QĐND - Năm 1956, Tiểu đoàn 12 (Trung đoàn 600, Đại đoàn 350)-đơn vị tiền thân của Trung đoàn 692, Sư đoàn 301, Bộ tư lệnh Thủ đô Hà Nội ngày nay, vinh dự được đón Bác Hồ về thăm và đặt tên là Đoàn Thanh Xuyên.

Đã 60 năm trôi qua, nhưng trong tâm trí CCB, Đại tá Nguyễn Chí Địch, nguyên là Chính trị viên trưởng kiêm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 12 luôn ùa về những kỷ niệm về một thời chiến đấu ngoan cường, anh dũng của lớp lớp các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Đoàn Thanh Xuyên. Bây giờ, mỗi lần có dịp trở về thăm đơn vị, ông rất vui mừng thấy được những đổi thay. Trong hành trang của những lần trở lại ấy, ông không quên mang theo những câu chuyện về một thời chiến đấu hào hùng của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ đơn vị.

Trước cán bộ, chiến sĩ của Trung đoàn 692, ông say sưa kể: Cuối tháng 12-1954, Tiểu đoàn 12 nhận nhiệm vụ phối hợp với các lực lượng bảo vệ lễ mít tinh do Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh tổ chức để ra mắt quốc dân đồng bào sau khi từ Chiến khu Việt Bắc trở về Hà Nội. Nhiệm vụ của đơn vị là bảo vệ an toàn tuyệt đối khu vực Quảng trường Ba Đình nơi diễn ra lễ mít tinh. Do phương tiện, vật chất còn thiếu thốn; âm mưu phá hoại của các tổ chức phản động lại rất tinh vi, nên đây là nhiệm vụ khó khăn của đơn vị. Vượt qua gian khó, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã ngày đêm đội nắng mưa, tổ chức canh trực nghiêm ngặt, bảo đảm cho buổi lễ diễn ra an toàn. Hôm diễn ra buổi lễ, khi Đoàn chủ tịch bước lên khán đài, Bác Hồ đã dừng lại và hỏi chiến sĩ Nguyễn Như Cảnh, đang làm nhiệm vụ bảo vệ gần đó:

- Cháu đứng đây làm nhiệm vụ gì? Sau vài giây lúng túng, chiến sĩ Nguyễn Như Cảnh dõng dạc trả lời:

- Thưa Bác, cháu đứng đây để làm nhiệm vụ bảo vệ Bác ạ.

Nghe xong câu trả lời của đồng chí Cảnh, Bác cười đôn hậu, rồi ân cần nói:

- Không phải, cháu đứng đây là để bảo vệ đồng bào, bảo vệ cuộc mít tinh.

Chiến sĩ Trung đoàn 692 tham gia diễn tập khu vực phòng thủ Thành phố Hà Nội năm 2013.     

Nói xong, Bác cùng Đoàn chủ tịch ung dung bước lên khán đài. Sau này, Bác đã dành thời gian đến thăm, trò chuyện với cán bộ, chiến sĩ đơn vị. Bác ân cần căn dặn (đại ý): Bác cháu ta sống trong gian khổ và trong kháng chiến đã quen, nay về Hà Nội sau nhiều năm địch chiếm đóng nên vẫn còn nhiều cảnh sống xa hoa. Bác mong các cháu cảnh giác, không được sa ngã trước những “viên đạn bọc đường” của địch. Dừng một lát, Bác nhẹ nhàng nói: Hôm nay, Bác đặt tên cho đơn vị các cháu là Đoàn Thanh Xuyên. Rồi Bác giải thích: "Thanh Xuyên có nghĩa là một thanh gươm báu, nhưng thanh gươm ấy phải thường xuyên được mài giũa, tôi luyện trong gian khó để luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng, Chính phủ, nhân dân giao phó".

Nghe xong câu chuyện, những tràng pháo tay của cán bộ, chiến sĩ đơn vị vang lên không ngớt. Chiến sĩ Đặng Minh Đức, Tiểu đội 3, Trung đội 1, Đại đội 5, Tiểu đoàn 5, nói với tôi:

- Qua câu chuyện của bác Địch, em thật sự xúc động trước tình cảm của Bác Hồ dành cho cán bộ, chiến sĩ đơn vị. Em sẽ rèn luyện, công tác thật tốt để xứng đáng với truyền thống vẻ vang của Đoàn Thanh Xuyên và lòng mong mỏi của Bác Hồ kính yêu!

Cùng chung những cung bậc cảm xúc như biết bao cán bộ, chiến sĩ đơn vị, Thượng tá Trần Văn Lâm, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Trung đoàn 692 chia sẻ:
- Tự hào là đơn vị được Bác Hồ đặt tên, chúng tôi luôn coi đây là tài sản tinh thần vô giá, động viên các thế hệ cán bộ, chiến sĩ vượt qua khó khăn, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ, góp phần tô thắm hình ảnh người chiến sĩ Thủ đô anh hùng.

Cũng xoay quanh câu chuyện về giá trị truyền thống và sức lan tỏa vào đời sống bộ đội, Thượng tá Vũ Đức Minh, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 692 cho rằng, đó là sức mạnh nội sinh, ăn sâu vào trái tim, khối óc và thôi thúc bước chân các thế hệ cán bộ, chiến sĩ đơn vị vượt qua gian khó trên mọi miền đất nước từ biên giới Tây Bắc, đến chiến trường Khu 5, Tây Nguyên khói lửa, làm nhiệm vụ quốc tế trên nước bạn Lào; hay hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ cơ động, bảo vệ an toàn tuyệt đối các mục tiêu quan trọng tại thủ đô Hà Nội trong chiến tranh cũng như hòa bình.

- Với truyền thống hào hùng như vậy, các đồng chí có “áp lực” gì trong thực hiện nhiệm vụ và xây dựng đơn vị hôm nay? Tôi hỏi anh Minh.

Thay cho câu trả lời, anh dẫn chúng tôi tham quan một vòng quanh đơn vị. Chúng tôi thật bất ngờ trước sự đổi thay của đơn vị. Những con đường mấp mô sỏi đá mấy năm trước, nay được thay bằng những con đường bê tông sạch đẹp. Doanh trại được xây mới khang trang, thay cho những ngôi nhà cấp 4 năm xưa… Anh Minh bộc bạch:

- Đó là những giá trị bên ngoài để nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của bộ đội. Cùng với đó, chúng tôi luôn xác định phải đặc biệt quan tâm việc nâng cao chất lượng huấn luyện và rèn luyện bộ đội. 

Điều anh Minh tâm sự được chúng tôi kiểm chứng cụ thể tại Tiểu đoàn 5. Trên bãi tập, cán bộ, chiến sĩ dầm mình trong mưa thực hành các nội dung huấn luyện. Chiều muộn, nhiều chiến sĩ vẫn hăng say chạy vũ trang để rèn luyện thể lực. 20 giờ, cả tiểu đoàn nhanh chóng thực hiện nhiệm vụ báo động di chuyển, hành quân rèn luyện hơn 20km để rèn luyện, luyện tập các tình huống chiến thuật.

Chia tay cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 692, chúng tôi thầm nghĩ, truyền thống “Trung kiên, dũng cảm, luyện giỏi, đánh thắng” chính là sức mạnh nội sinh, thấm sâu vào nhận thức, suy nghĩ và hành động của từng người. Giá trị truyền thống đang là động lực tinh thần để từng cán bộ, chiến sĩ đơn vị vượt qua gian khó, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Bài và ảnh: NGUYÊN THẮNG - VĂN LỘC