ãnh đạo, chỉ huy Học viện KTQS cùng học viên, sinh viên tham quan mô hình lái xe bán tự nhiên (Ảnh: Xuân Hoan)
Những ngày đầu thành lập, tuy đội ngũ giáo viên chỉ khoảng hơn 30 người, cơ sở vật chất vô cùng khó khăn, thiếu thốn, song với tình cảm, trách nhiệm “hướng về miền Nam thân yêu”, lãnh đạo, chỉ huy học viện đã xác định rõ phương hướng, mục tiêu giáo dục, đào tạo và biện pháp phù hợp để xây dựng đội ngũ giáo viên, hệ thống trang thiết bị dạy học. Trong giai đoạn này, học viện đã tiến hành đồng thời ba loại hình đào tạo: Dài hạn, chuyển tiếp và chuyển cấp, nhanh chóng bổ sung đội ngũ cán bộ KTQS phục vụ cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Gắn nhà trường với chiến trường, lý luận với thực tiễn, từ năm 1968, học viện đã cử đoàn cán bộ đầu tiên đi thực tế, phục vụ các binh trạm trên tuyến đường chiến lược Trường Sơn. Những năm sau đó, hàng nghìn lượt cán bộ, giáo viên, học viên của học viện đã có mặt trên khắp các chiến trường, vừa trực tiếp tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu, vừa tiến hành nghiên cứu vũ khí trang bị kỹ thuật của địch, vừa nghiên cứu sửa chữa, cải tiến, nâng cao hiệu quả, phát huy tính năng vũ khí, khí tài của ta. Nhờ đó, học viện đã luôn kịp thời điều chỉnh, bổ sung nội dung, chương trình đào tạo, kịp thời nghiên cứu, cải tiến vũ khí của ta để đối phó hiệu quả với các loại vũ khí trang bị mới của địch.
Sau ngày đất nước thống nhất, nhiệm vụ của học viện có bước phát triển mới, đáp ứng yêu cầu đào tạo và nghiên cứu, phát triển tiềm lực khoa học KTQS, xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ và xây dựng Tổ quốc. Đến nay, nhiệm vụ đào tạo của học viện phát triển cả về quy mô, loại hình, đối tượng, với 12 ngành đào tạo tiến sĩ, 17 ngành đào tạo thạc sĩ, 42 chuyên ngành đào tạo kỹ sư quân sự dài hạn, 25 chuyên ngành đào tạo đại học, cao đẳng hệ kỹ sư dân sự, v.v.. Trải qua 50 năm xây dựng và phát triển, học viện đã đào tạo cho quân đội gần 2 vạn cán bộ có trình độ đại học và sau đại học về KTQS và chỉ huy tham mưu kỹ thuật; hơn 5 nghìn cán bộ được bổ túc, bồi dưỡng kiến thức mới; gần một vạn cử nhân cao đẳng, kỹ sư, thạc sĩ, tiến sĩ phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và gần một nghìn cán bộ kỹ thuật cho Bộ Công an, cho Quân đội nhân dân Lào và Quân đội Hoàng gia Cam-pu-chia.
Trong quá trình xây dựng và phát triển, học viện luôn gắn công tác giáo dục, đào tạo với nghiên cứu khoa học. Hàng nghìn đề tài khoa học các cấp, hàng trăm sản phẩm nghiên cứu ra đời đã góp phần tích cực trong việc đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, chất lượng công tác bảo đảm kỹ thuật của quân đội, nhất là bảo đảm cho các lực lượng đang tiến thẳng lên hiện đại. Phong trào nghiên cứu khoa học còn phát triển sâu rộng trong học viên, sinh viên. Trong 10 năm gần đây, học viện đã có 1.589 đề tài được thực hiện, với sự tham gia của 3.678 lượt học viên, sinh viên và đã đoạt hàng trăm giải thưởng “Sáng tạo kỹ thuật VIFOTEC”, “Nhân tài đất Việt”, “Trí tuệ Việt Nam”, “Tuổi trẻ sáng tạo trong quân đội”…
Để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học, trong suốt quá trình xây dựng và phát triển, lãnh đạo, chỉ huy học viện luôn coi trọng xây dựng cấp ủy, tổ chức đảng các cấp trong sạch, vững mạnh, học viện vững mạnh toàn diện. Đặc biệt, học viện hết sức quan tâm xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ, giảng viên. Hiện nay, 100% giáo viên có trình độ đại học trở lên, trong đó hơn 80% có trình độ sau đại học, với 345 tiến sĩ, tiến sĩ khoa học (chiếm hơn 35%); 13 nhà giáo ưu tú; 9 giáo sư, 69 phó giáo sư. Đây là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển của học viện trong thời gian tới.
Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học tiếp tục được đầu tư theo hướng đồng bộ, hiện đại. Bên cạnh hệ thống doanh trại, giảng đường khang trang, hiện đại, học viện có 72 phòng thí nghiệm chuyên ngành, cơ bản, cơ sở; 39 phòng học trang bị, phòng học chuyên dùng, 14 trạm xưởng; hệ thống thư viện với hơn sáu vạn đầu giáo trình, tài liệu và hơn sáu nghìn tài liệu điện tử... đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ dạy học và nghiên cứu khoa học của cán bộ, giảng viên, học viên, sinh viên...
Phát huy truyền thống “Đoàn kết, chủ động, sáng tạo, khắc phục khó khăn, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ”, thời gian tới, Học viện KTQS tiếp tục nghiên cứu, quán triệt sâu sắc các quan điểm của Đảng về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và thực hiện Cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”. Kế thừa kinh nghiệm và những bài học quý báu của các thế hệ đi trước, Học viện KTQS tập trung xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, học viện vững mạnh toàn diện và từng bước hiện đại. Cán bộ, giảng viên, học viên, sinh viên tiếp tục nỗ lực, phấn đấu vượt qua mọi khó khăn, vươn lên chiếm lĩnh những đỉnh cao khoa học, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện thắng lợi sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.
Trung tướng TRẦN TẤN HÙNG
Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Học viện Kỹ thuật Quân sự