QĐND - Hội thảo khoa học quốc tế “Đoàn kết liên minh chiến đấu đặc biệt giữa quân đội hai nước Lào - Việt Nam; Việt Nam - Lào - Thực tiễn và bài học lịch sử” được tổ chức ở thủ đô Viêng Chăn đã thu hút khá đông học giả, lão thành cách mạng ở cái tuổi xưa nay hiếm. Những câu chuyện họ kể, những tham luận tại hội thảo thêm một lần nữa khẳng định sức mạnh đoàn kết liên minh chiến đấu đặc biệt ấy, được coi là tượng đài chiến thắng bất tử của hai dân tộc, không kẻ thù nào xâm phạm được…

Hội thảo có sự có mặt của Thượng tướng Đuông -chay Phi-chít, ủy viên Bộ Chính trị, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Lào. Thượng tướng Nguyễn Thành Cung, ủy viên Trung ương Đảng, ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam và Trung tướng Chăn Sạ Mỏn Chăn Nha Lạt, ủy viên Trung ương Đảng, ủy viên Thường vụ Đảng ủy Bộ Quốc phòng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Lào đồng chủ trì hội thảo. Dự hội thảo còn có Trung tướng Mai Quang Phấn, ủy viên Trung ương Đảng, Phó chủ nhiệm TCCT Quân đội nhân dân Việt Nam.

Liên minh chiến đấu đặc biệt

Hiếm có hội thảo nào mà không khí lại cởi mở, chân thành và chan hòa tình cảm như hội thảo quốc tế “Đoàn kết liên minh chiến đấu đặc biệt giữa quân đội hai nước Lào - Việt Nam; Việt Nam - Lào - Thực tiễn và bài học lịch sử”. Mọi người trao cho nhau những ánh mắt trìu mến, cái bắt tay thật chặt và nụ cười đôn hậu. Tất cả đều thân quen, làm ấm lên tình đồng chí, đoàn kết đặc biệt như anh em một nhà. Hai từ “đặc biệt” ấy cũng là chủ đề xuyên suốt mà các bài tham luận đọc tại hội thảo khi nói về liên quân chiến đấu giữa quân đội hai nước Việt Nam và Lào mà các đại biểu muốn tập trung phân tích, làm rõ.

Các đại biểu thảo luận bên lề hội thảo.

Trong bài phát biểu khai mạc của Trung tướng Chăn Sạ Mỏn Chăn Nha Lạt nhấn mạnh, trong chiến đấu chống kẻ thù xâm lược giải phóng dân tộc của Việt Nam và Lào, đỉnh cao của mối đoàn kết đặc biệt thủy chung, vô tư, trong sáng là liên minh chiến đấu đặc biệt giữa hai dân tộc và hai quân đội.

Sở dĩ các đại biểu tập trung làm sáng tỏ ý nghĩa của hai từ “đặc biệt” trong liên minh chiến đấu đặc biệt giữa quân đội hai nước Việt Nam và Lào là trên thế giới cũng có nhiều liên minh quân sự nhưng chỉ có duy nhất liên minh chiến đấu giữa quân đội hai nước Việt Nam và Lào được gọi là đặc biệt. Lý giải vấn đề này, Phó giáo sư, Tiến sĩ Vũ Quang Đạo, Viện trưởng Viện Lịch sử quân sự Việt Nam cho rằng, yếu tố đặc biệt xuất hiện khi Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Nhân dân cách mạng Lào cùng chung nguồn gốc “xuất thân” từ Đảng Cộng sản Đông Dương do Nguyễn ái Quốc - Hồ Chí Minh sáng lập. Cũng vì thấu hiểu sâu sắc những nét tương đồng về dân tộc, văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng và truyền thống bang giao hữu hảo trong lịch sử dựng nước và giữ nước của hai dân tộc, nhất là phải đương đầu với kẻ thù chung nên hai nước có chung lý tưởng, mục đích cách mạng từ rất sớm. Điều này được thể hiện rất rõ sau khi giành chính quyền (1945) Hiệp ước tương trợ Việt - Lào và Hiệp ước thành lập liên quân Việt - Lào được ký kết; tiếp đến lực lượng Quân tình nguyện Việt Nam tại Lào được thành lập (10-1949). Các quyết định trên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với liên minh chiến đấu Lào - Việt trong sự nghiệp kháng chiến chống kẻ thù chung.

“Giúp bạn là tự giúp mình”

Với quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Giúp bạn là tự giúp mình”, liên minh đoàn kết chiến đấu giữa QĐND Việt Nam và QĐND Lào không hàm chứa nội dung nào khác ngoài tình quốc tế anh em cao cả, trong sáng và vô tư. Điều này giải thích tại sao trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, hàng chục vạn cán bộ, chiến sĩ Quân tình nguyện Việt Nam đã sang chiến trường Lào kề vai, sát cánh với cán bộ, chiến sĩ các lực lượng vũ trang cách mạng Lào đánh địch trên khắp các chiến trường. Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Lào và nhân dân các bộ tộc Lào đồng cam cộng khổ “hạt gạo cắn đôi, cọng rau bẻ nửa” với Quân tình nguyện Việt Nam như người anh em thân thiết. Có thể nói, quan điểm lãnh đạo của hai Đảng, hai nhà nước là một trong những nguyên nhân tạo nên liên minh chiến đấu đặc biệt.

Tại hội thảo, các ý kiến phát biểu của phía Lào đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong việc giúp Lào trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Trong suốt hai cuộc kháng chiến, Quân tình nguyện Việt Nam luôn kề vai sát cánh với quân đội và nhân dân Lào xây dựng lực lượng, cơ sở kháng chiến, xây dựng căn cứ địa… ông Phạm Đức Dương, cựu Quân tình nguyện Việt Nam tại Lào từ 1947 đến 1957 đã không kìm được sự xúc động khi nhớ lại hình ảnh các bà mẹ Lào vắt giọt sữa nóng hổi dành cho ông khi ông lên cơn sốt mê man, hay người con gái Lào bất chấp tục lệ đã giấu ông vào phòng mình khi ông bị quân Pháp truy đuổi. Bác Nguyễn Thành, cựu chuyên gia Quân tình nguyện Việt Nam tại Lào đã tỏ lòng khâm phục về quyết định của Đảng, Nhà nước Lào cho phép Việt Nam xây dựng tuyến vận tải chiến lược Tây Trường Sơn qua 17 huyện, 15 tỉnh của Lào. Dải đất mà tuyến đường Tây Trường Sơn đi qua đã chịu sự tàn phá của hơn 3 triệu tấn bom đạn. Trong suốt những năm bom đạn của Mỹ -ngụy giội xuống tuyến đường này, bộ đội và nhân dân các bộ tộc Lào đã không quản hiểm nguy, ngày đêm san lấp hố bom, phá nhà làm đường để mạch máu giao thông chiến lược luôn thông suốt, góp phần tiếp viện kịp thời cho chiến trường miền Nam Việt Nam đánh thắng đế quốc Mỹ xâm lược. Tuyến đường đã trở thành biểu tượng sinh động về tình đoàn kết liên minh gắn bó, biểu hiện sự hy sinh cao cả của hai dân tộc.

Thiếu tướng Chăn Thong Son Tạ ạt, Phó tổng Tham mưu trưởng QĐND Lào nhấn mạnh, kết quả của tình đoàn kết chiến đấu đặc biệt giữa quân đội và nhân dân hai nước là những thắng lợi vang dội trên khắp các chiến trường Thượng, Trung, Hạ Lào; đánh bại hoàn toàn chiến lược “Chiến tranh đặc biệt”, rồi “Chiến tranh đặc biệt tăng cường” của Mỹ trên chiến trường Lào, kết thúc thắng lợi cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Lào.

Truyền lại muôn đời sau

Lịch sử là một dòng chảy liên tục, quá khứ là nền tảng, bệ phóng cho tương lai phát triển. Mối quan hệ đoàn kết, đặc biệt giữa hai Đảng, hai Nhà nước, Quân đội và nhân dân hai nước Việt Nam - Lào cũng không nằm ngoài quy luật đó. Nhiều ý kiến phát biểu tại hội thảo đặc biệt quan tâm đến việc tuyên truyền, giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ biết và hiểu được lịch sử để từ đó ngày càng vun đắp cho mối tình đoàn kết keo sơn, đặc biệt thủy chung Việt - Lào đời đời bền vững. Thiếu tướng Vi Sảy Chăn Thạ Mạt, Cục trưởng Cục Khoa học - Lịch sử quân sự Bộ Quốc phòng Lào đề xuất đưa nội dung thống nhất tại hội thảo vào nội dung giảng dạy môn lịch sử Lào trong các trường học. Đồng quan điểm với Thiếu tướng Vi Sảy Chăn Thạ Mạt, ông Nguyễn Thành, cựu Quân tình nguyện Việt Nam cho rằng, những nội dung thống nhất trong hội thảo cần thiết phải đưa vào giáo trình giảng dạy trong các trường phổ thông, các trường quân đội và tuyên truyền trong nhân dân của cả hai nước.

Theo Tiến sĩ Trương Minh Tuấn, Phó trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, quân đội cần vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết quốc tế và quán triệt sâu sắc quan điểm, đường lối đối ngoại của Đảng Cộng sản Việt Nam để nâng tầm quan hệ hợp tác giữa QĐND Việt Nam và QĐND Lào trong tình hình mới. Điều này cần phải được cụ thể hóa vào công tác dự báo, tham mưu chiến lược quốc phòng để xây dựng, hoạch định đường lối, chính sách quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc của Đảng và Nhà nước.

Hội thảo khoa học quốc tế “Đoàn kết liên minh chiến đấu đặc biệt giữa quân đội hai nước Lào - Việt Nam; Việt Nam - Lào - Thực tiễn và bài học lịch sử” đã thành công tốt đẹp. Bế mạc hội thảo, Thượng tướng Nguyễn Thành Cung khẳng định: Quân đội hai nước sẽ tiếp tục phát huy, nâng cao tình đoàn kết liên minh chiến đấu lên tầm cao mới, góp phần vun đắp truyền thống đoàn kết gắn bó keo sơn, đặc biệt thủy chung giữa hai Đảng, hai Nhà nước, quân đội và nhân dân hai nước. Thực tiễn sinh động của mối quan hệ đoàn kết đặc biệt thủy chung giữa hai dân tộc Lào - Việt Nam sẽ là nền tảng vững chắc để tiếp tục tăng cường và phát triển mối quan hệ đặc biệt trong thời kỳ mới, mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững.

Bài và ảnh: ĐỨC DỤC