Hiệu quả đã rõ, nhưng vẫn có khó khăn, hạn chế 

Để triển khai Luật Biên phòng Việt Nam và các văn bản quy định chi tiết, ngày 5-11-2021, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành Quyết định số 3863/QĐ-BQP phê duyệt Đề án và giao Bộ tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP) chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng triển khai thực hiện. Đến nay, các nội dung, mục tiêu của Đề án đã hoàn thành, góp phần quan trọng củng cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia và phát triển kinh tế-xã hội ở khu vực biên giới.

Cụ thể, các cơ quan, đơn vị đã tổ chức hơn 1.200 lớp tập huấn chuyên sâu cho hơn 350.000 lượt cán bộ chủ chốt, báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật; trên địa bàn biên giới đã tổ chức hơn 200.000 cuộc tuyên truyền với tổng số hơn 8 triệu lượt người nghe.

Cán bộ Đồn Biên phòng A Pa Chải, Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên tuyên truyền pháp luật cho người dân bản Tá Miếu, xã Sín Thầu, tỉnh Điện Biên. 

Các địa phương đã triển khai tuyên truyền pháp luật dưới nhiều hình thức sáng tạo, hiệu quả. Điển hình ở tỉnh Quảng Ninh, lực lượng BĐBP triển khai linh hoạt mô hình “Tổ tuyên truyền lưu động”, sử dụng loa kéo, máy chiếu, làm các tiểu phẩm pháp luật, thực hiện “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng hộ” để tuyên truyền pháp luật nói chung và Luật Biên phòng Việt Nam nói riêng. Tại tỉnh Lai Châu chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, BĐBP tỉnh phối hợp thành lập các “Câu lạc bộ pháp luật vùng cao” ở các bản trọng điểm, gồm già làng, trưởng bản, công an viên, cán bộ biên phòng và đoàn viên, thanh niên địa phương... Đặc biệt, cán bộ, chiến sĩ BĐBP tỉnh Lai Châu còn thường xuyên sử dụng tiếng dân tộc để tuyên truyền, kết hợp trình chiếu video, tiểu phẩm pháp luật với nội dung, hình ảnh gần gũi, dễ hiểu, giúp bà con dễ tiếp cận và ghi nhớ. BĐBP tỉnh Lai Châu còn triển khai mô hình “Góc pháp luật tại bản” với các tủ sách, tài liệu tuyên truyền bằng tiếng Việt và tiếng dân tộc thiểu số đặt tại nhà văn hóa bản hoặc nhà già làng, trưởng bản...

Về công tác tổ chức thông tin, truyền thông Luật Biên phòng Việt Nam, Bộ tư lệnh BĐBP đã phối hợp với các ban, bộ, ngành và các cơ quan báo chí để phát huy hiệu quả hoạt động tuyên truyền qua các phương tiện thông tin đại chúng. Các cơ quan báo chí như: Báo Quân đội nhân dân, Báo Nhân Dân, Báo Công an nhân dân, Báo Biên phòng, Báo Pháp luật Việt Nam... đã cấp hàng nghìn ấn phẩm cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng đặc biệt khó khăn; tăng cường tuyên truyền, phổ biến Luật Biên phòng Việt Nam và các văn bản quy định chi tiết trong hệ thống các chuyên mục, chuyên trang và tin, bài trên từng số báo.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc tuyên truyền, phổ biến Luật Biên phòng Việt Nam còn gặp những khó khăn do địa bàn khu vực biên giới rộng, điều kiện cơ sở vật chất, giao thông đi lại khó khăn; ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh cũng có thời điểm làm gián đoạn hoạt động tuyên truyền, phổ biến Luật Biên phòng Việt Nam... Trong khi đó, nhân dân khu vực biên giới có trình độ nhận thức và khả năng tiếp cận, sử dụng công nghệ thông tin còn hạn chế; đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật cấp cơ sở chủ yếu là kiêm nhiệm, trình độ, năng lực không đồng đều; một số địa phương chưa phát huy tốt vai trò, trách nhiệm của các tổ chức và cá nhân (nhất là vai trò của các già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng) để tuyên truyền, phổ biến pháp luật.

Đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền

Để nâng cao hiệu quả tuyên truyền, phổ biến Luật Biên phòng Việt Nam trong thời gian tới, theo Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn, Chính ủy BĐBP, cần tập trung tuyên truyền, phổ biến luật cho cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và các tầng lớp nhân dân ở các tỉnh, thành phố có biên giới, các lực lượng chức năng thuộc ban, bộ, ngành, đơn vị LLVT có liên quan đến biên giới. Tăng cường công tác phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, địa phương; gắn công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật với thực hiện nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế-xã hội, các phong trào thi đua, cuộc vận động ở địa phương và Quân đội. Các địa phương chú trọng đào tạo kỹ năng về ứng dụng công nghệ thông tin, tiếng dân tộc thiểu số cho đội ngũ tuyên truyền viên, đồng thời phát huy hiệu quả tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật của các già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng. Đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền thông qua giao lưu, trao đổi hợp tác quốc tế giữa BĐBP với lực lượng bảo vệ biên giới các nước có chung đường biên giới với nước ta...

Đại tá Hoàng Quốc Hoàn, Phó chính ủy Vùng 5 Hải quân cho rằng: Cần đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, phổ biến Luật Biên phòng Việt Nam, như phát tờ rơi, tư vấn trực tiếp, thi tìm hiểu pháp luật theo hình thức sân khấu hóa, lồng ghép trong thực hiện các chương trình, mô hình, hoạt động dân vận, huấn luyện dã ngoại, công tác chính sách... để tạo sức lan tỏa sâu rộng tới vùng sâu, vùng xa.

Đồng chí Lê Văn Sử, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, đề xuất tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số để nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật nói chung và Luật Biên phòng Việt Nam nói riêng. Tăng số lượng, thời lượng các chuyên trang, chuyên mục, tin, bài, phóng sự tuyên truyền Luật Biên phòng Việt Nam trên các báo, đài Trung ương, địa phương và tuyên truyền trên cả mạng xã hội. Sử dụng hiệu quả kinh phí đầu tư cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; chủ động huy động nguồn kinh phí xã hội hóa để đầu tư cơ sở vật chất, trang bị phục vụ cho công tác tuyên truyền, phổ biến Luật Biên phòng Việt Nam.