Theo kế hoạch, buổi luyện tập chuyển trạng thái, sẵn sàng huy động lực lượng, phương tiện tham gia hộ đê, chống vỡ đập và ứng cứu nhân dân trên địa bàn của cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 242 (Quân khu 3) bắt đầu từ lúc 19 giờ, ngày thứ bảy. Đến giờ luyện tập thì trời đột ngột đổ mưa lớn, nhưng tất cả kế hoạch huấn luyện và các tình huống, phương án theo kế hoạch vẫn được cán bộ, chiến sĩ của đơn vị duy trì nghiêm túc, cả về nội dung và thời gian luyện tập. Chỉ sau khoảng 10 phút tính từ khi mệnh lệnh từ sở chỉ huy được phát đi, cán bộ, chiến sĩ một số đơn vị có chức năng cơ động nhanh của Lữ đoàn 242 đã có mặt tại vị trí tập kết với đầy đủ quân tư trang cá nhân và dụng cụ chuyên dụng cứu hộ, sẵn sàng cơ động...
Cán bộ, chiến sĩ Tàu 211, Hải đội 137 (Bộ tư lệnh Vùng 1 Hải quân) luyện tập cứu hộ người bị nạn trên biển.
Thấy chúng tôi lộ rõ vẻ ngạc nhiên, Thượng tá Phạm Khắc Dũng, Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 242 cho biết: "Với đặc thù là đơn vị đóng quân trên địa bàn vừa là đảo, lại vừa là đồi núi với nhiều công trường khai thác của ngành than và hệ thống đê, đập dân sinh, hằng năm trên địa bàn thường phải hứng chịu rất nhiều đợt mưa, bão và tác động tiêu cực của thiên tai. Quán triệt phương châm “4 tại chỗ” trong phòng chống lụt bão, tìm kiếm cứu nạn (PCLB, TKCN), Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn luôn coi đây là nhiệm vụ thường xuyên của đơn vị. Ngay từ đầu năm 2016, chúng tôi đã chỉ đạo cho cấp ủy, chỉ huy các đơn vị thuộc quyền xây dựng nghị quyết chuyên đề sát với tình hình thực tế của từng đơn vị, kịp thời triển khai đến 100% cán bộ, đảng viên...".
Chúng tôi được biết, Lữ đoàn 242 đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc khi xây dựng kế hoạch PCLB, TKCN phải có kế hoạch hiệp đồng cụ thể với các lực lượng quân đội và cấp ủy, chính quyền địa phương trên địa bàn đóng quân, để cùng tham gia thực hiện nhiệm vụ, tuyệt đối không để bị động, bất ngờ khi có bão, lũ xảy ra. Các đơn vị thuộc lữ đoàn được tổ chức huấn luyện kỹ càng, hướng dẫn cụ thể nên những năm qua, cán bộ, chiến sĩ của Lữ đoàn 242 đã tham gia thực hiện nhiệm vụ PCLB, TKCN khá hiệu quả, bảo đảm tuyệt đối an toàn. Chỉ tính riêng trong năm 2015, Lữ đoàn 242 đã huy động hơn 1.700 lượt cán bộ, chiến sĩ và hàng trăm lượt phương tiện tàu, thuyền, ô tô để tham gia CHCN và giúp nhân dân trên địa bàn ứng phó với mưa, lũ. Đặc biệt, sự vào cuộc kịp thời với các phương án xử lý hiệu quả, sát thực tế của cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 242 trong đợt mưa, lũ lịch sử xảy ra đầu tháng 8-2015 đã góp phần giảm tối đa thiệt hại cho nhân dân trên địa bàn, được cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương đánh giá cao.
Cung cấp một số nét chính trong công tác tổ chức huấn luyện sẵn sàng cho thực hiện nhiệm vụ ứng phó thiên tai và CHCN trong mùa mưa, bão năm nay của lực lượng Bộ đội Biên phòng (BĐBP), Thiếu tướng Nguyễn Văn Nam, Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng BĐBP cho biết: "Để chủ động đối phó hiệu quả với những diễn biến phức tạp trong mùa mưa, bão đang đến gần, ngay từ đầu năm 2016, Bộ tư lệnh BĐBP đã yêu cầu Ban chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn (PCTT-TKCN) của Bộ tư lệnh và các đơn vị tập trung quán triệt, triển khai đầy đủ các chỉ thị, mệnh lệnh chỉ đạo của cấp trên; duy trì nghiêm các kíp trực nắm chắc tình hình thiên tai, sự cố để tham mưu chỉ đạo ứng phó kịp thời, có hiệu quả các tình huống".
Từ đầu năm đến nay, Bộ tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã tổ chức rà soát, bổ sung số liệu điều tra cơ bản, nắm chắc cụ thể về số người, số phương tiện cũng như các vấn đề liên quan đến an toàn trong mưa, bão trên địa bàn quản lý để phục vụ cho nhiệm vụ PCLB-TKCN của các đơn vị. Chủ động xây dựng kế hoạch ứng phó với từng tình huống, từng cơn bão sát với thực tế và thường xuyên tổ chức luyện tập theo phương án. Phát huy vai trò, trách nhiệm, nâng cao kỹ năng, tính chuyên nghiệp của các lực lượng tham gia PCTT- TKCN. Các đơn vị BĐBP trên toàn tuyến thường xuyên kiểm tra kỹ hệ thống thông tin liên lạc giữa đất liền với biển, giữa các lực lượng chức năng và hệ thống trang thiết bị phục vụ công tác CHCN cũng như cơ chế, bộ máy, lực lượng phòng chống lụt bão. Bên cạnh đó, cần tiếp tục làm tốt công tác tham mưu cho địa phương, tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân, tăng cường công tác tiếp nhận, thông báo, cảnh báo kêu gọi người dân tránh trú bão.
Định hướng một số nét chính trong thực hiện nhiệm vụ PCLB, TKCN của quân đội trong mùa mưa bão năm 2016, Phó đô đốc Phạm Ngọc Minh, Phó tổng Tham mưu trưởng, Phó chủ tịch Thường trực Ủy ban Quốc gia Tìm kiếm, cứu nạn nhấn mạnh: "Tình hình thời tiết, khí tượng, thủy văn trong năm 2016 dự báo sẽ tiếp tục có những diễn biến phức tạp, khó lường, các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng khốc liệt hơn, vì thế, nhiệm vụ PCLB, TKCN đặt ra hết sức nặng nề, phức tạp; đòi hỏi cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị các cấp trong toàn quân cần tiếp tục quán triệt sâu sắc các chỉ thị, nghị quyết của trên, sự chỉ đạo của Bộ Quốc phòng về nhiệm vụ phòng chống thiên tai, CHCN. Trong đó chú trọng làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục cho cán bộ, chiến sĩ hiểu rõ vai trò, chức năng, nhiệm vụ của quân đội trong phòng chống thiên tai, CHCN; coi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng; từng đơn vị chủ động khắc phục khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Đồng thời phải tổ chức và duy trì nghiêm hệ thống ứng trực, nắm chắc tình hình xử lý kịp thời, có hiệu quả các tình huống...".
Chúng tôi cho rằng để thực hiện hiệu quả các vấn đề trên, các đơn vị trong toàn quân cần thường xuyên củng cố, kiện toàn Ban chỉ đạo, Ban chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn các cấp; bổ sung, hoàn thiện quy chế hoạt động phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và thực tiễn của đơn vị, địa phương. Phát huy vai trò tham mưu của cơ quan quân sự, biên phòng địa phương trong công tác tham mưu giúp cấp ủy, chính quyền lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng kế hoạch, phương án, chuẩn bị đầy đủ vật tư, lực lượng, phương tiện cho phòng chống thiên tai. Thống nhất, hoàn thiện cơ chế quản lý, chỉ huy, điều hành để tạo nên sức mạnh tổng hợp, kịp thời xử lý các tình huống, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người, tài sản của Nhà nước và nhân dân khi có thiên tai, bão lũ xảy ra.
Bài và ảnh: CHU ANH