“Khoán” đề tài cho tập thể, cá nhân

Chúng tôi đến Viện Khoa học và Công nghệ Quân sự, Bộ Quốc phòng-đơn vị có nhiệm vụ tổ chức nghiên cứu khoa học kỹ thuật, công nghệ, ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ tiên tiến phục vụ xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng, góp phần vào sự nghiệp CNH, HĐH đất nước. Trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật, trong đó có khoa học kỹ thuật quân sự, đòi hỏi sự “thích ứng”, “bắt nhịp” kịp thời của cán bộ, kỹ sư nơi đây. Đại tá Dương Nhật Dân, Chủ nhiệm Chính trị Viện Khoa học và Công nghệ Quân sự, cho biết: “Đơn vị thực hiện biện pháp “khoán” đề tài nghiên cứu đến từng cá nhân, tập thể; tạo ra “thách thức”, khuyến khích tinh thần, trách nhiệm, khơi dậy tiềm năng sáng tạo của cán bộ trẻ, ĐVTN”.

Theo giới thiệu của Đại tá Dương Nhật Dân, chúng tôi gặp Thượng úy, Thạc sĩ Phạm Như Hoàn, Trợ lý nghiên cứu Phòng Cao phân tử, Viện Hóa học và Vật liệu, Viện Khoa học và Công nghệ Quân sự, chủ nhiệm đề tài “Nghiên cứu vật liệu và công nghệ chế tạo sản phẩm cao su kỹ thuật chất lượng cao để sử dụng nhiều lần trong vùng ngập nước”. Thượng úy Phạm Như Hoàn chia sẻ: “Từ yêu cầu thực hiện nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn của các đơn vị quân đội trong mùa mưa bão là cần có dụng cụ đựng đồ ăn, khi đưa xuống vùng ngập nước không bị thấm nước, rơi vào các vật nhọn không thủng. Cấp trên tin tưởng, vừa giao nhiệm vụ, vừa “khoán” đề tài cho tôi và nhóm nghiên cứu chế tạo trong 1 năm phải có sản phẩm để ứng dụng trong thực tiễn”.

“Thách thức” ấy đã khiến Phạm Như Hoàn nhiều đêm mất ngủ. Và sau những tìm tòi, thử nghiệm, anh đã cùng nhóm cộng sự giải được “bài toán” khó bằng phương pháp cán tráng cao su butyl lên cốt vải polyester gia cường. Vật liệu này không chỉ dùng để chế tạo các túi bảo quản thức ăn ứng cứu vùng lũ lụt mà còn được sử dụng trong vận chuyển vũ khí, đạn dược, tạo những “kho nổi” trong vùng ngập nước...

 Cán bộ Đoàn cơ sở Nhà máy Z173, Tổng cục Công nghiệp quốc phòng kiểm tra sản phẩm cửa chống cháy trên tàu thủy, do tuổi trẻ đơn vị nghiên cứu, chế tạo.
Chúng tôi có dịp gặp gỡ, trò chuyện với Nguyễn Trọng Nhật Quang, thuộc thế hệ "9X", nhưng hiện đang giữ chức vụ Trưởng phòng Mô hình, mô phỏng, Trung tâm Nghiên cứu hệ thống chỉ huy và điều khiển (Tập đoàn Viễn thông Quân đội). Năm 2013, được sự tin tưởng của chỉ huy đơn vị, anh được giao tham gia đề tài “Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo thiết bị số hóa đài ra-đa P18 ghép nối hệ thống cảnh giới và bảo vệ vùng trời quốc gia”. Đây là một đề tài khó, bởi theo anh, công nghệ nước ngoài bị đối tác “đóng kín”, tài liệu phục vụ nghiên cứu ít. Từ đó đặt ra cho nhóm nghiên cứu của Quang nhiều bài toán mà chưa tìm được lời giải. Thấy rõ vinh dự, trách nhiệm của mình, nhóm nghiên cứu đã bắt tay vào khảo sát thực tế, tìm các tài liệu nước ngoài và học hỏi các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực ra-đa, từ đó tìm ra nguyên lý hoạt động để số hóa các đài ra-đa P18 ghép nối hệ thống cảnh giới và bảo vệ vùng trời quốc gia.

Sau 1 năm nghiên cứu, thiết kế, chế tạo thử nghiệm, nhóm của Nguyễn Trọng Nhật Quang đã tìm ra lời giải về công nghệ chế tạo, đồng bộ các thiết bị, đạt tiêu chuẩn quốc tế, số hóa tất cả các đài ra-đa P18. Đến nay, sản phẩm của nhóm nghiên cứu đã được ứng dụng rộng rãi trong cả nước, góp phần bảo vệ vững chắc vùng trời Tổ quốc.

“Quả ngọt” từ sự nỗ lực, kiên trì

Trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, để đi đến thành công, nhiều người phải vượt qua rất nhiều khó khăn thử thách, thậm chí có thể thất bại, nhưng điều quan trọng là không được bỏ cuộc, nhụt chí.

Chúng tôi gặp chủ nhân của đề tài “Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo bộ tải công suất lập trình 100kVA, giá thử cho các biến tần, biến áp”. Đó là Thượng úy Bùi Bách Tuấn Anh, Phó quản đốc Xưởng chế thử sản xuất mạch in, Phó bí thư Đoàn cơ sở Nhà máy X56, Quân chủng Hải quân. Kể về quá trình nghiên cứu, Tuấn Anh chia sẻ: “Nhiều lúc làm việc trong điều kiện nguồn điện cao, độ nguy hiểm lớn gây cho tôi nhiều áp lực. Tuy nhiên, áp lực lớn nhất là nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin vào điều khiển, hiển thị kết quả khi kiểm tra định kỳ các biến tần. Mấy lần chế tạo, thử nghiệm đều thất bại, có lúc tôi đã nản chí, nhưng nghĩ đến bài học về lòng kiên trì sẽ thu được “quả ngọt”, tôi lại bắt tay vào nghiên cứu, gỡ từng “nút thắt”. Hôm chế thử xong cũng là lúc đồng hồ điểm 2 giờ sáng, lúc đó tôi chỉ mong trời nhanh sáng để đưa thiết bị đi lắp ráp”.

Hiện tại, sản phẩm được sản xuất từ đề tài do Bùi Bách Tuấn Anh nghiên cứu đã được ứng dụng vào sửa chữa tại Nhà máy X56, để kiểm tra các thông số đầu ra của biến áp, biến tần như: Điện áp, tần số, cường độ của từng pha... Đây được xem là một đột phá của các bộ tải công suất.

Một trong những yếu tố thành công đối với các nhà khoa học trẻ là phải có niềm khát khao mãnh liệt. Đại úy, Thạc sĩ Bùi Thị Thanh, nghiên cứu viên Viện Nghiên cứu khoa học-hậu cần Quân sự, Học viện Hậu cần đã kiên trì theo đuổi đề tài “Nghiên cứu chuyển cây chuối tiêu hồng từ phòng thí nghiệm ra trồng thử nghiệm”. Đưa ra thử nghiệm ngoài môi trường tự nhiên 200 cây, chị đã 8 lần thất bại. Đến lần thứ 9, khi áp dụng cơ chế thích nghi dần dần từ dinh dưỡng có sẵn trong phòng thí nghiệm sang cơ chế tự dưỡng ngoài môi trường, Đại úy Bùi Thị Thanh mới “vỡ òa” trong sự thành công. Sản phẩm từ đề tài nghiên cứu của chị hiện đang được trồng thử nghiệm. Giá thành cây giống rẻ, quả khi chín cho mùi thơm ngon đặc trưng, có giá trị dinh dưỡng cao. Chị Thanh hy vọng, khi sản phẩm được nhân rộng, ứng dụng rộng rãi sẽ cho nguồn giống dồi dào, đem lại lợi nhuận cao khi trồng thương phẩm.

Những đề tài, sáng kiến của ĐVTN các đơn vị đang phát huy hiệu quả, được ứng dụng rộng rãi tại các đơn vị, là tiền đề quan trọng để tuổi trẻ quân đội thêm vững tin tiến bước, vươn tới những đỉnh cao của tri thức và khoa học-công nghệ.

-------------------------

Bài 3: Động lực vươn tới những đỉnh cao

Bài và ảnh: QUANG THẮNG - DUY THÀNH