QĐND - Chiều cuối năm, Đà Nẵng se lạnh, gió rít từng cơn. Dưới chân quả đồi thuộc địa phận phường Hòa Phát, quận Cẩm Lệ, cán bộ, nhân viên Đội xử lý bom, mìn số 3 (thuộc Trung tâm Xử lý bom, mìn và Môi trường Quân khu 5) vẫn hăng say làm việc.

Những đôi mắt tập trung cao độ, gương mặt căng thẳng, mồ hôi chảy thành dòng. Những đôi tay trần cẩn thận, nhẹ nhàng bóc từng lớp đất... Cứ như thế, hàng trăm quả đạn lần lượt được phát hiện, tháo gỡ trong tiếng thở phào của các chiến sĩ. Các anh đang “chạy đua với thời gian” để hoàn thành nốt phần việc còn lại. Khu vực Kho K55 mà đơn vị đang thi công, trước đây là cụm kho vũ khí của quân đội Mỹ, thế nên, đạn, bom, vật nổ còn sót lại khá nhiều, nhất là các loại đạn M79, M72, đạn cối 81mm, đạn chống tăng, các loại mìn và lựu đạn… vẫn còn nguyên ngòi nổ.

Cán bộ, nhân viên trung tâm đã phát hiện từ lòng đất rất nhiều loại bom, đạn sót lại sau chiến tranh.

Sau khi dẫn chúng tôi quan sát những chiếc hố rộng 3x4m, sâu 2m đầy ắp các loại bom, mìn được xếp theo từng chủng loại, Đại úy, Giám đốc Trung tâm Hoàng Bá Khuê nói với chúng tôi: “Bom, đạn tuy bị vùi lấp dưới đất, cát vài thập kỷ, nhưng sự nguy hiểm của chúng thì không hề suy giảm. Có những loại vật nổ chỉ cần một lực nhỏ khoảng 0,5kg đè lên là có thể phát nổ gây thương vong. Bom, mìn sau khi thu gom phải phân loại và tập kết tại địa điểm quy định, có người canh phòng cẩn thận. Rà phá, thu gom bom, đạn đã khó, vận chuyển chúng trên những chiếc xe chuyên dụng đến nơi tiêu hủy cũng khó khăn, nguy hiểm. Một cú phanh gấp, vài viên đá nhỏ, dăm cái ổ gà trên đường nếu không kịp tránh cũng có thể gây hậu quả khó lường”.

Tìm hiểu thực tế chúng tôi thấy, nhiệm vụ nguy hiểm, thường xuyên đối mặt với kẻ thù dưới lòng đất, vậy mà khối lượng công việc của các anh thật đáng nể. Qua 8 năm, trung tâm đã thực hiện rà phá phục vụ thi công gần 500 công trình lớn, nhỏ; thu gom, tiêu hủy hơn 85 tấn bom, đạn các loại; giải phóng và đưa vào sử dụng hơn 2.400ha đất hoang hóa.…

Để có được kết quả ấy, những ngày tháng qua, cán bộ, chiến sĩ trung tâm phải hành quân theo dấu bản đồ, sau lưng là cơm nắm là ba lô trĩu nặng với đủ hành trang của người chiến sĩ như khi ra trận. Cũng cuốc, xẻng, tăng, võng, gạo, muối, lương khô... họ đi vào các trận địa năm xưa, nơi ấy là những khu hậu cứ, trạm phẫu, bệnh xá, khu dồn dân, ấp chiến lược… để tìm kiếm, xử lý bom, mìn, vật nổ, hồi sinh những vùng “đất chết”. Tới được những nơi đó, nhiều khi họ phải băng đèo, lội suối, trên vai mang vác tới 40kg lương thực và dụng cụ. Chuyện đến bữa chưa được ăn uống, ngủ rừng là chuyện thường ngày.

Trung úy Trần Văn Hà, Trưởng ban Kỹ thuật trung tâm cho biết: “Do đặc thù nhiệm vụ, nên công tác bảo đảm an toàn luôn đặt lên hàng đầu, nếu chủ quan bất cẩn chỉ một giây là có thể phải trả giá bằng cả cuộc đời. Vì thế, chúng tôi lựa chọn các thành viên trong đội là những đồng chí có kinh nghiệm, dũng cảm, tinh thần trách nhiệm cao, sẵn sàng chấp nhận gian khổ, hy sinh. Nhờ làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, nên 100% cán bộ, chiến sĩ yên tâm, hăng hái lên đường làm nhiệm vụ. Chúng tôi xác định, nhiệm vụ mình đang thực hiện dù gian nan, vất vả đến mấy cũng gắng hoàn thành. Vì việc mình làm là đem lại sự bình yên cho nhân dân ”.

Do thường xuyên thi công ở những địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số nên phần lớn cán bộ, nhân viên thường xuyên xa nhà, nhiều đồng chí đã lớn tuổi song vẫn chưa có điều kiện lập gia đình. Thời bình, nhưng nhiệm vụ của những người lính rà phá bom, mìn vẫn là một trận chiến cam go đầy thử thách. Họ phải chiến thắng bom, đạn, chiến thắng chính mình bằng nghị lực và lòng quả cảm. Các anh đang làm hồi sinh những vùng "đất chết”, góp phần mang lại mùa xuân yên vui cho quê hương, sự bình yên cho Tổ quốc.

Bài và ảnh: TIẾN DŨNG - LÊ HÀ