Mấy năm về trước, Đảng ủy Viện Công nghệ (Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng) phát hiện thấy thiếu hụt nghiêm trọng đội ngũ cán bộ làm công tác nghiên cứu khoa học ứng dụng. Bằng nhiều giải pháp đồng bộ, đặc biệt là giải pháp gửi đội ngũ trí thức trẻ đi cơ sở, mạnh dạn giao cho trí thức trẻ phụ trách nhiều công trình, đề tài quan trọng, Viện đã có một lớp cán bộ kế cận trẻ khá bản lĩnh, sáng tạo.

Tích lũy kiến thức từ cơ sở

“Cử một cán bộ trẻ đi thực tế ở các đơn vị cơ sở bây giờ là chuyện khó, nhưng vấn đề là phải giáo dục cho họ thấy rõ lợi ích lâu dài và tác dụng trực tiếp đến tương lai, sự nghiệp của chính mình. Việc này không dễ chút nào”. Đại úy, thạc sĩ Nguyễn Trí Lương, cán bộ Phòng Công nghệ đạn, Viện Công nghệ tâm sự với chúng tôi như vậy. Ít năm về trước, với quân hàm trung úy, mới về nhận nhiệm vụ ở viện, Lương đã được chi bộ, cơ quan chính trị động viên đi thực tế đơn vị cơ sở một vài năm. Lúc ấy, trong suy nghĩ của Lương, đi cơ sở về các nhà máy, xí nghiệp vùng sâu, vùng xa chẳng khác nào “bị kỷ luật”. Niềm tự hào được về công tác ở một cơ quan nghiên cứu khoa học có uy tín, lại đóng quân tại Thủ đô bỗng chốc như bị “dội gáo nước lạnh”...

Phòng thí nghiệm Viện Công nghệ.

Thế nhưng Lương vẫn chấp hành “lệnh” chuyển về Nhà máy Z183 đóng trên địa bàn một huyện vùng sâu của tỉnh Yên Bái. Theo quy định, Lương chuyển cả giấy cung cấp tài chính, sinh hoạt Đoàn về nhà máy. Điều này có nghĩa là Lương thuộc quân số biên chế của nhà máy mà không có chuyện đi “tham quan”, “nín thở qua sông” cho hết thời gian. Nhà máy Z183 là đơn vị hạch toán, nên thu nhập của Lương cũng có phần giảm xuống. Tuy nhiên, nhờ cơ quan chính trị làm tốt công tác tư tưởng, giúp Lương vững tin, lao vào làm việc như một kỹ sư thực thụ của nhà máy. Quá trình tham gia sản xuất tại đây đã giúp Lương có hiểu biết phong phú, đầy đủ về thực trạng VKTB của quân đội và yêu cầu đặt ra đối với người cán bộ nghiên cứu ứng dụng. Sau hơn một năm công tác tại nhà máy, trở về viện, Lương đã có rất nhiều ý tưởng, phát hiện hay, sát thực tế. Đến nay, anh đã tham gia 10 đề tài khoa học ứng dụng cấp viện, tổng cục và cấp Bộ Quốc phòng.

Lương không phải là trường hợp duy nhất ở Viện Công nghệ. Đại tá Nguyễn Đức Huân, Chính ủy Viện Công nghệ cho biết: Theo Luật sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, thời gian vừa qua và tới đây, một thế hệ cán bộ nghiên cứu dày kinh nghiệm của viện sẽ nghỉ hưu, lực lượng cán bộ nghiên cứu trẻ được bổ sung rất đông, chiếm gần 50% quân số trong viện. Toàn bộ số này đã được gửi đi các nhà máy, đơn vị, xí nghiệp và khi trở về đã có những tiến bộ vượt bậc trong nghiên cứu.

Trẻ không có nghĩa là non

“Dạo qua” một lượt các công trình, đề tài cấp Bộ, cấp Nhà nước ở Viện Công nghệ, chúng tôi “bắt buộc” phải dừng lại ở một số gương mặt còn rất trẻ. Thượng úy, thạc sĩ Nguyễn Xuân Dũng được giao chủ nhiệm đề tài cấp tổng cục về hoàn thiện công nghệ chế tạo ngòi đạn pháo 105mm... Đại úy, tiến sĩ Nguyễn Hồng Sương được giao chủ nhiệm đề tài cấp Bộ: “Chế tạo các vật liệu hợp kim nhẹ trong chế tạo tên lửa tầm thấp”. Thiếu tá, tiến sĩ Tạ Văn Khoa được dự kiến tham gia đề tài cấp Nhà nước với một đề tài hết sức mới mẻ... Trong danh sách đội ngũ cán bộ các phòng, ban của viện vừa được bổ nhiệm, rất nhiều đồng chí còn ở tuổi thanh niên và mang quân hàm cấp thiếu tá, đại úy. Đại tá, tiến sĩ Nguyễn Mạnh Long, Viện trưởng nói rằng: Kết quả đó là sản phẩm của sự mạnh dạn đặt niềm tin vào lớp trẻ. Sau khi cử họ đi cơ sở, trở về viện có ngay kế hoạch vừa sử dụng, vừa đào tạo nâng cao trình độ. Ở Viện Công nghệ, việc tự học trở thành yêu cầu bắt buộc, nhất là cán bộ trẻ. Ai cũng phải đăng ký đi học sau đại học. Người có một ngoại ngữ phải đăng ký học ngoại ngữ thứ hai... Những yêu cầu đó tạo ra môi trường học tập thực sự ngay trong cơ quan.

Chúng tôi được biết, Viện Công nghệ không chỉ hoàn thành xuất sắc nhiều công trình, đề tài về ứng dụng đạt kết quả cao trong sản xuất phục vụ nhiệm vụ quân sự và cả nhiệm vụ dân sinh. Đặc biệt, công nghệ nhúng kẽm nóng các cấu kiện cột điện đường dây 500 KV Bắc – Nam của Viện cho đến nay vẫn được coi như một kỳ tích của công nghệ nấu nhúng kẽm Việt Nam. Đây cũng là một trong những đơn vị thường xuyên giành giải cao qua các kỳ trao thưởng “Tuổi trẻ sáng tạo” trong quân đội... Có được những kết quả đó là nhờ chủ trương đúng, giải pháp phù hợp của Đảng ủy viện trong việc rèn luyện, đào tạo và sử dụng đội ngũ trí thức trẻ. Đúng như tâm sự của Đại úy, thạc sĩ Bùi Vĩnh Đông, Phó trưởng Phòng Nghiên cứu (Viện Công nghệ): “Muốn nghiên cứu có kết quả thì phải gắn bó, hiểu rõ thực tiễn. Các nhà khoa học trẻ như chúng tôi không ngại đi cơ sở, lăn lộn cùng cơ sở, nhưng vấn đề là cơ chế, chính sách phải rõ ràng thì mới khuyến khích được anh em. Ở viện chúng tôi, 100% anh em làm công tác nghiên cứu, không kể trẻ hay già đều sẵn sàng vác ba lô đi cơ sở. Có người “nằm” ở đơn vị cơ sở mấy năm liền, tìm ra hướng “giải quyết” được đề tài mới trở về cơ quan”.

Bài và ảnh: Hồng Hải