Tham dự lễ khởi công có các đồng chí: Trung tướng Trần Minh Đức, Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần-Kỹ thuật; các đồng chí lãnh đạo Tổng cục Hậu cần-Kỹ thuật và đại biểu các bộ, ngành, địa phương.

Tại buổi lễ, Thiếu tướng Huỳnh Tấn Hùng, Phó chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần-Kỹ thuật công bố Quyết định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành Lệnh xây dựng công trình khẩn cấp Nhà tiếp nhận, bảo quản, lưu trữ mẫu HCLS.

 
 Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu và các đại biểu dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ.

Theo quyết định, Nhà tiếp nhận, bảo quản, lưu trữ mẫu HCLS được xây dựng tại xã Ngọc Hồi (TP Hà Nội), có tổng diện tích sàn khoảng 2.315m2 với kinh phí khoảng 93 tỷ đồng. Dự kiến trong quý II-2027 sẽ hoàn thành công trình, tạo điều kiện bảo quản hơn 300.000 mẫu HCLS, phục vụ công tác giám định ADN, góp phần đẩy nhanh tiến độ xác định danh tính liệt sĩ còn thiếu thông tin; là nơi để thân nhân, cựu chiến binh và nhân dân đến thăm viếng, tưởng niệm.

Công trình được thiết kế 2 tầng: Tầng 1 bố trí không gian tâm linh; các phòng phục vụ tiếp nhận, bảo quản mẫu, phòng lạnh âm sâu và các phòng kỹ thuật, phụ trợ... Tầng 2 bố trí 4 phòng lưu trữ mẫu (được kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm theo tiêu chuẩn), lưu trữ được hơn 300.000 mẫu. Công trình được đầu tư doanh cụ, trang thiết bị, hệ thống thông tin liên lạc đồng bộ, có kết nối với dữ liệu quốc gia về thông tin các liệt sĩ.

 Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu và các đại biểu tham quan quy trình bảo quản, lưu trữ hài cốt liệt sĩ tại Kho 708, Cục Quân y.

Công trình đáp ứng nhiệm vụ trước mắt cũng như lâu dài, bảo đảm các mẫu HCLS được tiếp nhận, bảo quản và lưu trữ theo quy trình khoa học, duy trì tốt nhất chất lượng ADN, đáp ứng yêu cầu giám định hiện đại và lâu dài, là nền tảng để quản lý tập trung, số hóa dữ liệu, nâng cao hiệu quả nghiên cứu và xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật đã đề xuất bổ sung xây dựng mới nhà khách (bảo đảm đón tiếp được khoảng 130 khách) phục vụ đón tiếp các đoàn công tác, thân nhân liệt sĩ và nhân dân đến thăm viếng, dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ.

 
Thủ trưởng Bộ Quốc phòng và các đại biểu dự lễ khởi công. 

Đặc biệt, thời gian qua, Viện Pháp y Quân đội (Cục Quân y) đã tích cực triển khai trang thiết bị công nghệ hiện đại, thực hiện các chuyên môn sâu, tiến hành giám định ADN được gần 200 mẫu HCLS; bước đầu tổ chức đối chiếu với các mẫu thân nhân hiện đang lưu trữ thông tin tại Viện. Đến nay có 2 liệt sĩ đã xác định được danh tính.

Nhân dịp này, Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu đã trao kết quả giám định ADN xác định danh tính HCLS và quyết định về việc đính chính thông tin trên bia mộ liệt sĩ cho thân nhân 2 liệt sĩ: Liệt sĩ Nguyễn Văn Kết (thôn Đức Thắng, xã Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Ninh; hy sinh ngày 20-11-1973) và liệt sĩ Ngô Đình Hào (thôn Chi Long, xã Nguyễn Văn Linh, tỉnh Hưng Yên; hy sinh ngày 2-5-1971).

Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu trao quyết định về việc đính chính thông tin trên bia mộ liệt sĩ cho thân nhân 2 liệt sĩ.
Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu trao quà của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng tặng thân nhân các liệt sĩ. 

Phát biểu tại buổi lễ khởi công, Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu ghi nhận, biểu dương sự nỗ lực cố gắng của Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật đã quán triệt, triển khai nghiêm túc sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo Quốc gia 515 và Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng; chủ động triển khai củng cố các hạng mục công trình hiện có; làm tốt công tác chuẩn bị để triển khai xây dựng mới Nhà tiếp nhận, bảo quản, lưu trữ mẫu HCLS.

 Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu phát biểu chỉ đạo.

Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu nhấn mạnh: Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS đang được triển khai với quyết tâm chính trị rất cao, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Đến ngày 23-7, đã có hơn 8.462ha đất được làm sạch bom, mìn; tiếp nhận hơn 19.826 mẫu HCLS từ các địa phương; lấy hơn 51.279 mẫu từ hơn 74.730 mộ liệt sĩ để giám định ADN và tìm kiếm quy tập được 2.223 HCLS. Việc xác định danh tính hài cốt các liệt sĩ được ứng dụng khoa học, công nghệ tiên tiến, nhất là công nghệ sinh học phân tử và giám định ADN, mở ra nhiều cơ hội để xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin được nhanh hơn, hiệu quả hơn.

Khẳng định Nhà tiếp nhận, bảo quản, lưu trữ mẫu HCLS là công trình của trách nhiệm, của lòng biết ơn, hy vọng và mang giá trị nhân văn cao đẹp, Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu yêu cầu Tổng cục Hậu cần-Kỹ thuật, các cơ quan, đơn vị tham gia dự án tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thi công công trình với quyết tâm chính trị cao nhất, bảo đảm tiến độ, chất lượng và tuyệt đối an toàn. Các đơn vị tư vấn, thiết kế, thi công và giám sát phải đề cao tinh thần trách nhiệm, tuân thủ nghiêm các quy chuẩn kỹ thuật, bảo đảm chất lượng từng hạng mục công trình; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng chạy theo tiến độ mà xem nhẹ chất lượng.

Thủ trưởng Bộ Quốc phòng và các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công xây dựng Nhà tiếp nhận, bảo quản, lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ.

Lưu ý xây dựng Nhà tiếp nhận, bảo quản và lưu trữ mẫu HCLS trở thành trung tâm lưu trữ mẫu sinh học hiện đại, đồng bộ, có tầm nhìn lâu dài, Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu yêu cầu ngay từ giai đoạn thi công và lắp đặt trang thiết bị, phải tính toán đầy đủ các yêu cầu về công năng và an ninh, an toàn sinh học và bảo mật dữ liệu phải được đầu tư đồng bộ, hiện đại, có khả năng vận hành ổn định trong thời gian dài. Cùng với đó, cần nghiên cứu khả năng mở rộng quy mô trong tương lai; bảo đảm công trình phục vụ hiệu quả cho nhiều năm tiếp theo, khi khoa học công nghệ tiếp tục phát triển và nhu cầu đối sánh ADN ngày càng lớn.

Phát huy tối đa công năng của công trình, tạo bước đột phá trong ứng dụng khoa học công nghệ phục vụ công tác xác định danh tính HCLS. Nhà tiếp nhận, bảo quản và lưu trữ mẫu HCLS là một trong những công trình đặc biệt của quốc gia, là một trung tâm dữ liệu sinh học lớn của cả nước. Do đó, ngay sau khi công trình hoàn thành, cần nhanh chóng đưa vào vận hành đồng bộ để bảo đảm các tiêu chuẩn kỹ thuật tốt nhất.

 Trung tướng Trần Minh Đức, Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần-Kỹ thuật phát biểu tại lễ khởi công.
 Bà Nguyễn Thị Dự, con gái liệt sĩ Nguyễn Văn Kết phát biểu.

Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu lưu ý, việc xây dựng công trình phải gắn với việc thực hiện Chiến dịch "500 ngày đêm", hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Mỗi ngày của chiến dịch phải tạo ra những kết quả cụ thể, để báo cáo trước Đảng, Nhà nước và nhân dân bằng những kết quả thực chất, góp phần hoàn thành mục tiêu lớn là tìm lại tên cho các liệt sĩ còn thiếu thông tin, sớm được trở lại quê hương, đoàn tụ với người thân, gia đình.