Quán triệt đường lối quân sự của Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh, Đảng bộ Hải Phòng đã sớm chủ trương xây dựng lực lượng bán vũ trang bằng các Đội Xích vệ, Tự vệ Đỏ trong công nhân ở các khu công nghiệp, nhà máy, xí nghiệp, làm nòng cốt cho quần chúng nhân dân giành chính quyền năm 1945. Khi thực dân Pháp mở rộng chiến tranh ra miền Bắc, thực hiện mưu đồ dùng biện pháp quân sự để giải quyết mối quan hệ Việt - Pháp... Hải Phòng là nơi nổ phát súng đầu tiên trước khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, tiêu biểu là trận đánh ở Nhà hát Thành phố ngày 20-11-1946... Trận chiến đấu bảo vệ Nhà hát Thành phố của LLVT và nhân dân TP Hải Phòng đã thể hiện tinh thần quyết tử, làm nên bản anh hùng ca bất diệt, tiêu biểu cho khí phách và truyền thống anh dũng của LLVT và nhân dân đất Cảng. Trận chiến đấu ngày 20-11-1946 tại Nhà hát Thành phố đã đánh dấu mốc son chói lọi và trở thành ngày truyền thống của LLVT TP Hải Phòng.

leftcenterrightdel
 Cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 50 (Bộ CHQS TP Hải Phòng) luyện tập duyệt đội ngũ. Ảnh: KHÁNH CHI.
Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, LLVT TP Hải Phòng đã cùng nhân dân chủ động tổ chức nhiều trận tập kích lớn vào thị xã Kiến An, Sở Dầu, các sân bay Đồ Sơn, Cát Bi... giáng cho địch những đòn chí mạng, tổn thất nặng nề. LLVT TP phối hợp và chi viện đắc lực sức người, sức của cho chiến trường trên phạm vi cả nước. Trong chiến đấu với kẻ thù, mỗi địa danh, tên đất, tên làng đã đi vào lịch sử, như “Kim Sơn kháng Nhật”, “Cát Bi rực lửa", "Đường 10 quật khởi", "Hà Sen anh dũng - Đôn Lương kiên cường", "Tiên Lãng chống càn", "Thủy Nguyên quật khởi"... Kết thúc cuộc kháng chiến chống Pháp, TP Hải Phòng được lựa chọn là nơi tập kết 300 ngày của quân Pháp trước khi rút về nước theo Hiệp định Giơ-ne-vơ. Sự kiện đó đã làm nên một "Hải Phòng đi trước về sau" trong kháng chiến chống Pháp, một Hải Phòng “Trung dũng-Quyết thắng” như lời Bác Hồ khen tặng, trở thành niềm tự hào của Đảng bộ, quân và dân thành phố.

Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, với tinh thần và ý chí quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược, Đảng bộ, quân và dân TP Hải Phòng đã kiên cường bám trụ, chiến đấu mưu trí, dũng cảm, sáng tạo, lập nên những chiến công đặc biệt xuất sắc. Kể từ khi đánh thắng trận đầu, cho đến những ngày cuối năm 1972, quân và dân thành phố đã chiến đấu hơn 4.000 trận, phá tan chiến dịch phong tỏa cảng biển, bắn rơi 317 máy bay Mỹ (có 5 chiếc B-52), bắt sống 16 giặc lái, 8 lần bắn cháy tàu chiến Mỹ; tháo gỡ hàng nghìn quả bom, mìn, thủy lôi, phá tan chiến dịch phong tỏa cảng Hải Phòng, góp phần lập nên chiến thắng oanh liệt “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”. Không chỉ chiến đấu ngoan cường dũng cảm, quân và dân TP Hải phòng còn sản xuất giỏi, hết lòng chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến lớn miền Nam; là nơi mở bến xuất phát của tuyến vận tải “Đường Hồ Chí Minh trên biển” đã đi vào lịch sử của dân tộc.

Sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất, Hải Phòng tiếp tục đóng góp sức người, sức của cùng cả nước giữ vững toàn vẹn lãnh thổ thiêng liêng trong cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc của Tổ quốc. Thực hiện phong trào “Làm giàu - Đánh thắng” của Quân khu 3 và phong trào “Vươn ra biển làm giàu, đánh thắng” của thành phố, LLVT TP Hải Phòng làm nòng cốt, xung kích thực hiện có hiệu quả nhiều công trình trọng điểm như: Lấn biển Vinh Quang (Tiên Lãng), đắp đê lấn biển Đường 14 (Kiến Thụy), xây đập Cái Tắt, làm đường xuyên đảo Cát Bà, đào kênh Cái Tráp, nâng cấp Sân bay Cát Bi... Các công trình kết hợp kinh tế với quốc phòng có ý nghĩa to lớn về kinh tế-xã hội, đồng thời tăng cường, củng cố quốc phòng và an ninh (QPAN).

Những năm gần đây, TP Hải Phòng đã gắn phát triển kinh tế-xã hội với xây dựng thế trận khu vực phòng thủ vững chắc, tạo sự liên kết chặt chẽ giữa các địa phương trong thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân. Huy động và phát huy tốt sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị thực hiện thắng lợi nhiệm vụ quân sự, quốc phòng; xây dựng LLVT TP vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức; năng lực lãnh đạo toàn diện và sức chiến đấu của các tổ chức Đảng được nâng lên. Tập trung củng cố, tổ chức lực lượng thường trực theo hướng “Cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại”; xây dựng lực lượng dân quân, tự vệ “vững mạnh, rộng khắp”; lực lượng dự bị động viên hùng hậu. LLVT TP đã chú trọng nâng cao chất lượng huấn luyện và khả năng SSCĐ, tạo bước chuyển biến mạnh mẽ về xây dựng chính quy, chấp hành kỷ luật; thực hiện tốt công tác hậu cần, kỹ thuật ở tất cả các cơ quan, đơn vị. Đồng thời, tích cực tham gia các cuộc vận động, các phong trào xây dựng nông thôn mới, “đền ơn đáp nghĩa”, “xóa đói giảm nghèo”, chương trình quân-dân y kết hợp; luôn là lực lượng đi đầu trong công tác phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai, tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn, góp phần tích cực phát triển kinh tế-xã hội, tăng cường QPAN; tăng cường mối quan hệ đoàn kết quân dân, “thế trận lòng dân”.

Với những chiến công, thành tích đặc biệt xuất sắc đạt được trong 70 năm qua, Đảng bộ, quân và dân TP Hải Phòng được Bác Hồ 3 lần gửi thư khen và tặng Cờ “Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”; LLVT TP vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu "Đơn vị Anh hùng LLVT nhân dân”; tặng thưởng 3 Huân chương Quân công hạng nhất, nhì, ba; 2 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng nhì, ba. Toàn thành phố có 111 tập thể và 38 cá nhân được phong tặng, truy tặng danh hiệu “Anh hùng LLVT nhân dân”, hơn 2.000 bà mẹ được phong tặng, truy tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”. Trung đoàn 50 (Bộ CHQS TP Hải Phòng) hai lần được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu “Đơn vị Anh hùng LLVT nhân dân” trong kháng chiến chống Mỹ và trong thời kỳ đổi mới. Vừa qua, Chủ tịch nước đã tặng thưởng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng nhất cho LLVT TP Hải Phòng vì có thành tích xuất sắc trong huấn luyện, SSCĐ, xây dựng đơn vị, củng cố quốc phòng, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc giai đoạn 2011-2015.

Đại tá NGUYỄN VĂN ĐIỆP

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS TP Hải Phòng