Nâng cao chất lượng công tác tài chính, đáp ứng nhiệm vụ quân sự, quốc phòng trong tình hình mới

Truyền thống vẻ vang và yêu cầu trong thời kỳ mới

Trong không gian chiến lược đặc biệt của vùng đồng bằng duyên hải Bắc Bộ, địa bàn trọng điểm về quốc phòng, an ninh, ngành tài chính Quân khu 3 hình thành từ những ngày đầu cùng Chiến khu 2, Chiến khu 3 và Chiến khu 11; vừa tiếp nhận ngân sách cấp trên, vừa phối hợp với địa phương phát động các phong trào huy động sức dân như “Hũ gạo kháng chiến”, “Quỹ đảm phụ quốc phòng”... bảo đảm nguồn lực cho bộ đội. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Phong trào “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người” đã tạo sức mạnh chi viện cho chiến trường. Đằng sau những con số huy động, bảo đảm ấy là sự tận tụy, kỷ luật, mưu trí của đội ngũ cán bộ, nhân viên tài chính các cấp.

Trung tướng Lương Văn Kiểm, Tư lệnh Quân khu 3 phát biểu kết luận hội nghị tổng kết công tác tài chính năm 2025 diễn ra ngày 13-3-2026. Ảnh: ANH DŨNG

Bước vào giai đoạn mới, nhiệm vụ của LLVT Quân khu ngày càng toàn diện, cường độ cao, yêu cầu ngày càng chuẩn hóa theo luật pháp, chế độ, định mức. Cùng với đó là tác động của cơ chế thị trường, sự biến động giá cả, đòi hỏi công tác quản trị tài chính phải càng chặt chẽ, minh bạch, đúng quy trình, chống thất thoát, lãng phí, bảo đảm “đúng chế độ, đúng đối tượng, đúng thời gian”, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ quân sự, quốc phòng (QS, QP) trong thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Từ thực tiễn đó, công tác tài chính (CTTC) Quân khu 3 đặt ra những yêu cầu rất cao, như: (1) Tham mưu đúng, trúng, kịp thời cho Thường vụ Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu về cơ chế, phương án phân bổ, điều hành nguồn lực; (2) quản lý ngân sách và tài sản công chặt chẽ, an toàn, minh bạch, gắn phân cấp với kiểm soát; (3) ưu tiên nguồn lực cho huấn luyện, SSCĐ, xây dựng chính quy, đầu tư xây dựng cơ bản, đồng thời chăm lo đời sống bộ đội, thực hiện tốt chính sách hậu phương Quân đội; (4) đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, chuẩn hóa nghiệp vụ, nâng cao chất lượng đội ngũ; (5) thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí...

 Nâng tầm tham mưu, hoàn thiện cơ chế kiểm soát tài chính

Những năm qua, tình hình thế giới diễn biến phức tạp, khó dự báo, yêu cầu nhiệm vụ QS, QP đòi hỏi ngày càng cao, CTTC của Quân khu đứng trước không ít khó khăn, thách thức. Quán triệt sâu sắc chỉ thị, nghị quyết của trên, nhất là Nghị quyết số 1661-NQ/QUTW của Quân ủy Trung ương về lãnh đạo CTTC đến năm 2030, Nghị quyết số 915-NQ/QUTW của Quân ủy Trung ương về đổi mới cơ chế quản lý tài chính Quân đội giai đoạn 2018-2025 và những năm tiếp theo, ngành tài chính Quân khu luôn bám sát sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu, chủ động tham mưu ban hành nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo quan trọng, nổi bật là nghị quyết chuyên đề về CTTC và các kế hoạch khắc phục tồn tại sau giám sát, kiểm toán, thanh tra. Cùng với đó, việc lập dự toán, phân bổ và giao dự toán cho các cơ quan, đơn vị được thực hiện đúng thời gian, quy trình; phân cấp ngân sách triệt để, đề cao trách nhiệm của người chỉ huy, chủ tài khoản và cơ quan, đơn vị trực tiếp sử dụng ngân sách.

Điểm cốt lõi là điều hành ngân sách gắn với nhiệm vụ. Trong điều kiện nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất đan xen, ngành tài chính đã bảo đảm kịp thời kinh phí cho huấn luyện, diễn tập, SSCĐ, hội thi, hội thao; đồng thời ưu tiên cho đầu tư xây dựng cơ bản, bảo đảm hậu cần, kỹ thuật; thực hiện đúng, đủ chế độ tiêu chuẩn, chính sách cho các đối tượng. Ở đây, vai trò CTTC không chỉ là “giữ tiền” mà là quản trị nguồn lực, tổ chức dòng chảy ngân sách đúng nơi, đúng lúc, đúng quy định, tạo sức mạnh tổng hợp cho LLVT Quân khu 3 thực hiện nhiệm vụ chính trị được giao.

Quá trình triển khai, ngành luôn chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng hướng dẫn, tập huấn, cập nhật điểm mới của các văn bản pháp luật, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động, giữ vững ổn định của hệ thống tài chính các cấp, nhất là khi tổ chức lực lượng điều chỉnh, sáp nhập, kiện toàn. Phương châm xuyên suốt là công khai, minh bạch, chặt chẽ, lấy kết quả hoàn thành nhiệm vụ chính trị trung tâm làm thước đo cao nhất.

Siết chặt kỷ luật tài chính, tăng cường kiểm soát chi

Điểm sáng nổi bật trong CTTC của Quân khu 3 là nền nếp kiểm tra, giám sát ngày càng đi vào chiều sâu. Cơ chế kiểm soát trước, trong và sau chi tiêu được thực hiện đồng bộ, hạn chế sai sót, nâng cao chất lượng chứng từ, hồ sơ quyết toán. Trên nền tảng đó, qua các đợt giám sát, kiểm toán, thanh tra của các cơ quan chức năng, Quân khu được đánh giá chấp hành nghiêm kỷ luật tài chính, quản lý an toàn, không để xảy ra tham ô, lãng phí; đồng thời chủ động xây dựng kế hoạch khắc phục tồn tại, thực hiện nghiêm các kết luận, kiến nghị của thanh tra, kiểm tra, thể hiện bản lĩnh chính trị và trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy trong quản lý tài chính, tài sản công.

Cùng với siết chặt kỷ cương, Quân khu đặc biệt coi trọng thực hành tiết kiệm, chống lãng phí với kết quả đáng ghi nhận, góp phần tạo nguồn lực cho nhiệm vụ trung tâm và những yêu cầu cấp thiết trong thực tiễn. Đặc biệt, tiết kiệm không phải là “thắt lưng buộc bụng”, mà là tổ chức chi tiêu khoa học, đúng định mức, đúng quy trình; chống lãng phí từ khâu lập dự toán đến mua sắm, sửa chữa, huấn luyện, diễn tập; chống biểu hiện hình thức, dàn trải, đồng thời kiên quyết khắc phục các tồn tại, hạn chế. Công tác kiểm soát mua sắm tài sản công, lựa chọn nhà thầu, thẩm định, phê duyệt... được quán triệt sâu sắc, gắn với định chế của pháp luật và quy định hiện hành, hướng tới mục tiêu vừa chặt chẽ, vừa thông suốt, tránh gây ách tắc nhiệm vụ, nhưng kiên quyết không “nới tay” với sai phạm.

Bảo đảm toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm

Những năm qua, CTTC đã chủ động bảo đảm toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm, đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ QS, QP, nổi bật là bảo đảm nguồn lực cho phòng, chống đại dịch Covid-19, tổ chức diễn tập khu vực phòng thủ PT-23 và các nhiệm vụ đột xuất.

Xác định rõ công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản và tài sản công có tầm quan trọng đặc biệt, Quân khu đã triển khai các thủ tục đầu tư, lựa chọn nhà thầu, thanh toán, quyết toán theo đúng thẩm quyền, đúng trình tự; hồ sơ quyết toán các dự án, công trình cơ bản từng bước hoàn thiện đầy đủ, rõ ràng. Việc phê duyệt quyết toán nhiều dự án hoàn thành với giá trị lớn thể hiện nỗ lực cải cách quy trình, nâng cao chất lượng quản lý dự án, gắn trách nhiệm chủ đầu tư với tiến độ, chất lượng hồ sơ và hiệu quả sử dụng.

Công tác quản lý, kê khai, kiểm kê, hạch toán tài sản công; quản lý tài khoản, quỹ vốn, đối chiếu số dư với kho bạc, ngân hàng; hạch toán hoạt động có thu theo đúng chế độ kế toán trong Quân đội. Đây là nền tảng bảo đảm an toàn, minh bạch, chống thất thoát, tạo niềm tin trong nội bộ và nâng cao chất lượng quản trị của cơ quan, đơn vị.

Về bảo đảm đời sống bộ đội và các chế độ, chính sách, ngành tài chính đã phối hợp với các ngành chức năng bảo đảm đầy đủ, kịp thời kinh phí lương, phụ cấp, trợ cấp, tiền ăn, chính sách hậu phương Quân đội; đồng thời góp phần tạo nguồn lực để các đơn vị đẩy mạnh tăng gia sản xuất, chế biến, dịch vụ hậu cần, ổn định bữa ăn, nâng cao chất lượng đời sống; đồng thời góp phần ổn định nguồn cung thực phẩm, giảm áp lực biến động giá, bảo đảm sức khỏe bộ đội, nhất là trong cao điểm huấn luyện.

Trong điều kiện Quân khu có bệnh viện, trường cao đẳng nghề, việc thúc đẩy cơ chế tự chủ tài chính theo quy định, tăng cường tiết kiệm chi, tạo nguồn bổ sung quỹ phát triển, quỹ phúc lợi... là hướng đi đúng, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ bộ đội và nhân dân, đồng thời bảo đảm cân đối bền vững.

Đối với lĩnh vực kinh tế-quốc phòng và doanh nghiệp, ngành tài chính đã phối hợp tham mưu chỉ đạo chấn chỉnh, khắc phục tồn tại, tháo gỡ khó khăn; theo dõi nghĩa vụ thu nộp ngân sách, bảo hiểm, tiền lương; triển khai thoái vốn đúng lộ trình, đúng quyết định của trên. Trọng tâm là kiên trì xử lý tồn đọng, tăng cường minh bạch tài chính doanh nghiệp, phát huy mặt tích cực trong hoạt động sản xuất, dịch vụ, đóng góp xây dựng Quân khu, chăm lo đời sống người lao động.

Nâng tầm quản trị tài chính theo hướng hiện đại

Trước yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực diễn biến nhanh, phức tạp; an ninh phi truyền thống, biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh tiềm ẩn; các thế lực thù địch gia tăng chống phá... CTTC Quân khu phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, nâng tầm quản trị theo hướng hiện đại, chặt chẽ, minh bạch, hiệu quả. Trọng tâm thời gian tới cần tập trung vào các nhiệm vụ, giải pháp lớn sau:

Một là, nâng cao chất lượng tham mưu chiến lược về cơ chế, chính sách và kế hoạch tài chính gắn chặt với nhiệm vụ QS, QP. Tiếp tục quán triệt, cụ thể hóa các nghị quyết, quy chế, chỉ thị về CTTC; xây dựng kế hoạch tài chính-ngân sách 3 năm, kế hoạch đầu tư công trung hạn và dự toán ngân sách hằng năm sát với yêu cầu nhiệm vụ và thực tiễn; ưu tiên nguồn lực cho huấn luyện, SSCĐ, xây dựng chính quy, hiện đại hóa một số lực lượng, đầu tư xây dựng cơ bản và bảo đảm đời sống bộ đội. Thực hiện phân cấp đi đôi với kiểm soát quyền lực, đề cao trách nhiệm người chỉ huy, bảo đảm “rõ người, rõ việc, rõ nguồn, rõ hiệu quả”.

Hai là, đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính trong quản lý tài chính, kế toán, kho bạc, tài sản công. Chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong lập dự toán, phân bổ, theo dõi, quyết toán, quản lý tài sản; tăng cường thanh toán không dùng tiền mặt; nâng cao chất lượng hệ thống báo cáo tài chính, bảo đảm kịp thời, chính xác, liên thông, giảm thủ tục, giảm độ trễ điều hành. Chuyển đổi số phải gắn với kỷ luật dữ liệu, an toàn, bảo mật và đào tạo kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, nhân viên.

Ba là, siết chặt kỷ luật tài chính; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí phải trở thành “mệnh lệnh”. Tăng cường kiểm tra, giám sát thường xuyên; kiểm tra sâu các lĩnh vực dễ phát sinh rủi ro như mua sắm, sửa chữa, huấn luyện, diễn tập, đầu tư xây dựng cơ bản, quản lý đất quốc phòng, hoạt động có thu. Kiên quyết khắc phục triệt để các tồn tại về chứng từ, hồ sơ, tiến độ quyết toán; chống biểu hiện chia nhỏ gói thầu, né quy trình, chậm báo cáo. Mỗi cơ quan, đơn vị phải coi chấp hành kỷ luật tài chính là danh dự; coi minh bạch là nguyên tắc; coi tiết kiệm là văn hóa.

Bốn là, bảo đảm tốt tài chính cho tổ chức lực lượng sau điều chỉnh, chú trọng ban CHQS cấp xã, phường, đặc khu. Chủ động hướng dẫn, tập huấn, bổ sung trang bị thiết yếu, kiện toàn tổ chức ngành; rà soát nhu cầu dự toán, bảo đảm duy trì nền nếp tài chính đúng quy định, không để gián đoạn nhiệm vụ. Đồng thời kịp thời tổng hợp khó khăn, vướng mắc, kiến nghị cấp trên hoàn thiện cơ chế, bảo đảm nguồn lực và điều kiện làm việc cho cơ sở.

Năm là, không ngừng tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với CTTC, xây dựng ngành tài chính Quân khu vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, lấy con người là nhân tố quyết định. Tập trung giáo dục bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp; đề cao “cần, kiệm, liêm, chính”; chuẩn hóa trình độ chuyên môn; coi trọng rèn luyện qua thực tiễn, nâng cao năng lực tham mưu và năng lực kiểm soát rủi ro. Gắn Phong trào thi đua “Đơn vị quản lý tài chính tốt” với Phong trào Thi đua Quyết thắng, tạo động lực đổi mới, lan tỏa điển hình tiên tiến; đồng thời kiên quyết phòng ngừa tiêu cực, giữ vững sự trong sạch của đội ngũ cán bộ, nhân viên.

Truyền thống tám thập kỷ của ngành tài chính Quân đội và những thành tích vẻ vang của ngành tài chính Quân khu 3 cho thấy nguồn lực chỉ thực sự có ý nghĩa khi được quản trị đúng, sử dụng đúng và hướng đúng vào nhiệm vụ. Với niềm tin của Thường vụ Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu; với truyền thống “Trung thành, tận tụy, đoàn kết, chủ động, sáng tạo”, ngành tài chính Quân khu 3 chắc chắn sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, bảo đảm tốt nguồn lực, góp phần quan trọng để LLVT Quân khu 3 hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ trong mọi tình huống, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân trên địa bàn chiến lược vùng châu thổ sông Hồng.