Hiện nay, sự phát triển của các đài ra-đa cảnh giới hiện đại trong Quân chủng PK-KQ đặt ra yêu cầu ngày càng cao về xử lý tín hiệu đa kênh, dữ liệu lớn và thời gian thực. Trong khi các nền tảng xử lý truyền thống như DSP (bộ xử lý tín hiệu số), FPGA (mảng cổng logic khả trình) còn những hạn chế nhất định về khả năng tính toán song song và tính linh hoạt.

Trước thực tế đó, Trung tá Trần Văn Thành, nghiên cứu viên Phòng Nghiên cứu ra-đa, Viện Kỹ thuật PK-KQ, Quân chủng PK-KQ không khỏi trăn trở. Nhận thấy công nghệ GPU (bộ xử lý đồ họa) có ưu thế về năng lực tính toán song song, phù hợp với các bài toán xử lý tín hiệu khối lượng lớn, anh cùng đồng nghiệp đã nghiên cứu đề tài “Nghiên cứu ứng dụng công nghệ xử lý đồ họa (GPU) trong thiết kế hệ thống xử lý tín hiệu đài ra-đa cảnh giới”.

Đề tài kế thừa nguyên lý, chức năng của hệ thống xử lý trên nền tảng FPGA, đồng thời chuyển đổi sang GPU, qua đó nâng cao tính mềm dẻo trong thiết kế, thử nghiệm và phát triển, tạo nền tảng tích hợp các thuật toán học máy, trí tuệ nhân tạo trong xử lý tín hiệu ra-đa.

Nhiều đề tài, sáng kiến của Quân chủng Phòng không-Không quân được trưng bày tại chương trình tổng kết, trao Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội lần thứ 26, tháng 8-2026.

Trung tá Trần Văn Thành cho biết: “Tính mới của đề tài thể hiện ở việc chuyển đổi kiến trúc xử lý tín hiệu ra-đa từ nền tảng FPGA sang GPU, trên cơ sở kế thừa các nguyên lý, chức năng và yêu cầu kỹ thuật của hệ thống hiện có, đồng thời nâng cao tính mềm dẻo trong thiết kế, thử nghiệm và phát triển. Việc sử dụng GPU giúp rút ngắn đáng kể thời gian triển khai, thử nghiệm thuật toán; đồng thời tạo nền tảng thuận lợi để tích hợp các thuật toán xử lý hiện đại như học máy và trí tuệ nhân tạo trong các bài toán phát hiện, nhận dạng, phân loại mục tiêu”.

Đại tá, TS Trần Ngọc Hà, Viện trưởng Viện Kỹ thuật PK-KQ cho biết: “Kết quả nghiên cứu góp phần làm chủ công nghệ GPU, nâng cao năng lực thiết kế, phát triển hệ thống xử lý tín hiệu ra-đa trong nước, đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa và quản lý, bảo vệ vùng trời. Với những giá trị thiết thực và hàm lượng khoa học cao, đề tài đoạt giải nhì Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội lần thứ 26”.

Tham gia Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội lần thứ 26, Quân chủng PK-KQ có 93 nhiệm vụ, sáng kiến thuộc nhiều lĩnh vực, từ nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, cải tiến, phục hồi trang bị kỹ thuật hàng không, ra-đa, tên lửa, pháo phòng không đến ứng dụng công nghệ thông tin, mô phỏng huấn luyện, xây dựng phần mềm phục vụ dạy học, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng giáo dục chính trị; trong đó được trao 39 giải thưởng các loại...

Điểm chung của các công trình là đều xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, hướng vào giải quyết những vấn đề cụ thể nảy sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị. Vì thế, hoạt động sáng tạo của tuổi trẻ không chỉ dừng ở ý tưởng hoặc những kết quả nghiên cứu trên giấy, mà từng bước được chuyển hóa thành các sản phẩm có khả năng ứng dụng, phục vụ trực tiếp nhiệm vụ huấn luyện, SSCĐ, quản lý vùng trời và bảo đảm kỹ thuật.

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, tham gia Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội lần thứ 26, tuổi trẻ Quân chủng PK-KQ có nhiều đề tài, sáng kiến trong lĩnh vực kỹ thuật, bảo đảm vũ khí, trang bị, với hàm lượng công nghệ cao, như: Khối CO-96VN trên máy bay Su-30MK2; hệ thống xử lý tín hiệu ra-đa trên nền tảng GPU; thiết bị liên kết H001-35M-V; kích giảm chấn máy bay Su-30MK2...

Nhiều đề tài, sáng kiến của Quân chủng Phòng không-Không quân được trưng bày tại chương trình tổng kết, trao Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội lần thứ 26, tháng 8-2026. 

Cùng với lĩnh vực kỹ thuật, tuổi trẻ Quân chủng còn có nhiều sáng kiến tập trung vào đẩy mạnh chuyển đổi số, cải tiến phương pháp quản lý, điều hành và nâng cao chất lượng giáo dục-đào tạo. Tiêu biểu là các công trình xây dựng hệ thống quản lý chất lượng trên môi trường điện tử, cổng thông tin điện tử, phần mềm kiểm tra, khảo sát nhanh và website hỗ trợ học tập ngoại ngữ... Những sản phẩm này cho thấy phạm vi sáng tạo của tuổi trẻ ngày càng rộng, bám sát yêu cầu đổi mới trong từng cơ quan, đơn vị.

Theo các đồng chí lãnh đạo Cục Chính trị Quân chủng PK-KQ, có được kết quả trên là do cấp ủy, chỉ huy các cấp trong Quân chủng thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện thuận lợi để cán bộ, chiến sĩ phát huy tinh thần sáng tạo, hướng vào giải quyết những vấn đề cụ thể. Cùng với đó, các cơ quan, đơn vị đã chú trọng phát hiện ý tưởng, khuyến khích cán bộ, đoàn viên, thanh niên mạnh dạn nghiên cứu, thử nghiệm và từng bước đưa kết quả vào thực tiễn.