QĐND Online - Miền Trung là túi bom mà kẻ thù trút xuống suốt 20 năm. Quảng Trị, Quảng Nam, Ninh Thuận, Tây Nguyên…, những vùng đất chịu thiệt hại nặng nề nhất sau chiến tranh. Không ai khác, những người lính Trung tâm Xử lý bom mìn và môi trường Quân khu 5 chính là người đi tiên phong trả lại bình yên, đem lại màu xanh cho những vùng đất chết.

Lên rừng, xuống biển, họ có mặt trên từng cây số, xử lý những quả bom còn nguyên kíp và thuốc nổ, những hố chôn dày đặc các loại đạn pháo; xử lý vật liệu nổ ở kho CK 55 và Đồng Phú, Bình Phước; tiêu tẩy chất độc OB ở Lâm Đồng; tìm từng quả đạn dưới nước ở Bình Thuận…

Xử lý vật liệu nổ ở Cảng Kê Gà, Bình Thuận

Rừng thiêng nước độc, ăn ở dã ngoại, nhiều nơi việc tiếp phẩm vô cùng khó khăn, nhưng đôi chân người lính chưa bao giờ ngơi nghỉ. Có chứng kiến anh em nắng cũng như mưa, hằng ngày phải mặc bộ quần áo khử độc dày cộp bám vùng đất Bảo Thắng, Bảo Lộc, Lâm Đồng để xử lý chất độc OB, giải phóng 2.000 ha đất đưa vào sử dụng phục vụ công trình thủy điện Đồng Nai 5 mới thấy hết những nhọc nhằn của họ. Nhìn mặt nước trong xanh ở Cảng Kê Gà, Bình Thuận mấy ai nghĩ rằng, dưới nước có hàng tấn bom mìn. Với máy dò mìn dưới nước hiện đại, việc phát hiện bom đạn không quá khó khăn. Nhưng để đưa được bom, đạn lên là điều không dễ. Nông là 10m, sâu hơn 14m, người thợ vượt qua áp suất không khí và vùng nước xoáy, lặn xuống tiếp cận từng quả đạn. Có những quả bị các loại sinh vật bám cứng như xi-măng; có quả đạn 175mm, cát vùi lấp phải đào bới rồi dùng dây thừng kéo lên xuồng. Ròng rã hơn nửa năm, Trung tâm đã xử lý hơn 2 tấn đạn dưới nước, bàn giao mặt bằng “sạch” cho chủ đầu tư.

Thượng úy Hoàng Bá Khuê, Phó giám đốc Trung tâm Xử lý bom mìn và môi trường Quân khu 5 khẳng định: “Qua từng công trình, uy tín của đơn vị càng được nâng lên. Đó là nhờ chúng tôi tổ chức tốt tập huấn đầu năm cho toàn thể cán bộ, nhận viên và chiến sĩ với sự giúp đỡ của Bộ Tư lệnh Công binh, cơ quan chủ nhiệm Công binh Quân khu. Trong quá trình tác nghiệp, tuân thủ nghiêm ngặt các bước kỹ thuật, quy trình xử lý, nên dù làm trong môi trường nguy hiểm, đơn vị vẫn bảo đảm tuyệt đối an toàn cho người và trang bị.”

Trung tâm Xứ lý bom mìn và môi trường Quân khu 5 đã tích cực chủ động trong kế hoạch sản xuất, tổ chức tốt công tác tiếp thị, mở rộng địa bàn hoạt động sang 4 tỉnh Nam Lào và Đông Bắc Cam-pu-chia, gắn làm kinh tế với củng cố QP-AN. 6 năm qua, đơn vị đã thi công hơn 1.000 công trình lớn nhỏ, thu gom tiêu hủy hơn 100 tấn bom đạn các loại, doanh thu hằng năm đều đạt và vượt kế hoạch Quân khu giao, năm sau cao hơn năm trước; hoàn thành chỉ tiêu giao nộp ngân sách cho Nhà nước và quân đội; thu nhập bình quân người lao động trên 5,1 triệu đồng/ tháng.

Đóng quân ở đâu, dân vận ở đó, bằng nguồn vốn của đơn vị và sự đóng góp của cán bộ, chiến sĩ và người lao động, Trung tâm đã xây dựng được 22 nhà tình nghĩa tặng cho các đối tượng chính sách; ủng hộ gạo, tôn lợp, quần áo chăn màn, cho các vùng đồng bào bị bão lụt, tài trợ chương trình khắc phục hậu quả bom mìn, nạn nhân chất độc da cam …, với số tiền hàng tỉ đồng.

Với những thành tích của mình, Trung tâm đã nhận nhiều bằng khen, cờ thi đua của Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Quân kh 5. Kỷ niệm 6 năm thành lập đơn vị, Trung tâm đã được Bộ Tư lệnh Quân khu đề nghị Nhà nước tặng Huân chương Lao động hạng Ba.

Bài và ảnh: HỒNG VÂN