QĐND - Từ 5 đến 7-9-1954, Bộ Chính trị họp và ra nghị quyết về tình hình cách mạng Việt Nam, trong đó nhận định: “Hiện nay, tuy tình hình đã đình chiến nhưng hòa bình chưa được củng cố, sự uy hiếp của chiến tranh vẫn còn, nửa nước ta ở miền Nam vẫn còn do đối phương kiểm soát… Đặc biệt, thế lực phản động quốc tế do bọn xâm lược Mỹ cầm đầu đang ráo riết tổ chức khối xâm lược Đông Nam Á, âm mưu phá hoại hiệp định đình chiến ở Đông Dương hòng gây chiến tranh xâm lược mới…”.

Ngày 8-9-1954, Mỹ đã lôi kéo Anh, Pháp và một số nước chư hầu lập khối Đông Nam Á, đặt miền Nam Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia vào sự bảo hộ của khối đó, từng bước hất cẳng Pháp khỏi Đông Dương.

Ngày 2-12-1954, Pháp ký với Mỹ một hiệp ước về việc rút quân Pháp khỏi miền Nam Việt Nam. Mỹ chính thức thay thế Pháp xâm lược Việt Nam.

Bộ Chính trị Trung ương Đảng họp quyết định mở cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975. Ảnh tư liệu.

Suốt từ năm 1954 đến 1965, Mỹ không ngừng hà hơi tiếp sức cho chính quyền ngụy Sài Gòn bằng đội ngũ cố vấn, bằng tiền và cơ sở vật chất phục vụ chiến tranh hòng xây dựng một chính quyền bù nhìn hoạt động theo sự điều khiển của Mỹ. Nhưng cũng trong suốt thời gian đó, Mỹ-ngụy bị quân và dân ta đánh mạnh, chính quyền ngụy Sài Gòn có nguy cơ sụp đổ.

Ngày 8-3-1965, Mỹ đổ 2 tiểu đoàn thuộc Lữ đoàn 9 lính thủy đánh bộ từ Ô-ki-na-oa vào Đà Nẵng, mở đầu việc ồ ạt đưa quân chiến đấu vào miền Nam Việt Nam để cứu chính quyền ngụy Sài Gòn.

Do thất bại nặng nề cả về chiến lược và chiến thuật, nên hơn 8 năm sau, ngày 29-3-1973, Bộ chỉ huy quân viễn chinh Mỹ phải tổ chức cuốn cờ và rút những tên lính Mỹ cuối cùng khỏi miền Nam Việt Nam.

Như vậy, tính từ tháng 12-1954 đến tháng 3-1973, sau hơn 18 năm xâm lược Việt Nam, Mỹ đã phải rút quân với những thiệt hại nặng nề. Để thực hiện cuộc chiến tranh xâm lược, Mỹ đã đưa vào miền Nam nước ta lúc cao nhất là 53,5 vạn quân, chiếm 68% bộ binh, 60% lính thủy đánh bộ, 32% không quân chiến thuật, 50% lực lượng không quân chiến lược. Trong cả cuộc chiến tranh, Mỹ đã huy động tới 6 triệu lượt binh sĩ Mỹ tham chiến tại Việt Nam, cùng với hơn 7 vạn quân thuộc 5 nước chư hầu.

Hơn 18 năm xâm lược Việt Nam, phía Mỹ công bố có hơn 58 nghìn binh lính bị chết và mất tích tại Việt Nam, có hơn 303,6 nghìn lính Mỹ bị thương, trong đó có 20 tướng Mỹ chết và bị thương. Đây là con số được cho là còn xa so với sự thật.

Sáng 30-4-1975, các binh đoàn chủ lực của ta tiến công Sài Gòn. Nhân dân các địa phương nổi dậy giành chính quyền ở cơ sở. 11 giờ 30 phút ngày 30-4-1975, quân ta tiến vào sào huyệt cuối cùng của địch, bắt sống toàn bộ nội các chính quyền Sài Gòn và cắm lá cờ giải phóng lên nóc dinh Độc Lập, Sài Gòn hoàn toàn được giải phóng. Đến ngày 2-5-1975, ta giải phóng Châu Đốc (An Giang), địa phương cuối cùng của miền Nam được giải phóng, đánh dấu sự thắng lợi hoàn toàn trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975. Đến thời điểm này, ta đã đập tan hoàn toàn bộ máy quân sự, cảnh sát khổng lồ của ngụy quân, ngụy quyền Sài Gòn được Mỹ trang bị hiện đại, làm tan rã hơn 1 triệu quân và 1,5 triệu phòng vệ dân sự. Lực lượng địch gồm 4 quân đoàn, gần 13 sư đoàn bộ binh, 18 liên đoàn biệt động, 6 sư đoàn không quân, 22 trung đoàn thiết giáp, 22 trung đoàn hải quân, 66 tiểu đoàn pháo binh…

Ta đã đập tan hoàn toàn bộ máy ngụy quyền từ cấp trung ương cho đến thôn xã được Mỹ dày công xây dựng trong 20 năm, đã quét sạch hàng trăm chi khu quân sự, hàng nghìn phân chi khu, gần 8000 đồn bốt của địch.

Ta đã giải phóng hoàn toàn miền Nam; nhiều thành phố, thị xã gần như hoàn toàn nguyên vẹn, sinh hoạt của nhân dân được bảo đảm bình thường ngay sau khi cách mạng tiếp quản.

KIM HÀ (Theo "Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước-Những sự kiện quân sự"-Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam, Hà Nội-1988)