Bài 3: Những vướng mắc cần tháo gỡ

* Bài 1: Chuẩn hóa đào tạo giáo viên

* Bài 2: Đổi mới, sáng tạo trong giảng dạy

QĐND - Qua khảo sát, chúng tôi nhận thấy, bên cạnh những thuận lợi, công tác GDQPAN ở các trung tâm, nhà trường, địa phương còn gặp không ít khó khăn vướng mắc rất cần được tháo gỡ để tiếp tục nâng chất lượng môn học.

Vẫn thiếu giảng viên

Những năm gần đây, quy mô các trường học ngày càng mở rộng và lưu lượng sinh viên ngày càng tăng, vì vậy nhu cầu về GDQPAN cho sinh viên ngày càng lớn. Việc giao nhiệm vụ cho các trung tâm, trường đại học cả trong và ngoài quân đội đào tạo các cử nhân GDQPAN đã khắc phục phần nào hiện tượng thiếu giảng viên. Tuy nhiên qua khảo sát của chúng tôi thì hiện nay giảng viên ở các trung tâm vẫn thiếu về số lượng và còn hạn chế về chất lượng.

Với Trung tâm GDQPAN Vinh, số lượng sinh viên hằng năm phải giảng dạy lên đến gần 10.000 người. Để đáp ứng yêu cầu phục vụ giảng dạy và quản lý thì trung tâm tối thiểu phải có 26 người. Nhưng hiện nay trung tâm chỉ được biên chế 11 người. Để khắc phục tình trạng trên, trung tâm đã tham mưu cho Trường Đại học Vinh tổ chức thi tuyển giảng viên tốt nghiệp từ các khóa đào tạo tại trung tâm, sau đó gửi vào các nhà trường quân đội để đào tạo sĩ quan dự bị rồi đưa về làm giảng viên. Đây là giải pháp cơ bản nhưng đòi hỏi phải mất nhiều thời gian và bị hạn chế bởi các cơ chế ràng buộc về khung biên chế cứng của trung tâm GDQPAN. Chính vì vậy, cần phải có biện pháp tháo gỡ từ gốc, đó là xác định rõ khung biên chế cho các trung tâm GDQPAN dựa trên cơ sở lưu lượng HS, SV của trung tâm. 

Học sinh Trường THPT Lê Hồng Phong (Nam Định) thực hành động tác khám súng.

Còn ở Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Nam Định (cơ sở giáo dục đại học công lập) được thành lập năm 2006, nhưng đến nay vẫn chưa có giáo viên được đào tạo cơ bản môn GDQPAN. Thầy Trần Văn Khiêm, Phó hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Nhà trường có bộ môn Giáo dục Thể chất-Quốc phòng là đơn vị trực thuộc Ban giám hiệu. Tuy nhiên, giảng viên của bộ môn chưa được đào tạo chính quy về GDQPAN. Vì vậy, hiện nay nhà trường đang hợp đồng với Trường Quân sự tỉnh Nam Định để thực hiện giảng dạy môn học GDQP-AN”. Theo đó, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Nam Định chịu trách nhiệm tổ chức và quản lý, cung cấp chương trình môn học, bảo đảm kinh phí, vật chất phục vụ dạy học. Trường Quân sự tỉnh Nam Định bảo đảm toàn bộ nhiệm vụ giảng dạy và các loại vũ khí quân dụng phục vụ môn học. Việc giảng dạy được tổ chức tập trung ngay trong năm đầu của khóa học. Do không có cán bộ, giảng viên chuyên trách nên công tác tổ chức môn học GDQPAN của nhà trường rất có thể sẽ bị động.

Đối với các trường CĐ, THCN và các trường đại học dân lập ở các tỉnh thì nội dung GDQPAN cơ bản là do trường quân sự tỉnh đảm nhiệm. Một số trường cũng hợp đồng với cơ quan quân sự các cấp để "nhờ" giảng dạy môn học. Nhiều đối tượng giảng dạy sẽ dẫn đến khó có thể chuẩn hóa về nội dung, phương pháp và cũng sẽ phần nào làm ảnh hưởng đến chất lượng môn học.

Để xây dựng được đội ngũ giáo viên, giảng viên GDQPAN (trong đó phần lớn là SQBP) đủ số lượng, chuẩn hóa về trình độ đào tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, Thiếu tướng, TS Nguyễn Thiện Minh cho rằng, vấn đề cần giải quyết hiện nay là phải nghiêm túc triển khai thực hiện Quyết định 472/QĐ-TTg ngày 12-4-2010 của Thủ tướng Chính phủ về đào tạo giáo viên GDQPAN. Trước hết, phải xây dựng, ban hành chế độ, chính sách nhằm thu hút, ổn định và phát triển đội ngũ giáo viên, giảng viên GDQPAN; tích cực triển khai, sớm hoàn thiện bộ giáo trình dùng chung cho đào tạo đội ngũ giáo viên, giảng viên GDQPAN.

Tăng cường công tác bảo đảm

Qua khảo sát chúng tôi thấy, hằng năm, lưu lượng sinh viên vào học ở các Trung tâm GDQPAN ngày một tăng, trong khi đó ngân sách bảo đảm từ Bộ GD&ĐT gần như không tăng. Mặc dù thời gian qua, các Trung tâm GDQPAN cũng đã chủ động khai thác, huy động các nguồn lực khác để đầu tư mua sắm trang thiết bị phục vụ dạy học, cải tạo, nâng cấp hệ thống cơ sở hạ tầng, giảng đường, thao trường, bãi tập... Những cố gắng đó là đáng ghi nhận, tuy nhiên chưa thể đáp ứng được yêu cầu của công tác GDQP-AN cho HS, SV. Qua khảo sát thực tế chúng tôi thấy, hầu hết các Trung tâm GDQP-AN, nhà trường đã được đầu tư một phần về cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất, nhưng chưa đồng bộ. Vì vậy nhiều công trình do hạn chế về kinh phí nên phải xây trong nhiều năm mới có thể hoàn thành và đưa vào sử dụng. Trong khi đó, nhu cầu sử dụng của HS, SV lại cấp bách. Bởi khi dạy học môn GDQPAN có tính chất đặc thù là HS, SV phải ăn ở tập trung, do vậy các công trình trong quy hoạch cần phải được đầu tư đồng bộ. Khắc phục vấn đề này không phải không có giải pháp, vấn đề ở chỗ chúng ta có khắc phục được những vướng mắc của cơ chế hay không. Đại tá Trương Xuân Dũng nói với chúng tôi: "Nếu cơ quan chủ quản nhất trí thì Đại học Vinh có thể ứng kinh phí để xây dựng đồng bộ trung tâm trong thời gian ngắn nhất. Tuy nhiên sau đó cơ quan chủ quản phải hoàn trả kinh phí cho nhà trường. Nhưng vấn đề này đến nay vẫn khó giải quyết  bởi những quy định về chi tiêu ngân sách...".

Từ những thực tế trên chúng tôi cho rằng, cơ quan chủ quản của môn học cần có những khảo sát thực tế thật nghiêm túc, nhận rõ những việc đã làm được, chưa làm được để có giải pháp giải quyết thấu đáo. GDQPAN cho HS, SV chính là cung cấp kiến thức quốc phòng và bồi đắp lòng yêu nước cho các thế hệ, vì vậy vấn đề này cần được nhìn nhận và thực hiện nghiêm túc ở tất cả các cấp, các ngành, các đơn vị có liên quan.