Cuộc thi “Tìm hiểu kiến thức pháp luật trên Báo Quân đội nhân dân” năm 2025: Lan tỏa rộng rãi, ý nghĩa thiết thực

Đây không chỉ là sân chơi góp phần nâng cao nhận thức, kiến thức pháp luật mà còn là diễn đàn bày tỏ suy nghĩ, hiến kế xây dựng, đưa pháp luật vào cuộc sống.

Sân chơi bổ ích được lan tỏa rộng

Phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) là một bộ phận của công tác giáo dục chính trị tư tưởng, là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của mỗi cấp ủy, tổ chức đảng, của các cơ quan, đơn vị. Với ý nghĩa đó, các cơ quan, đơn vị trong toàn quân luôn chú trọng đa dạng hóa hình thức PBGDPL, giúp pháp luật thấm sâu vào nhận thức của cán bộ, chiến sĩ. Tại Lữ đoàn 162, Vùng 4 Hải quân, do đặc thù thực hiện nhiệm vụ cơ động trên biển, Cuộc thi càng có ý nghĩa vì có thể linh hoạt triển khai cho bộ đội tham gia. Theo Đại tá Mai Văn Doanh, Chính ủy Lữ đoàn 162, điểm nổi bật trong cách tổ chức Cuộc thi ở đơn vị là không tổ chức dàn trải, mà kết hợp nhiều hình thức phù hợp với điều kiện thực tiễn. Theo đó, Lữ đoàn tổ chức thi tập trung theo từng tháng, lựa chọn thời điểm phù hợp với kế hoạch huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu; đồng thời, chỉ đạo các hải đội, tàu chiến đấu trực thuộc chủ động tổ chức cho bộ đội tham gia dự thi trong giờ nghỉ, ngày nghỉ hoặc sau các buổi sinh hoạt chính trị.

Trung đoàn 148, Sư đoàn 316 phối hợp với đơn vị kết nghĩa tham gia Cuộc thi “Tìm hiểu kiến thức pháp luật trên Báo Quân đội nhân dân”. Ảnh: VĂN MẠNH

Cuộc thi được lan tỏa rộng rãi, có nhiều trường hợp cả hai vợ chồng cùng tham gia và đoạt giải. Như trường hợp chị Nguyễn Thị Thanh Tiện ở phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, qua sự tham gia tích cực của chồng (công tác tại Đoàn An điều dưỡng 26, Quân khu 5), chị dần yêu thích Cuộc thi và thêm tự tin trong hành trình chinh phục tri thức pháp luật. “Từ chỗ chỉ lắng nghe, học hỏi, tôi dần tham gia trao đổi, cùng chồng phân tích câu hỏi, tranh luận để tìm ra đáp án đúng. Mỗi buổi tối cùng nhau trau dồi kiến thức pháp luật, mỗi lần được chồng chia sẻ kinh nghiệm làm bài, cách tiếp cận vấn đề pháp lý, tôi lại thêm tự tin tham gia và cuối cùng đã được Ban tổ chức Cuộc thi ghi nhận”, chị Nguyễn Thị Thanh Tiện cho biết.

Không riêng các đơn vị Quân đội, các địa phương, học viện, nhà trường ngoài Quân đội cũng rất tích cực tham gia, điển hình như: Trường Đại học Luật Hà Nội, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Trường Cao đẳng Du lịch Đà Lạt, Trường Tiểu học và THCS Quảng Trường (xã Tân Gianh, tỉnh Quảng Trị)... Là đơn vị tích cực tham gia Cuộc thi từ năm đầu tiên, có nhiều cá nhân đoạt giải cao, Trường Đại học Luật Hà Nội đã chỉ đạo các đơn vị chức năng, Đoàn Thanh niên-Hội Sinh viên xây dựng kế hoạch tuyên truyền, phổ biến thể lệ và nội dung Cuộc thi đến toàn thể sinh viên và các khoa, bộ môn, coi đây là một hình thức tự học, tự nghiên cứu hiệu quả. Đối với các sinh viên đoạt giải, nhà trường tặng giấy khen kèm theo phần thưởng tương xứng; được ghi nhận trong đánh giá điểm rèn luyện, xem xét cộng điểm khuyến khích hoặc ưu tiên trong các hoạt động học thuật cũng như khi xét học bổng nhằm khích lệ tinh thần học tập và nghiên cứu pháp luật. Đối với cán bộ, giảng viên tham gia Cuộc thi, nhà trường cũng có hình thức biểu dương, ghi nhận nhằm lan tỏa tinh thần trách nhiệm và gương mẫu trong việc PBGDPL. Thầy giáo Trần Trọng Đại, Bí thư Đoàn Thanh niên Trường Đại học Luật Hà Nội cho biết: “Cuộc thi không chỉ giúp sinh viên nắm vững các quy định pháp luật cơ bản mà còn rèn luyện kỹ năng phân tích tình huống, vận dụng pháp luật để giải quyết các vấn đề phát sinh trong học tập, đời sống và tương lai nghề nghiệp. Qua đó, ý thức chấp hành pháp luật, tinh thần trách nhiệm công dân và thái độ sống, làm việc theo Hiến pháp và pháp luật của sinh viên từng bước được nâng cao”.

Tâm huyết với các vấn đề pháp luật

Mỗi kỳ thi, ngoài 10 câu hỏi trắc nghiệm kiến thức pháp luật còn có phần thi tự luận cùng chủ đề để người thi chia sẻ, bày tỏ quan điểm. Dù là phần thi không bắt buộc nhưng phần lớn người thi đều tham gia; đưa ra nhiều góc nhìn, cảm nhận, phân tích rõ nguyên nhân, thực trạng, đề ra giải pháp phù hợp để giải quyết vấn đề.

Chia sẻ về thực trạng “thuốc chữa bệnh giả và quảng cáo, tiếp tay cho thuốc chữa bệnh giả” đề cập tại Kỳ 5, Cuộc thi năm 2025, tác giả Phùng Thị Hương Ly, ở xã Cường Lợi, tỉnh Thái Nguyên cho biết, thực sự lo lắng khi theo dõi tin tức hằng ngày nói về thuốc chữa bệnh giả. Là người kỹ tính, cẩn trọng và có kiến thức khi mua, sử dụng thuốc, song chị vẫn không thể khẳng định bản thân chưa và sẽ không mua phải loại sản phẩm này bởi mẫu mã, bao bì hàng giả được thiết kế vô cùng khéo léo, tinh vi. Trên mạng xã hội, các video quảng cáo thuốc, thực phẩm chức năng được dàn dựng với hình ảnh người nổi tiếng, bác sĩ giả, bệnh nhân giả... đánh trúng tâm lý người bệnh... Từ đó, tác giả đề xuất giải pháp ngăn chặn là cần kiểm soát chặt chẽ hoạt động quảng cáo, mua bán thuốc trên internet, mạng xã hội; chú trọng áp dụng các biện pháp công nghệ như tem chống hàng giả, mã QR truy xuất nguồn gốc...

Các đại biểu theo dõi bộ đội Sư đoàn 316 (Quân khu 2) tham gia Cuộc thi “Tìm hiểu kiến thức pháp luật trên Báo Quân đội nhân dân”. Ảnh: ĐỨC THỊNH

Tham gia Kỳ 6 Cuộc thi với câu hỏi tự luận: “Theo bạn, chúng ta cần làm gì để ngăn chặn tình trạng bạo lực do mâu thuẫn khi lưu thông trên đường trong tham gia giao thông”, Thiếu úy Chu Kim Bảo Thái, Trung đội trưởng Trung đội 6, Đại đội 10, Tiểu đoàn 9 (Trung đoàn 3, Sư đoàn 9, Quân đoàn 34) cho rằng, dùng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn khi tham gia giao thông hoàn toàn xa lạ với văn hóa Việt Nam, đẩy vụ việc đi xa hơn và để lại nhiều hậu quả đáng tiếc. Anh mong muốn mỗi người dân, nhất là quân nhân luôn nêu cao ý thức chấp hành pháp luật, kỷ luật cùng văn hóa ứng xử khi tham gia giao thông; rèn luyện thói quen bình tĩnh, kiềm chế cảm xúc, tôn trọng người khác. Đồng thời, đề xuất tăng cường tuyên truyền, giáo dục văn hóa giao thông ngay trong từng gia đình, nhà trường và cả xã hội, qua đó hình thành thói quen ứng xử đúng mực ngay từ khi còn nhỏ; đồng thời phải xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nhằm tạo tính răn đe.

Trên đây chỉ là hai trong hàng vạn chia sẻ của các tác giả khi tham gia Cuộc thi năm 2025. Đó không đơn thuần là góc nhìn về các vấn đề đang tồn tại trong xã hội, mà còn cho thấy sự quan tâm cũng như tâm huyết, mong muốn đưa pháp luật vào đời sống một cách hiệu quả, xây dựng ý thức thượng tôn pháp luật trong các tầng lớp nhân dân. Tâm huyết này cùng khối lượng bài thi lớn, chất lượng (khoảng 20.000 bài mỗi kỳ) khiến ban giám khảo luôn “vất vả” khi chấm giải, nhất là giải năm.

Hiệu quả thiết thực

Không chỉ yêu cầu, động viên, khuyến khích cán bộ, chiến sĩ đơn vị mình, nhiều cơ quan, đơn vị còn vận động đơn vị kết nghĩa, địa phương nơi đơn vị đứng chân, người thân, bạn bè cùng tham gia. Một số đơn vị tổ chức phòng thi tập trung có đủ máy tính kết nối internet để bộ đội tham gia thuận tiện; tổ chức tọa đàm, diễn đàn thanh niên về chủ đề thực hiện pháp luật... Với những cách làm sáng tạo đó, Cuộc thi đã góp phần nâng cao hiệu quả công tác PBGDPL cho cán bộ, chiến sĩ và đông đảo người dân cả nước.

Thiếu tướng, TS Lê Khắc Huy, Phó chính ủy Trường Sĩ quan Lục quân 2 cho biết: “Cuộc thi không chỉ góp phần giúp cán bộ, học viên của nhà trường nâng cao kiến thức pháp luật mà còn vận dụng trong tiến hành công tác dân vận, đưa chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước đến nhân dân. Cũng thông qua Cuộc thi, bộ đội còn hướng dẫn nhân dân, nhất là người cao tuổi, người có hoàn cảnh khó khăn... cách thức sử dụng điện thoại thông minh truy cập internet để đọc báo, tiếp cận các thông tin chính thống... Đây là lợi ích kép khi vừa góp phần vào Phong trào “Bình dân học vụ số”, vừa nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật cho người dân”.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Việt Dũng, Cục trưởng Cục Pháp chế Bộ Quốc phòng, đồng Trưởng ban chỉ đạo Cuộc thi, qua 3 năm triển khai, Cuộc thi khẳng định là một mô hình tuyên truyền, PBGDPL hiệu quả, sáng tạo và có sức lan tỏa sâu rộng. Trong đó, năm 2025, quy mô và phạm vi đối tượng tham gia được mở rộng, chất lượng bài thi cũng được nâng cao rõ rệt. Hình thức tổ chức trực tuyến tiếp tục được hoàn thiện, bảo đảm tính thuận tiện, minh bạch và hấp dẫn; nội dung câu hỏi bám sát các văn bản pháp luật mới, gắn với thực tiễn nhiệm vụ quân sự, quốc phòng và đời sống xã hội. “Cục Pháp chế tiếp tục đề nghị các cơ quan, đơn vị trong toàn quân quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện thuận lợi để cán bộ, chiến sĩ tham gia tích cực; coi đây không chỉ là một cuộc thi, mà là một giải pháp thiết thực nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm và ý thức thượng tôn pháp luật”, Thiếu tướng Nguyễn Việt Dũng cho biết.