nội, 2007, tr. 884-885.

(3) Đại tướng Hoàng Văn Thái, Tổng tập, Nxb QĐND, Hà Nội, 2007, tr.401.

(4) Đại tướng Hoàng Văn Thái, Tổng tập, Nxb QĐND, Hà Nội, 2007, tr.804-805, 820-821, 823-830.

(5) Đại tướng Hoàng Văn Thái, Tổng tập, Nxb QĐND, Hà Nội, 2007, tr.840.

(6) Đại tướng Hoàng Văn Thái, Tổng tập, Nxb QĐND, Hà Nội, 2007, tr. 885.

(7) Đại tướng Hoàng Văn Thái, Tổng tập, Nxb QĐND, Hà Nội, 2007, tr. 845.

(8) Đại tướng Hoàng Văn Thái, Tổng tập, Nxb QĐND, Hà Nội, 2007, tr. 845-847.