QĐND Online - Nhắc đến mảnh đất Nho Quan (Ninh Bình), trong tâm trí tôi luôn hiển hiện rất rõ những cảm xúc về hình ảnh của những đoàn quân dầm mình trong mưa lũ, hối hả gặt lúa giúp dân tại các xã vùng đồng chiêm trũng. Đó là những kỷ niệm không thể nào quên của tôi trong quãng thời gian 10 năm về trước, khi tôi là một sĩ quan trẻ vừa tốt nghiệp ra trường về công tác tại một đơn vị đóng quân ngay trên chính vùng đất này. Và mới đây trở lại, dẫu đó là một khung cảnh chiều đông bình yên, êm ả, vậy mà bên tai tôi, âm thanh vội vã quen thuộc vẫn cứ dội về của những ngày chưa xa...

Trở lại Đức Long.

Vùng “rốn lũ”, cái tên gọi đã trở nên quen thuộc trong tâm thức và gắn liền với cuộc sống lam lũ của người dân ở các xã Gia Tường, Đức Long, Lạc Vân,Thượng Hoà, Thanh Lạc và Sơn Thành từ bao đời nay. Chính sự hợp lưu của ba con sông, gồm sông Bôi, sông Đập và sông Lạng đã tạo nên cho nơi đây thành một vùng trũng nhất của huyện Nho Quan. Mùa mưa được bắt đầu từ tháng năm đến tháng mười, còn mùa khô là từ tháng mười một đến tháng tư năm sau. Đặc biệt, khi có mưa bão, lũ nội địa từ vùng núi cao của tỉnh Hoà Bình đổ về làm cho nước các sông ở đây dâng lên rất nhanh, nước theo các cống đập tràn vào vùng trũng mà thành lũ. Những năm gần đây, sự biến đổi bất thường của tự nhiên đã khiến cho vùng này luôn bị bất ngờ bởi những trận lũ sớm, lũ tiểu mãn cục bộ... gây thiệt hại cho sản xuất và đời sống khó khăn của nhân dân.

LLVT và nhân dân huyện Nho Quan tổ chức diễn tập cứu hộ đê tại xã Đức Long năm 2012.

Thượng tá Nguyễn Thế Dũng, Chính trị viên phó, kiêm Chủ nhiệm chính trị Ban CHQS huyện Nho Quan dẫn chúng tôi đến xã Đức Long, một địa bàn luôn được lực lượng vũ trang địa phương xác định là trọng điểm của vùng rốn lũ, anh bảo: “Năm nào cấp uỷ, chính quyền và nhân dân địa phương các xã vùng trũng này cũng được đón bộ đội về “thăm” và “huấn luyện” ở đây đấy!”. Đó là cách nói chuyện dí dỏm của anh, chứ thực tình đã từng đóng quân ở vùng đất này và nhiều lần cùng anh em đơn vị dầm mình trong mưa lũ ở Đức Long, Gia Tường, Thượng Hoà ... tôi cũng hiểu lắm chứ. Còn bây giờ, trong tiết trời đông se se lạnh, trước mắt chúng tôi, Đức Long cũng như  các xã ở vùng trũng này đều hiện lên một bức tranh của một vùng quê êm ả, thanh bình với những cánh đồng màu mỡ thẳng cánh cò bay. Vậy nhưng vào mùa lũ, có thể sẽ khó tưởng tượng được khung cảnh ở chính vùng đất đang yên ả này lại “bạc trắng” một màu nước và chỉ còn lốm đốm những nóc nhà. Nhiều năm qua, cũng đồng nghĩa với gắn liền những trận lũ, bởi thế mà trò chuyện với chúng tôi, ông Phạm Văn Lãm, Bí thư Đảng uỷ xã Đức Long vẫn nhớ như in về trận lũ lịch sử năm 2009. Năm đó, cả sáu xã vùng trũng trong đó có Đức Long đều bị ngập chìm trong biển nước. Và sự có mặt kịp thời của hàng trăm cán bộ, chiến si các đơn vị quân đội, công an sát cánh với cấp uỷ, chính quyền và nhân dân địa phương các xã trên đã cứu được hàng trăm héc- ta lúa đang thì chín rộ cùng biết bao đàn gia súc, gia cầm... của nhân dân có nguy cơ bị mất trắng. Cũng chính sự có mặt đúng lúc, trong hoàn cảnh tính mạng và tài sản của nhân dân bị đe doạ nghiêm trọng ấy, phẩm chất cao đẹp của những người lính Cụ Hồ đã toả sáng nhất khi hai chiến sĩ của Quân đoàn 1 đã hy sinh bởi chính dòng nước lũ ấy. Họ hy sinh cũng chỉ một lẽ đơn giản là, bằng mọi giá phải đưa cho được những thuyền lúa của dân vào bờ an toàn.

Khúc quân hành lặng lẽ.

Sức dân chỉ có hạn trước những cơn “đại hồng thuỷ”, nhưng tình người, tình quân dân thì luôn bền chặt và sáng mãi theo thời gian. Vậy nên, cũng thật dễ hiểu khi chúng tôi được biết đến tinh thần chủ động, tích cực của quân và dân trong vùng “rốn lũ” nói riêng, các đơn vị bộ đội chủ lực đóng quân trên địa bàn nói chung. Đã từng nhiều năm gắn bó với mảnh đất này, và trên cương vị là Chính trị viên Ban CHQS huyện Nho Quan, Thượng tá Chu Văn Kiêm chia sẻ kinh nghiệm: “Cùng với lo làm tốt công tác chuẩn bị về phương tiện, trang thiết bị cứu hộ, cứu nạn cho các hoạt động phòng, chống bão lũ thì một vấn đề được cấp uỷ, chỉ huy Ban CHQS huyện luôn quan tâm đó là xây dựng tinh thần thường trực sẵn sàng đối phó với bão lũ của lực lượng vũ trang địa phương. Chúng tôi xác định, tham gia giúp dân cũng chính là tự giúp mình. Có như vậy, nhiệm vụ công tác quốc phòng, quân sự địa phương của huyện những năm qua mới luôn hoàn thành xuất sắc, Đảng bộ trong sạch vững mạnh, lực lượng vũ trang vững mạnh toàn diện”. Trên cơ sở đặc điểm của Nho Quan được chia thành ba vùng như: Vùng đồi núi, vùng nửa đồi núi và vùng đồng chiêm trũng, hằng năm Đảng uỷ, Ban CHQS huyện đã lãnh đạo, chỉ đạo LLVT địa phương tổ chức thực hiện tốt nhiệm vụ huấn luyện gắn với diễn tập các phương án SSCĐ bảo vệ trị an, phòng chống bão lụt, tìm kiếm cứu nạn, phòng chống cháy rừng...

Không dừng lại ở đó, Thượng tá Đinh Công Thanh, Chỉ huy trưởng Ban CHQS huyện Nho Quan cho rằng, là một huyện miền núi duy nhất của tỉnh Ninh Bình, điều kiện tự nhiên đa dạng, phức tạp, nhất là sự đe doạ của thiên tai lũ lụt thì chỉ lực lượng vũ trang địa phương phối hợp giúp dân là chưa đủ, thậm chí không thể làm nổi. Bởi vậy, đã trở thành một hoạt động thường niên, cứ vào khoảng tháng Ba, tháng Tư hàng năm là cấp uỷ, chính quyền huyện Nho Quan và đại diện cấp uỷ, chỉ huy các đơn vị đứng chân trên địa bàn cũng phải cùng “ngồi lại với nhau” để bàn bạc, thống nhất các kế hoạch, phương án lo đối phó với “giặc lũ” cho dân. Chủ tịch UBND huyện Nho Quan, ông Lê Tiến Lực đã từng nhấn mạnh về sự chung tay góp sức của các đơn vị đóng quân trên địa bàn ngay tại hội nghị bằng những lời phát biểu xúc động: “Thiên tai dù có khó lường thế nào đi chăng nữa, nhưng bộ đội các anh vẫn luôn là chỗ dựa tin cậy nhất, hiệu quả nhất, tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn, giúp của cấp uỷ, chính quyền và nhân dân địa phương vượt qua. Các anh đã trở thành con em của địa phương ở vùng đồng quê chiêm trũng từ chính những việc làm gần dân và thiết thực nhất cho dân”. Bởi thế, không khó để chúng tôi hình dung, nhận ra những bước chân người lính bộ đội Cụ Hồ, hằng năm vẫn theo khúc quân hành rộn vã trở về với “điểm hẹn./.”

Bài, ảnh: NGUYỄN MẠNH DŨNG