Gỡ khó việc làm cho thanh niên xuất ngũ

Còn nhiều khó khăn, bất cập

Qua khảo sát tại một số xã, phường thuộc các tỉnh: Thái Nguyên, Nghệ An, Quảng Ngãi... nhận thấy, nhu cầu tìm kiếm việc làm, học nghề, chuyển đổi nghề nghiệp của thanh niên hoàn thành NVQS rất lớn. Các địa phương, doanh nghiệp cũng có nhu cầu tuyển dụng lực lượng lao động trẻ, có sức khỏe, ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm. Song, việc kết nối hai nhu cầu ấy vẫn chưa thật sự chặt chẽ, hiệu quả.

Đoàn khảo sát Ban chỉ đạo xây dựng Đề án 1496, Bộ Quốc phòng, tìm hiểu nhu cầu tuyển dụng tại Khu công nghiệp VSIP Nghệ An (tháng 6-2026).

Những năm qua, Bộ Quốc phòng, các cơ quan, đơn vị, nhà trường và địa phương đã quan tâm triển khai nhiều hoạt động tư vấn hướng nghiệp, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm cho bộ đội xuất ngũ. Hằng năm, hàng chục nghìn thanh niên được tư vấn, hỗ trợ học nghề tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp; nhiều người được giới thiệu việc làm trong và ngoài nước. Những kết quả đó góp phần giúp thanh niên hoàn thành NVQS từng bước ổn định cuộc sống, đồng thời khẳng định trách nhiệm của Quân đội đối với thanh niên sau khi hoàn thành NVQS. Tuy nhiên, nhìn từ yêu cầu giải quyết việc làm bền vững, những chính sách và hoạt động hỗ trợ vẫn còn nhiều bất cập. Sự liên kết giữa đào tạo nghề với nhu cầu tuyển dụng chưa thật chặt chẽ; công tác tư vấn hướng nghiệp ở một số địa phương chưa sâu, chưa giúp quân nhân xác định rõ nghề nghiệp trước khi xuất ngũ. Việc kết nối giữa cơ sở đào tạo, trung tâm dịch vụ việc làm, doanh nghiệp và địa phương có lúc còn thiếu tính thường xuyên, chưa hình thành được cơ chế phối hợp thống nhất, lâu dài. Cá biệt, việc hỗ trợ học nghề ở một số đơn vị, địa phương có lúc còn mang tính hình thức; một số chương trình đào tạo việc làm cho thanh niên hoàn thành NVQS chưa sát nhu cầu thị trường, chất lượng đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp...

Gắn đào tạo nghề với nhu cầu thực tế thị trường

Sau thời gian khảo sát thực tế và triển khai soạn thảo, đến nay, dự thảo Đề án 1496 cơ bản hoàn thành, làm thủ tục báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét trước khi tổ chức hội thảo ở các cấp để xin ý kiến, từng bước hoàn thiện, thông qua. Theo Đại tá Nguyễn Quang Huy, Trưởng ban Thanh niên Quân đội (Tổng cục Chính trị), Phó trưởng ban chỉ đạo xây dựng Đề án 1496, quan điểm khi xây dựng Đề án là phải tập trung hình thành được một quá trình hỗ trợ liên tục, bắt đầu từ khi quân nhân còn tại ngũ, nối tiếp qua giai đoạn học nghề, tìm việc và duy trì việc làm sau xuất ngũ. Trong quá trình ấy đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng, các bộ, ngành, chính quyền địa phương, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và cộng đồng doanh nghiệp cùng gia đình cũng như bản thân thanh niên hoàn thành NVQS.

Đoàn khảo sát Đề án 1496 tìm hiểu nhu cầu việc làm của chiến sĩ năm thứ hai tại Trung đoàn 28, Sư đoàn 10, Quân đoàn 34 (tháng 6-2026).

Nội dung dự thảo Đề án 1496 đã xác định những vấn đề cốt lõi trong hỗ trợ việc làm cho thanh niên hoàn thành NVQS, đồng thời đề xuất các giải pháp toàn diện, phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Dự thảo hướng tới xây dựng một cơ chế đồng bộ, kết nối các khâu từ định hướng nghề nghiệp, đào tạo kỹ năng đến tư vấn, giới thiệu và theo dõi kết quả việc làm. Trong đó, xác định chuyển từ hỗ trợ sau xuất ngũ sang chuẩn bị nghề nghiệp ngay trong thời gian quân nhân tại ngũ, giúp quân nhân được cung cấp thông tin về thị trường lao động, nhu cầu tuyển dụng, xu hướng ngành nghề và các chính sách hỗ trợ học nghề, việc làm; được tư vấn để nhận diện năng lực, sở trường, từ đó lựa chọn hướng đi phù hợp từ sớm. Cách làm này cũng giúp các cơ quan, đơn vị có điều kiện để nắm bắt nhu cầu, phối hợp với cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, nâng cao tính chủ động, hiệu quả của hoạt động hỗ trợ.

Điểm đột phá khác là dự thảo Đề án xác định gắn đào tạo nghề với nhu cầu thực tế của thị trường lao động, lấy cơ hội việc làm làm căn cứ quan trọng để đánh giá hiệu quả hỗ trợ. Đặt ra yêu cầu tăng cường kết nối giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp, đơn vị sử dụng lao động và các trung tâm dịch vụ việc làm; chú trọng đào tạo bổ sung kỹ năng số, ngoại ngữ, kỹ năng mềm và những năng lực cần thiết trong môi trường lao động hiện đại.

Đoàn khảo sát Đề án 1496 tìm hiểu nhu cầu việc làm của chiến sĩ năm thứ hai tại Lữ đoàn 490, Bộ tư lệnh Pháo binh - Tên lửa (tháng 6-2026).

Dự thảo Đề án còn quan tâm triển khai chương trình đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; hỗ trợ thanh niên tiếp cận nguồn vốn, kiến thức và kinh nghiệm để khởi nghiệp, phát triển sản xuất, kinh doanh phù hợp với điều kiện địa phương, giúp mở rộng không gian lựa chọn nghề nghiệp. Ngoài ra, định hướng xây dựng cơ sở dữ liệu về thanh niên xuất ngũ có nhu cầu học nghề, tìm việc làm; kết nối thông tin với hệ thống thông tin thị trường lao động, trung tâm dịch vụ việc làm và doanh nghiệp; phát triển các nền tảng hỗ trợ tư vấn, tuyển dụng, kết nối việc làm và theo dõi tình trạng việc làm sau xuất ngũ. Điều này giúp các cơ quan chức năng nắm chắc hơn nhu cầu của thanh niên, tạo cơ sở đánh giá thực chất hiệu quả chính sách, từ đó kịp thời điều chỉnh những nội dung chưa phù hợp.

Tìm hiểu, chúng tôi được biết, dự thảo Đề án 1496 đã đặt ra những mục tiêu cụ thể để tạo căn cứ tổ chức thực hiện và đánh giá kết quả. Theo đó, xác định, giai đoạn 2027-2035, phấn đấu 100% quân nhân trước khi hoàn thành NVQS được tiếp cận thông tin thị trường lao động, tư vấn hướng nghiệp, thông tin việc làm và chính sách liên quan; trên 85% số thanh niên có nhu cầu được hỗ trợ đào tạo nghề, bồi dưỡng kỹ năng... Mục tiêu đặt ra đến năm 2035, từ 90% thanh niên hoàn thành NVQS có nhu cầu việc làm tìm được việc làm trong vòng 12 tháng kể từ ngày xuất ngũ, trong đó, có trên 80% thanh niên có việc làm ổn định, được tham gia bảo hiểm xã hội hoặc có hợp đồng lao động theo quy định...