Lời căn dặn của Đại tướng

QĐND - Trung đoàn Phòng không 280 (Đoàn Hồng Lĩnh) được thành lập ngày 25-4-1959. Ngày 5-8-1964, Đoàn Hồng Lĩnh đã hiệp đồng với đơn vị bạn, bắn hạ 3 “quạ sắt”, góp phần vào chiến công chung của quân và dân miền Bắc diệt 8 máy bay địch trong ngày đầu tiên chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ; xây nên truyền thống ra quân đánh thắng trận đầu của bộ đội pháo cao xạ Việt Nam; hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ TP Vinh (Nghệ An).

Trước sự kiện Đoàn Hồng Lĩnh trở thành đơn vị pháo cao xạ đầu tiên của Quân chủng Phòng không-Không quân được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân, Đại tướng Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp đã căn dặn (đại ý): Đoàn Hồng Lĩnh nổ phát súng đầu tiên bắn hạ máy bay Mỹ khi chiến tranh phá hoại miền Bắc nổ ra. Vậy thì Đoàn Hồng Lĩnh cũng phải là đơn vị nổ súng bắn hạ những chiếc máy bay cuối cùng của địch để tống cổ quân xâm lược ra khỏi nước Việt Nam.

Ông Hoàng Văn Luân, cựu pháo thủ khẩu đội 5 (Đại đội 13, Tiểu đoàn 105, Đoàn Pháo binh Hồng Lĩnh).

Lời dặn ấy của Đại tướng được các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Đoàn Hồng Lĩnh quán triệt trong suốt quá trình xây dựng, chiến đấu, trưởng thành của đơn vị. Cuối tháng 7-1972, sau những tháng ngày chốt ở phía tây nam Thành cổ Quảng Trị, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ để bộ đội tiếp tế và vượt sông Thạch Hãn vào thành cổ trong “mùa hè đỏ lửa”, Đoàn Hồng Lĩnh được điều ra miền Bắc, chuẩn bị nhận nhiệm vụ mới.

Ngày 26-3-1975, Đoàn nhận lệnh hành quân trong đội hình chiến đấu của Quân đoàn 1, với khí thế thần tốc, táo bạo; qua dòng Bến Hải, ngược Đường 9, theo hướng Tây Trường Sơn, tiến về giải phóng Sài Gòn. Và một kỷ niệm sâu sắc đối với cán bộ, chiến sĩ của đơn vị ngay trong ngày mở đầu Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Ông Hoàng Văn Luân hiện ở tổ 20, phường Thượng Thanh, quận Long Biên (Hà Nội), là cựu pháo thủ khẩu đội 5 (Đại đội 13, Tiểu đoàn 105, Đoàn Hồng Lĩnh) kể:

- Chiều muộn ngày 26-4-1975, khi đơn vị vừa triển khai trận địa cạnh Ngầm Bàu thuộc tỉnh Phước Long, bỗng phía bầu trời Bình Dương xuất hiện chiếc máy bay trực thăng của địch đi tuần thám vũ trang. Được lệnh nổ súng, chỉ bằng một loạt đạn 37mm, các pháo thủ đã khiến chiếc trực thăng H34 rơi tại chỗ. Sự kiện này ngay lập tức khơi dậy xúc cảm trong mỗi cán bộ, chiến sĩ của đơn vị qua mối liên hệ giữa lời căn dặn của Đại tướng Võ Nguyên Giáp dành cho Đoàn (ngày 18-6-1969) và lời hịch “Thần tốc, thần tốc hơn nữa, táo bạo, táo bạo hơn nữa, tranh thủ từng giờ, từng phút, xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam. Quyết chiến và toàn thắng”. Khí thế thi đua sôi nổi, tinh thần chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị được nâng cao.

Sáng 29-4-1975, ngay khi đội hình vừa tới thị trấn Tân Uyên, tỉnh Bình Dương, pháo 37mm của Đoàn Hồng Lĩnh đã hạ nòng, phối hợp với các đơn vị của quân đoàn, chỉ trong chốc lát, tiêu diệt một tiểu đoàn biệt động ngụy đang chốt giữ tại đây. Sau đó, đơn vị tiếp tục đánh đuổi 2 máy bay F4H bay vòng ngoài hộ tống cuộc di tản, chạy trốn khỏi Sài Gòn của người Mỹ. Rồi như thác chảy, Đoàn Hồng Lĩnh cùng cán bộ, chiến sĩ Quân đoàn 1 tiếp tục tiến vào Sài Gòn đánh chiếm sở cảnh sát, làm chủ Bộ Tổng tham mưu ngụy lúc 9 giờ ngày 30-4-1975, góp phần quan trọng vào chiến thắng lịch sử của dân tộc.

Bài và ảnh: PHẠM XƯỞNG