QĐND Online - Có một thực trạng mà Thượng tá Thẩm Hữu Tiến- Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý, Công an tỉnh Yên Bái khi tiếp chúng tôi đã rất bức xúc đó là sự xuất hiện ngày càng nhiều các đối tượng nghiện tham gia buôn bán, vận chuyển ma tuý và phạm pháp hình sự. Năm 2008, số đối tượng này gây ra 60% các vụ phạm pháp hình sự như trộm cắp, cướp giật trên địa bàn tỉnh Yên Bái.

Khi đối tượng nghiện tham gia buôn bán ma túy

Hiện, toàn tỉnh Yên Bái có trên 2.500 người nghiện có hồ sơ quản lý trong đó khoảng 1.000 người ở vùng cao nghiện thuốc phiện truyền thống. Đặc biệt, số người nghiện ma tuý nhiễm HIV/AIDS rất đông, chiếm trên 50% số người nhiễm HIV của cả tỉnh. Điều đáng nói là số người nghiện thực tế còn lớn hơn nhiều so với số có hồ sơ quản lý. Chỉ có trên 400 người nghiện đang được cai chữa trong Trung tâm Giáo dục Lao động Xã hội của tỉnh; khoảng 100 người là can phạm nhân ở trại tạm giam, số còn lại trên 2.000 người đang sống ngoài xã hội. Hàng ngày, các lực lượng chức năng, trong đó có công an phải đối mặt với rất nhiều vụ việc phức tạp mà thủ phạm là các đối tượng nghiện ma tuý gây nên.

Một giờ học nghề của các học viên Trung tâm GDLĐXH tỉnh Yên Bái

Thượng tá Nguyễn Bá Uẩn- Phó trưởng Công an thành phố Yên Bái cho chúng tôi biết: Mấy năm trước, 2 tụ điểm ma tuý là phường Hồng Hà và công viên Yên Hoà trở thành điểm nóng, nhức nhối về tình trạng buôn bán ma tuý cũng là do nơi đây thường xuyên có đến vài chục đối tượng nghiện tụ tập, hút chích, bán lẻ hêroin đồng thời làm tai mắt, cảnh giới cho bọn đồng phạm. Đám con nghiện nhiễm HIV kiếm sống bằng nghề chia lẻ ma tuý để bán lúc nào cũng thủ sẵn kim tiêm dính máu, sẵn sàng chống trả lực lượng công an. Bọn chúng sử dùng nhiều thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt như: bán hàng không trao tay, không cùng một địa điểm và mọi hoạt động mua bán đều có phòng vệ… gây không ít khó khăn cho công tác đấu tranh của lực lượng công an…

Tỷ lệ tái nghiện cao

Trong khi nguồn kinh phí đầu tư cho công tác cai nghiện ở Yên Bái thấp do điều kiện kinh tế- xã hội của tỉnh còn nghèo thì mọi trách nhiệm lại đè nặng lên Trung tâm Giáo dục Lao động Xã hội. Thành lập từ năm 1992 nhưng đến nay cơ sở vật chất của Trung tâm vẫn còn nhiều thiếu thốn, địa bàn lại trải rộng, phân tán, rất khó cho công tác quản lý, điều hành. Số đối tượng nhiễm HIV ở trung tâm thường dao động từ 30-50%, trong đó số chuyển sang giai đoạn AIDS ngày càng nhiều khiến cho tỷ lệ học viên đủ sức khoẻ để tham gia lao động trực tiếp có xu hướng giảm. 24 tuổi, từng có 8 năm nghiện ma tuý, Hoàng Văn Thắng ở tổ 1, thị trấn Yên Thế đã cai nghiện nhưng rồi vẫn tái nghiện sau lần đi Quảng Ninh làm cửu vạn. Bố mất sớm, nhà có 8 anh chị em, trong hoàn cảnh kinh tế khó khăn nhưng những lúc nghiện nặng, có ngày Thắng phải dùng tới 3, 4 liều herôin. Và trong lần thứ 2 quay trở lại Trung tâm cai nghiện, Thắng vẫn không dám chắc sau này, khi trở về xã hội, anh có thực sự đoạn tuyệt với ma tuý. Tất cả chỉ là hy vọng!

Chiếm 40% quân số, số học viên là đồng bào dân tộc chủ yếu tập trung ở các huyện Văn Chấn, Trạm Tấu, Mù Căng Chải- nơi từ xưa có tập quán trồng cây thuốc phiện. Công tác cai nghiện ở vùng đồng bào dân tộc, ở những xã biên giới cũng đang là một vấn đề, thách thức đối với tỉnh Yên Bái bởi sau khi ra khỏi Trung tâm Giáo dục Lao động Xã hội, các xã vùng cao sẽ khó có điều kiện kinh phí cũng như sự quan tâm, đầu tư để tiếp tục thực hiện việc quản lý sau cai. 70% tỷ lệ học viên tái nghiện sau 3 năm ra khỏi Trung tâm là con số đáng lo ngại đòi hỏi Yên Bái cần phải linh hoạt lựa chọn cho mình một hướng đi, biện pháp cai nghiện phù hợp.

Bài, ảnh: Trần Lê