QĐND Online - “Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Kon Tum là một trong những địa bàn trọng điểm hứng chịu rất nhiều bom đạn. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, bộ đội công binh đã tổ chức rà phá, thu gom và phá hủy hàng chục tấn bom mìn, vật nổ phục vụ các dự án phát triển kinh tế-xã hội. Song, do diện tích ô nhiễm bom mìn quá lớn, mật độ bom mìn cao và nguồn lực có hạn nên hiện nay lượng bom mìn, vật nổ sót lại vẫn còn rất nhiều với nhiều chủng loại như: Mìn chống tăng, mìn bộ binh, các loại bom, đạn cối, đạn M79… Có thể nói, hiện nay người dân Kon Tum đang phải “sống chung” với bom mìn, vật nổ”- chia sẻ của Đại tá Dương Văn Tĩnh, Phó tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh Kon Tum giúp chúng tôi phần nào hình dung được mức độ ô nhiễm bom mìn ở vùng đất Tây Nguyên này.

Lực lượng Công binh Bộ CHQS tỉnh Kon Tum thu gom, xử lý bom mìn, vật nổ

 

Khảo sát thực tế tại Kon Tum cho thấy, bom mìn, vật nổ không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế-xã hội mà còn gây ra không ít tai nạn thương tâm. A Luyện, trú tại làng Kon Trang Kép, xã Đắkla, huyện Đắk Hà nay tròn 18 tuổi, cái tuổi đáng ra đã trở thành một chàng trai cường tráng của núi rừng Tây Nguyên nhưng ngược lại, trông A Luyện nhỏ thó, ngơ ngác do không may là một trong nhiều nạn nhân của bom mìn, vật nổ.

A Linh, anh ruột của A Luyện nhớ như in buổi sáng ngày 9-11-2007, ngày em trai mình may mắn thoát chết sau vụ nổ lựu đạn: “Sáng hôm ấy, trong lúc chăn trâu, A Luyện và 3 đứa bạn là A Cảo, A Thê và A Luy nhặt được mấy quả lựu đạn. Chúng xúm lại nghịch ngợm thì không may lựu đạn nổ. A Cảo, A Thê và A Luy chết tại chỗ. Thằng A Luyện may mắn thoát chết nhưng bị nhiều vết thương trên người, thần kinh cũng bị ảnh hưởng nên mỗi khi thời tiết thay đổi là nó lại lên cơn…”.

Tại thôn Bình Minh, xã Hà Mòn, huyện Đắc Hà, chúng tôi đến thăm gia đình chị Lê Thị Thu, vợ của anh Lê Văn Vĩnh đã chết do không may cuốc phải bom bi. Rưng rưng nước mắt, chị kể: Ngày 6-7-2008, trong lúc làm rẫy trồng cà phê, anh Vĩnh đã cuốc phải bom bi, bom nổ làm anh tử vong tại chỗ, để lại 3 đứa con thơ…

A Luyện, nạn nhân duy nhất còn sống sau vụ nổ lựu đạn ngày 9-11-2007

 

Theo thống kê chưa đầy đủ, từ năm 1975 đến nay, toàn tỉnh Kon Tum có khoảng 500 người chết và bị thương nặng do bom mìn, vật nổ. Theo Đại tá Hoàng Lê, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Kon Tum, điều đáng nói là hiện nay, ở Kon Tum, việc người dân phát hiện bom mìn, vật nổ trong quá trình sinh hoạt, lao động là “chuyện thường ngày”, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn cao. Có thể kể ra đây một số trường hợp: Ngày 30-6-2010, trong khi thi công công trình nhà khách của Bộ CHQS tỉnh, lực lượng công binh đã phát hiện một hầm chứa 387 quả đạn pháo các loại. Ngày 4-12-2010, ông A Puh (phường Vinh Quang, Thành phố Kon Tum) trong lúc làm vườn đã phát hiện 45 quả đạn cối. Ngày 21-3-2011, trong lúc khai thác đất làm gạch, anh Nguyễn Tất Nghĩa, trú tại phường Ngô Mây, Thành phố Kon Tum đã phát hiện được 2 quả bom 750 cân Anh…

Việc rà phá, xử lý bom mìn, vật nổ để giảm thiểu tai nạn cho người dân, hồi sinh những vùng “đất chết” góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội là rất cấp thiết. Trước thực tế đó, từ năm 2000 đến nay, lực lượng công binh thuộc Bộ CHQS tỉnh Kon Tum đã khắc phục khó khăn, hiểm nguy rà phá, làm sạch được hơn 1.600 héc-ta đất, thu gom, xử lý hàng chục tấn bom mìn, vật nổ.

Nhiều công trình lớn có sự tham gia rà phá bom mìn, vật nổ của bộ đội công binh như trung tâm huyện Kon Plông; sân bay Phượng Hoàng (huyện Đắc Tô)… Năm 2011 vừa qua, Bộ CHQS tỉnh Kon Tum phối hợp với Trung tâm Công nghệ xử lý bom mìn (Binh chủng Công Binh) đã khảo sát, lập bản đồ ô nhiễm bom mìn, vật nổ trên địa bàn tỉnh. Theo đó, tổng diện tích bị ô nhiễm bom mìn vật nổ của tỉnh là hơn 467.848,8 héc-ta (chiếm hơn 48,3% tổng diện tích canh tác).

Trung tá Nguyễn Hoài Sơn, Chủ nhiệm Công binh Bộ CHQS tỉnh Kon Tum cho biết: Hiện nay, các cơ quan, đơn vị có liên quan đang khẩn trương hoàn thành thủ tục để triển khai thực hiện giai đoạn 1, Chương trình 504 với mục đích làm sạch bom mìn, vật nổ trên địa bàn toàn tỉnh. “Cán bộ, chiến sĩ Bộ CHQS tỉnh Kon Tum sẽ nỗ lực thực hiện có hiệu quả Chương trình 504 góp phần trả lại sự sống cho những vùng “đất chết” góp phần phát triển kinh tế-xã hội cho địa phương”, Trung tá Nguyễn Hoài Sơn khẳng định.

Bài, ảnh: TRUNG KIÊN