Bài 1: Khơi nguồn sáng tạo của tuổi trẻ

Báo Quân đội nhân dân trân trọng giới thiệu những mô hình, cách làm hiệu quả của tuổi trẻ quân đội cùng những đề xuất, kiến nghị nhằm tiếp tục đẩy mạnh phong trào, “gặt hái” nhiều thành công hơn nữa trong thời gian tới.

Cuộc cách mạng khoa học-công nghệ (KH-CN) trong thời kỳ toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ, tác động đến mọi quốc gia, dân tộc, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu đối với Quân đội ta là phải đẩy mạnh phát triển KH-CN quân sự, nâng cao tiềm lực quốc phòng, đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa quân đội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Phong trào “Thanh niên Quân đội tiến quân vào khoa học và công nghệ” thực sự tạo khí thế, phong trào sôi nổi, khơi nguồn để tuổi trẻ quân đội sáng tạo, cống hiến, vươn tới những đỉnh cao.

Nội dung, chỉ tiêu cụ thể, phù hợp

Nói về mục đích của phong trào, Trung tá Thái Đức Hạnh, Ủy viên Thường vụ Trung ương Đoàn, Trưởng ban Thanh niên Quân đội, khẳng định: “Phong trào nhằm phát huy tiềm năng, sức sáng tạo của tổ chức Đoàn và cán bộ, đoàn viên, thanh niên (ĐVTN), kế tục truyền thống vẻ vang của Bộ đội Cụ Hồ, xung kích sáng tạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của đơn vị, quân đội; xây dựng tổ chức Đảng TSVM, xây dựng cơ quan, đơn vị VMTD; tham gia phát triển kinh tế, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của quân đội, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN trong tình hình mới”.

Trong hướng dẫn thực hiện phong trào, Thủ trưởng TCCT xác định nội dung, chỉ tiêu cụ thể đối với từng loại hình đơn vị, trong đó nhấn mạnh: Đẩy mạnh các hoạt động sáng tạo, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nghiên cứu khoa học; tiếp thu, ứng dụng có chọn lọc và vận dụng sáng tạo những thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến, phù hợp với đặc thù nhiệm vụ quân sự, quốc phòng. Giữ tốt, dùng bền, an toàn, tiết kiệm các loại vũ khí, trang thiết bị, cơ sở vật chất; nâng cao chất lượng hoạt động của các mô hình “tổ, đội, câu lạc bộ khoa học trẻ”.

Cũng theo hướng dẫn của cấp trên, toàn quân phấn đấu có 70% trở lên đơn vị đầu mối trực thuộc Bộ Quốc phòng lập và duy trì có hiệu quả “Quỹ khuyến khích, phát triển tài năng trẻ” và hoạt động Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo; 100% tổ chức cơ sở Đoàn có sáng kiến, cải tiến kỹ thuật được áp dụng. Hằng năm, có từ 60% đến 70% đơn vị đầu mối trực thuộc Bộ có công trình, sáng kiến tham dự Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong quân đội; có 50% sản phẩm sáng tạo, hiệu quả, chất lượng tốt; 20% công trình, sáng kiến có hàm lượng kỹ thuật cao, có giá trị trong hoạt động quân sự, sản xuất, kinh doanh…

Lãnh đạo Nhà máy X56, Quân chủng Hải quân khảo sát, đưa vào ứng dụng các sản phẩm nghiên cứu sáng tạo của tuổi trẻ nhà máy. 

Là người tích cực tham gia phong trào, hằng năm đều có đề tài, sáng kiến được nghiên cứu, ứng dụng, Thượng úy, Thạc sĩ Phạm Như Hoàn, Trợ lý nghiên cứu Phòng Cao phân tử, Viện Hóa học và Vật liệu, Viện Khoa học và Công nghệ quân sự, Bộ Quốc phòng cho rằng: "Đây thực sự là “sân chơi” hấp dẫn, tạo cơ hội để phát huy tư duy sáng tạo, ươm mầm những tài năng trẻ về KH-CN”.

Xung kích vào việc mới, việc khó

Để thực hiện hiệu quả phong trào, Đảng ủy, chỉ huy các đơn vị trong toàn quân đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, có nhiều cách làm sáng tạo thu hút đông đảo ĐVTN tham gia. Trao đổi với chúng tôi, Đại tá Lê Văn Thước, Phó giám đốc phụ trách kỹ thuật Nhà máy Z173, Tổng cục Công nghiệp quốc phòng cho biết: “Đảng ủy, Ban giám đốc nhà máy luôn xác định, khoa học-kỹ thuật là then chốt, sống còn đối với đơn vị. Nghị quyết lãnh đạo hằng năm của Đảng ủy nhà máy luôn có chủ trương: Đẩy mạnh nghiên cứu, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật ở các cơ quan, phân xưởng. Ban giám đốc nhà máy có chế tài cụ thể nhằm phát huy hoạt động của “Hội khoa học trẻ”. Từ đó, mỗi năm tuổi trẻ nhà máy có hơn 50 đề tài, sáng kiến được đề xuất, qua thẩm định có 30 đề tài, sáng kiến đạt chất lượng cao, được ứng dụng vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh của đơn vị”. Thiếu tá Lê Quang Hòa, Trợ lý thanh niên Tập đoàn Viễn thông Quân đội nêu kinh nghiệm: “Để thúc đẩy phong trào nghiên cứu khoa học, tập đoàn đã tạo môi trường, không gian cho các nhà khoa học trẻ làm việc nhóm, xung kích vào việc mới, việc khó… góp phần cho ra đời nhiều công trình, sáng kiến giúp tháo gỡ vướng mắc, giảm thấp nhất chi phí sản xuất kinh doanh, mang lại giá trị lớn, làm lợi hàng trăm tỷ đồng cho đơn vị”.

Ở Trung đoàn 50, Bộ CHQS TP Hải Phòng, Đảng ủy, chỉ huy trung đoàn giao chỉ tiêu mỗi chi đoàn phải có một sáng kiến, giải pháp cải tiến mô hình học cụ, áp dụng vào thực tiễn đơn vị, nâng cao chất lượng huấn luyện. Mỗi sáng kiến, giải pháp qua thẩm định tính hiệu quả và có khả năng ứng dụng cao, chỉ huy đơn vị đều đầu tư kinh phí cho tập thể, cá nhân nghiên cứu, chế tạo”.

Chúng tôi đã có chuyến khảo sát tại: Viện Khoa học và Công nghệ Quân sự; Binh chủng Thông tin liên lạc; Học viện Hậu cần; Bệnh viện Trung ương Quân đội 108; Nhà máy X56, Quân chủng Hải quân; Viện Nghiên cứu và Phát triển Viettel, Tập đoàn Viễn thông Quân đội; Nhà máy Z173, Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng… Qua khảo sát đã cho thấy, mỗi đơn vị đều có cách làm hiệu quả, đẩy mạnh các phong trào như: Phát huy cuốn “Sổ vàng” ghi nhận, lưu giữ những kỷ lục, những điển hình tiên tiến trên các lĩnh vực, nhằm kịp thời tuyên dương, tôn vinh những tấm gương xuất sắc, những kỷ lục tiêu biểu của thanh niên quân đội, nêu gương sáng cho ĐVTN, tạo động lực cho phong trào phát triển. Các đơn vị cũng khuyến khích việc đỡ đầu, hỗ trợ của các tổ chức, cá nhân, các doanh nghiệp trong việc đưa các sáng kiến ứng dụng vào thực tiễn, đầu tư cơ sở vật chất; triển khai chương trình “Vườn ươm sáng tạo trẻ” gắn với phát hiện, bồi dưỡng, thu hút, trọng dụng tài năng trẻ để tập hợp cán bộ, ĐVTN, các nhà khoa học, nhất là các nhà khoa học trẻ đam mê nghiên cứu khoa học, sáng tạo trong hoạt động quân sự; khuyến khích các mô hình, câu lạc bộ, tổ, đội, nhóm tài năng trẻ để tập hợp tài năng trẻ…

Qua 3 năm thực hiện, Phong trào “Thanh niên Quân đội tiến quân vào khoa học và công nghệ” đã thu hút đông đảo cán bộ, công nhân viên, chiến sĩ trẻ trong toàn quân hăng hái tham gia với hàng nghìn đề tài, sáng kiến, cải tiến kỹ thuật… làm lợi cho Nhà nước, quân đội hàng nghìn tỷ đồng. Các công trình được ứng dụng nhiều thành quả KH-CN mới, hiện đại; được nghiên cứu công phu, nghiêm túc, có cách tiếp cận, khai thác vấn đề mới, sáng tạo; được đánh giá nghiệm thu chặt chẽ từ cơ sở. Nhiều công trình, sáng kiến có đề xuất những giải pháp, kỹ thuật mới tiên tiến trên cơ sở ứng dụng thành quả KH-CN mới, như: Công nghệ số hóa, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới... góp phần quan trọng nâng cao chất lượng huấn luyện, SSCĐ; tiết kiệm thời gian, công sức của bộ đội; nâng cao chất lượng dạy và học; chăm sóc sức khỏe cho bộ đội; tăng độ chính xác, ổn định, an toàn của máy móc, thiết bị phương tiện; nâng cao năng suất lao động, hiệu quả sản xuất kinh doanh, góp phần hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị và phục vụ hiệu quả hiện đại hóa quân đội.

Bài và ảnh: QUANG THẮNG - DUY THÀNH

Bài 2: Tạo “thách thức” để không ngừng sáng tạo