Cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn pháo binh 168 giúp nhân dân xã Minh Côi dọn dẹp nhà cửa sau lũ.

Những cơn mưa xối xả nơi thượng nguồn khiến dòng sông Thao quặn đỏ, nước dâng mấp mé bờ đê, nhân dân đôi bờ bắt đầu lo lắng. Cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn pháo binh 168 (Quân khu 2) đứng ngồi không yên bởi lẽ, chỉ mấy ngày nữa là đơn vị làm lễ kỷ niệm 30 năm ngày truyền thống, mưa thế này... Vả lại, nhiều năm làm công tác ứng cứu bão lụt, anh em cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã quá hiểu khi thời tiết diễn biến phức tạp, rất có thể những rủi ro lại bất ngờ ập xuống vùng đất nào đó của các miền quê yên bình. Thế rồi điều không mong ấy đã đến... 4 giờ sáng ngày 9-8, chuông điện thoại đổ dồn từ sở chỉ huy. Lệnh của Bộ tư lệnh Quân khu 2 yêu cầu lữ đoàn tổ chức lực lượng cơ động gấp đến 2 huyện Cẩm Khê và Hạ Hòa (tỉnh Phú Thọ) để giúp dân ứng cứu, chống lũ lụt.

Thông tin về mực nước dâng cao, nguy cơ vỡ đê, sạt lở đất ở các địa phương như xã Đại Phạm, Minh Côi (huyện Hạ Hòa), Đông Phú, Phương Xá (Cẩm Khê)... như thúc bước chân của cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 168. Hai cánh quân, mỗi cánh hơn 200 người cùng hàng chục ô tô, cuốc, xẻng, cáng đất... lên đường. Một cánh do Thượng tá Đặng Mạnh Hùng, Phó lữ đoàn trưởng, Tham mưu trưởng và một cánh do Thượng tá Hà Ngọc Thảo, Phó lữ đoàn trưởng quân sự trực tiếp chỉ huy cơ động đến các vùng trọng điểm. Bữa cơm sáng không kịp ăn, nhưng vừa đến Minh Côi, các pháo thủ đã bắt tay ngay vào công việc. Quốc lộ 32C (cũng là mặt đê) nước đã bắt đầu tràn mặt đường. Sức người chạy đua với sức nước. Cáng đất nặng trĩu không thể níu được ý chí, quyết tâm của những người chiến sĩ pháo binh từng được mệnh danh “Chân đồng - vai sắt”. Hơn 6km đê được đắp bờ chống tràn vừa xong thì các anh nhận được yêu cầu của lãnh đạo tỉnh: Dừng đắp đê, khẩn thiết sơ tán, đưa nhân dân ra khỏi vùng nguy hiểm vì có nguy cơ vỡ đê. Lúc này đã 23 giờ đêm... Mưa vẫn ào ào trút nước xuống vùng đất đồi trung du, miếng cơm nắm nhão nhoét chưa hết, các pháo thủ Lữ đoàn 168 lại chia thành các tổ công tác nhỏ mỗi tổ từ 10 đến 15 người tỏa đến 118 hộ gia đình ở xã Minh Côi. Lữ đoàn trưởng, Đại tá Tạ Quang Hùng, Thượng tá Chính ủy Bùi Văn Huệ trực tiếp căn dặn bộ đội trên các hướng: Trước hết, phải bảo đảm an toàn cao nhất tính mạng của nhân dân, sau đó tổ chức bảo vệ, di chuyển tài sản kịp thời.

Chỉ còn 23 hộ gia đình nữa còn kẹt lại khi nước lũ bắt đầu tràn ngập làng xóm. Không thể điều khiển được ô tô, Thiếu úy chuyên nghiệp Nguyễn Văn Huy cất xe, ào xuống khuân vác những bao tải lúa, những chiếc ti vi... cùng đồng đội. Trong đêm tối, mưa quất vào mặt rát rạt, có cán bộ, chiến sĩ đã trượt chân, đau nhói nhưng không một tiếng kêu. Đây, nhà mẹ liệt sĩ Nguyễn Thị Bát (khu 1), 70 tuổi, sức đã yếu, nhà chỉ có một mình. Đây, gia đình thương binh hạng 2/4 Nguyễn Khánh Toàn (khu 4) chỉ còn có một chân, vợ yếu, con nhỏ... thật mừng khi bộ đội đến, nếu không anh cùng vợ con khó thoát khỏi “thủy thần”.

Cơn lũ hung dữ nhấn chìm cả xã Minh Côi trong biển nước. Thị trấn Đông Phú (huyện Cẩm Khê) lúc thường cao trên mặt nước vài mét, vậy mà bây giờ... Chủ tịch Cựu chiến binh xã, ông Nguyễn Văn Tập và các cán bộ xã lặn lội đến từng con xóm nhỏ. Sức nước mạnh hơn sức người, cuốn phăng người cựu chiến binh hết lòng vì dân. “Giặc thủy” không từ ai, cháu Trịnh Công Trưởng, 17 tuổi, học sinh lớp 12 lội về nhà đã rơi xuống vũng sâu, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn pháo binh 2 phát hiện, bơi ra, lặn ngụp, vớt được cháu lên, cấp cứu hàng chục phút mà đành bó tay. Không kịp nữa rồi, Trưởng ơi! Không chỉ có gia đình mà các pháo thủ Lữ đoàn 168 cũng rơi nước mắt. Mưa, gió, rét. Lòng nặng trĩu, các chú bộ đội và bà con dân làng tìm nơi khô ráo, hạ huyệt, giúp gia đình tiễn cháu về nơi yên nghỉ cuối cùng. Khi đi dã ngoại, người chiến sĩ nghèo, tất cả chỉ đủ 500.000 đồng viếng cháu! Tiền bạc có thể bộ đội thiếu thốn nhưng tấm lòng với người dân thì khó có gì đo được. Binh nhì Nguyễn Duy Thương, chàng trai “quê phố” chưa bao giờ chịu nỗi nhọc nhằn đã chẳng hề gian nan dầm mình cùng đồng đội đắp đê. Là Thượng úy Dương, Đại đội trưởng Đại đội 4, Tiểu đoàn 2 ngấm nước mưa, mệt, sốt cao vẫn thức trắng đêm cùng đồng đội di dời nhân dân lên trường học, nhà cao tầng, đỉnh đồi cao an toàn. Khi ấy, cả làng Minh Côi chìm trong bể nước đục ngầu. Chủ tịch UBND xã Lê Đức Thụ xót xa: ít nhất gần trăm héc-ta lúa, ngô, 50 héc-ta ao nuôi cá, trị giá hàng trăm triệu đồng của dân đã “tan theo nước”.

Dẫu sao, chuyện đã xảy ra. Cái khó lúc này là điện mất, lúa gạo ngập ướt hoặc bị lũ cuốn trôi, giao thông bị tắc nghẽn, bữa cơm của nhân dân chỉ san sẻ bằng bát mì tôm loãng, bữa cháo loãng... trong khi đó, nhà cửa ngập bùn, xác động vật, cây cối ngâm nước gặp nắng bắt đầu bốc mùi khó chịu. Môi trường ô nhiễm. Không quản mệt nhọc, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn pháo binh 168 với cuốc, xẻng thậm chí dùng cả tay, lấy cả chậu rửa mặt ra tát nước, vét lớp bùn đất bám trong nhà, bám trên đồ đạc, dụng cụ gia đình. Có nơi, lớp đất bùn dày tới 2m, phải cật lực anh em mới tẩy rửa sạch sẽ. Tẩy sạch nhà, quân y tổ chức phun Clo ramin B, thau, tiệt trùng giếng nước để nhân dân bắt đầu tổ chức lại cuộc sống.

Nước rút, nhà cửa, ruộng vườn đã có thể hồi sinh, đêm 12-8, Quân khu 2 ưu tiên để bộ đội Lữ đoàn pháo binh 168 trở về doanh trại chuẩn bị cho ngày kỷ niệm khỏi “đứt đoạn”. Nửa đêm về sáng ngày 13-8, các anh tạm biệt nhân dân vùng lũ 2 huyện Hạ Hòa và Cẩm Khê. Thượng tá, Tham mưu trưởng Đặng Mạnh Hùng thông báo nhanh: Thực hiện điện công báo của Quân khu, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 168 đã phát động, quyên góp ngay trong ngày đầu được số tiền 35 triệu 170 nghìn đồng gửi tới ủng hộ đồng bào lũ lụt. Trước đó, Lữ đoàn đã trích hơn 2 triệu đồng tiền thuốc giúp dân khám, chữa bệnh. Lũ đã qua, đời sống của nhân dân dù còn khó khăn nhưng bước đầu đã nối nhịp yên bình. Hôm nay, khi bài báo lên khuôn, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn pháo binh 168 sẽ kỷ niệm 30 năm ngày truyền thống. Dẫu không “cờ hoa” nhưng trong lòng nhân dân Phú Thọ, các anh là những bông hoa rất đẹp...

Bài, ảnh: Nguyễn Minh Vũ và Ngô Anh Thu