Bảo đảm kỹ thuật cho vũ khí, khí tài công nghệ cao của lực lượng phòng không-không quân

QĐND - Quân chủng Phòng không-Không quân (PK-KQ) là lực lượng được xác định xây dựng, tiến thẳng lên hiện đại. Những năm qua, Đảng, Nhà nước và quân đội đã đầu tư, trang bị cho quân chủng nhiều loại vũ khí trang bị kỹ thuật (VKTBKT) hiện đại; đồng thời triển khai nghiên cứu cải tiến, hiện đại hóa một số loại tên lửa, ra-đa, pháo phòng không. VKTBKT cải tiến, hiện đại hóa đã nâng cao sức mạnh chiến đấu của lực lượng PK-KQ, song cũng đặt ra yêu cầu cao trong công tác bảo đảm kỹ thuật, nhất là bảo đảm kỹ thuật cho VKTBKT công nghệ cao.

VKTBKT công nghệ cao của Quân chủng PK-KQ có nhiều chủng loại, nguồn gốc xuất xứ đa dạng, tích hợp công nghệ giữa các chuyên ngành kỹ thuật, đa năng. VKTBKT công nghệ cao được điều khiển bằng tổ hợp máy tính số hóa, độ chính xác cao, uy lực lớn, tầm hoạt động xa, có thể hoạt động trong điều kiện nhiễu, thời tiết phức tạp, cả ngày và đêm, có khả năng nhận biết địa hình, nhớ được tọa độ và đặc điểm của mục tiêu, tự động tìm chọn, tiêu diệt mục tiêu và linh hoạt thay đổi phương án đánh, nên khả năng can thiệp của người sử dụng ở mức độ nhất định. Quá trình sử dụng VKTBKT công nghệ cao cũng bộc lộ những khó khăn trong khai thác sử dụng, đòi hỏi công tác bảo đảm kỹ thuật khắt khe trong bảo quản, bảo dưỡng, sửa chữa, chi phí lớn...

Tổ hợp tên lửa phòng không S-300 của Quân chủng PK-KQ luôn được bảo đảm kỹ thuật tốt, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ (Ảnh: Chí Hòa)

Những năm qua, ngành kỹ thuật PK-KQ đã có nhiều cố gắng, khắc phục khó khăn, tập trung mọi nỗ lực bảo đảm hệ số trang bị, nâng cao hệ số kỹ thuật cho các loại VKTBKT; bảo đảm kịp thời, đầy đủ về số lượng, chất lượng và đồng bộ VKTBKT đáp ứng yêu cầu huấn luyện, SSCĐ và chiến đấu. Trong quá trình khai thác, VKTBKT phát sinh hỏng hóc, lực lượng kỹ thuật đã phát hiện, sửa chữa, thay thế khối, cụm chi tiết hỏng. Trong điều kiện môi trường làm việc của VKTBKT công nghệ cao đòi hỏi khắt khe, công tác bảo quản đã đáp ứng được yêu cầu quy định. Hầu hết các trang bị chính như đạn tên lửa, phương tiện sát thương có điều khiển ở các đơn vị đều có nhà che đậy. Vật tư kỹ thuật đặc chủng của VKTBKT công nghệ cao được niêm cất, bảo quản trong các kho chứa có điều hòa, buồng (hòm, tủ) bảo quản hoàn lưu làm việc 24/24 giờ. Một số cơ sở sửa chữa trong nước đang có một giai đoạn chuẩn bị đầu tư về công nghệ (mặt bằng, dây chuyền, tài liệu, trang thiết bị công nghệ...) và nhân lực để có thể tiếp nhận VKTBKT công nghệ cao vào sửa chữa như: Nhà máy A32 đã hoàn thành triển khai giai đoạn I dự án đầu tư công nghệ sửa chữa lớn, tăng tổng niên hạn sử dụng máy bay Su-27, sửa chữa cục bộ máy bay Su-30…

Phương thức bảo đảm kỹ thuật cho VKTBKT công nghệ cao đang được nghiên cứu theo hướng có sự phân cấp rõ ràng về chức năng, nhiệm vụ của khối đơn vị (cấp phân đội), khối nhà máy sửa chữa (cấp chiến dịch) và việc thuê khoán nước ngoài (nhà sản xuất) sửa chữa, cung cấp vật tư đặc chủng. Bên cạnh đó, xúc tiến việc thành lập trung tâm dịch vụ kỹ thuật công nghệ cao có sự tham gia của đối tác nước ngoài, hoạt động tự hạch toán. Trung tâm là một mô hình của phương thức bảo đảm kỹ thuật mới, là hình thức “lôi kéo công nghệ” từ nhà sản xuất về nước nhập khẩu để rút ngắn không gian, thời gian và cơ chế hoạt động; giải quyết, xử lý kịp thời các vấn đề kỹ thuật-công nghệ-vật tư phức tạp cho các đơn vị sử dụng và cơ sở sửa chữa; tăng cường khả năng phối hợp giữa nhà máy với đơn vị sử dụng nhằm phát huy khả năng về công nghệ, nhà xưởng, nguồn nhân lực, thiết bị, vật tư…

Do tính chất của VKTBKT công nghệ cao có độ tích hợp cao giữa các chuyên ngành, nên việc tổ chức bảo đảm kỹ thuật đòi hỏi phải thay đổi cho phù hợp. Đội ngũ cán bộ, nhân viên kỹ thuật cần có sự điều chỉnh. Ở các nhà máy sửa chữa, có số lượng nhân viên kỹ thuật trình độ kỹ sư, cao đẳng là chủ yếu, giảm bớt số thợ trình độ trung cấp, sơ cấp. Để khai thác, sử dụng VKTBKT công nghệ cao đòi hỏi đội ngũ cán bộ, nhân viên phải có trình độ chuyên môn tốt, tính chuyên nghiệp cao, có kiến thức tin học, ngoại ngữ giỏi. Do đó, trong nước tập trung đào tạo kiến thức nền, còn đào tạo chuyên sâu thì gửi đi nước ngoài, nơi sản xuất VKTBKT công nghệ cao.

So với số lượng, chủng loại VKTBKT hiện có và đặc tính khai thác, sử dụng VKTBKT công nghệ cao thì ngân sách bảo đảm kỹ thuật còn hạn hẹp. Để thực hiện tốt cơ chế tạo nguồn, mua sắm VKTBKT công nghệ cao và sản xuất vật tư kỹ thuật, cần cải tiến phương thức bảo đảm, sửa đổi, bổ sung một số nội dung trong quy chế tạo nguồn, mua sắm cho phù hợp. Mở rộng các mối quan hệ, liên doanh, liên kết với các doanh nghiệp lớn có năng lực trong nước và các viện nghiên cứu trong và ngoài quân đội để đẩy mạnh công tác nghiên cứu, chế thử và sản xuất vật tư kỹ thuật. Điều chỉnh lại cơ cấu phân bổ ngân sách bảo đảm kỹ thuật hợp lý.

Đổi mới phương thức và cơ chế bảo đảm kỹ thuật cho VKTBKT công nghệ cao là đòi hỏi cấp thiết trong giai đoạn hiện nay, bằng ý chí tự lực, tự cường và mở rộng quan hệ hợp tác trong và ngoài nước, cán bộ, nhân viên ngành kỹ thuật PK-KQ đang nỗ lực nâng cao năng lực khai thác, sử dụng VKTBKT hiện đại, góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụ huấn luyện, SSCĐ và chiến đấu của quân chủng trong tình hình mới.

Đại tá VÕ TÁ QUẾ (Chủ nhiệm Kỹ thuật Quân chủng PK-KQ)