Góp phần phát triển vùng biên giới

Có mặt tại Đoàn KT-QP 4 (Bộ CHQS tỉnh Nghệ An), chúng tôi được Đại tá Vi Hiểu, Đoàn trưởng Đoàn KT-QP 4 cho biết, trước đây khi chưa có Đoàn KT-QP 4, tình hình ANTT tại các xã vùng biên giới thuộc các huyện: Kỳ Sơn, Quế Phong rất phức tạp, nhất là nạn buôn bán ma túy, tình trạng di cư tự do, truyền đạo trái phép... Năm 2001, Đoàn KT-QP 4 được thành lập và cán bộ, chiến sĩ đã nhanh chóng “nhập cuộc”, phối hợp cùng cấp ủy, chính quyền địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân phá bỏ và không trồng cây thuốc phiện; không nghe kẻ xấu xúi giục, kích động vi phạm pháp luật. Đoàn KT-QP 4 đã tham mưu, phối hợp với chính quyền địa phương sắp xếp lại các khu dân cư, thôn, bản; đưa vào thí điểm nhiều loại cây trồng, vật nuôi và hướng dẫn, giúp đỡ nhân dân trong sản xuất. Việc đưa cây chè Shan Tuyết, cây Atisô, cây đẳng sâm, đan sâm, chanh leo vào trồng trong vườn nhà, khu đồi; đưa các giống cá tầm, cá hồi, giống gà đen (gà của người Mông) vào chăn nuôi đã góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo của đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây. Đời sống của bà con cũng như cơ sở hạ tầng từng bước được cải thiện, góp phần đẩy lùi các tệ nạn xã hội, tình hình ANTT từng bước có chuyển biến.

 Trí thức trẻ Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 4 hái chè Shan tuyết tại xã Na Ngoi, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An. Ảnh: Gia Minh
Thăm Trạm y tế quân dân y của Đoàn KT-QP 4, chúng tôi gặp một số người dân đang đến khám bệnh. Hỏi chuyện thì bà con cho biết, từ ngày có trạm y tế, đồng bào nơi đây không còn phải đi xa khám, chữa bệnh; không nhờ các thầy mo, thầy cúng nữa. Các chị em đến kỳ sinh nở đã đến trạm y tế để sinh, vì thế mẹ, con đều khỏe mạnh...

Trung úy, QNCN Nguyễn Công Minh, Phó trạm trưởng chia sẻ, trung bình mỗi tháng, trạm y tế khám, chữa bệnh cho khoảng 280-320 lượt bệnh nhân và nhiều bệnh nhân nặng đã được cứu sống kịp thời. Đơn cử, tháng 3-2016 vừa qua, các y sĩ, bác sĩ của trạm đã rửa ruột, giải độc, cứu sống bệnh nhân Vừ Y Kia, 16 tuổi, ở bản Na Cáng, xã Na Ngoi do ăn lá ngón.

 Tại huyện Nam Giang, nơi Đoàn KT-QP 207 (Bộ CHQS tỉnh Quảng Nam) đứng chân, Đại tá Trần Văn An, Đoàn trưởng cho chúng tôi biết: "Đoàn đảm trách nhiệm vụ trên địa bàn 3 huyện: Tây Giang, Nam Giang, Phước Sơn (tỉnh Quảng Nam). Đến nay, đơn vị đã xây dựng được các mô hình trồng lúa nước theo thời vụ tại xã Chà Val, xã Phước Mỹ (huyện Phước Sơn) với diện tích 7,8ha, năng suất 4 tấn/ha. Đoàn cũng ứng dụng mô hình trồng sắn cao sản MK94 với diện tích 4ha, năng suất 25-30 tấn/ha; mô hình trồng ngô lai với diện tích 29ha, năng suất 5 tấn/ha cho bà con nhân dân. Đặc biệt là mô hình trồng cỏ VA06, diện tích 20ha để chăn nuôi bò theo nhóm hộ gia đình tại các xã: La Ê, Chà Val (huyện Nam Giang), Phước Mỹ, A Xan (huyện Tây Giang) với khoảng 65 con bò giống cho 8 nhóm hộ gia đình đã mang lại hiệu quả kinh tế tích cực. Đoàn KT-QP 207 cũng đã xây dựng được 3 trại nuôi bò, heo tập trung, quy mô 200-300 con bò, 50 heo giống và 150 con dê. Một vùng trồng trọt với diện tích 50ha cũng đã được quy hoạch. Việc xây dựng thành công Trung tâm Thương mại-dịch vụ nông lâm do Đoàn KT-QP 207 tổ chức để cung ứng hàng hóa thiết yếu phục vụ người dân 6 xã của huyện Nam Giang đã góp phần tích cực trong việc bình ổn giá sinh hoạt cho người dân. Ngoài ra, đoàn còn thành lập một xưởng sản xuất đũa để giải quyết việc làm cho 10 hộ dân (30-35 lao động), doanh thu khoảng 1,6 tỷ đồng/năm.

Đoàn trưởng Trần Văn An tâm sự, dẫu thu nhập bình quân người lao động từ xưởng sản xuất đũa tre không nhiều (khoảng 3 triệu đồng/người/tháng) nhưng đoàn vẫn quyết tâm sản xuất để giải quyết việc làm cho đồng bào. Việc duy trì xưởng sản xuất đũa cũng góp phần không nhỏ trong tiêu thụ cây tre giúp bà con. Vì thế, hơn 250 hộ nghèo trong khu vực đã thoát nghèo, phát triển sản xuất, chăn nuôi ổn định, cuộc sống ngày càng được cải thiện.

Tới đâu, chúng tôi cũng cảm nhận được tình cảm của người dân đối với cán bộ, chiến sĩ các đoàn KT-QP. Chị Bàn Muồi Tảo, xã Ia Rvê, huyện Ea Súp, tỉnh Đắc Lắc xúc động kể: "Nhờ bộ đội ở Đoàn KT-QP 737 hướng dẫn cách chăn nuôi, trồng trọt nên gia đình chúng tôi không còn bị đói như trước. Tháng 7-2015, nhà tôi bị hỏa hoạn, tôi bị thương, các anh ấy đã điều trị cho tôi, lại còn giúp hỗ trợ gia đình vật liệu để xây dựng lại ngôi nhà. Mong sao ngày càng có nhiều đoàn KT-QP để giúp người dân vùng biên giới như chúng tôi phát triển kinh tế, cải thiện đời sống".

Để các đoàn kinh tế-quốc phòng hoạt động hiệu quả hơn

Những việc làm cụ thể và những con số “biết nói” của các đoàn KT-QP trên địa bàn miền Trung, Tây Nguyên nói riêng và cả nước nói chung đã góp phần làm thay đổi diện mạo nhiều vùng biên cương Tổ quốc. Đây cũng chính là minh chứng xác đáng về chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng khi thành lập các đoàn KT-QP, giúp đồng bào các dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa nơi biên giới phát triển kinh tế, củng cố QP-AN. Thông qua đó, đồng bào dân tộc thiểu số ngày càng tin tưởng vào Đảng, Nhà nước, quân đội; mối quan hệ quân-dân ngày càng gắn bó mật thiết.

 Trại bò giống theo mô hình nuôi nhóm hộ do Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 207 triển khai tại xã La Ê, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam. Ảnh: Diệp Anh
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động của các đoàn KT-QP cũng gặp không ít khó khăn. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, hiện nay suất đầu tư đối với các công trình cơ sở hạ tầng ở vùng biên giới thường cao hơn so với các khu vực khác. Một số công trình chưa thể hoàn thành do nguồn kinh phí chưa đáp ứng đủ yêu cầu, phần nào ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư, xây dựng các vùng dự án. Việc lồng ghép các dự án phục vụ cho phát triển sản xuất của người dân một số nơi cũng còn thiếu đồng bộ.

Đại tá Trần Văn An, Đoàn trưởng Đoàn KT-QP 207 thẳng thắn nhìn nhận: "Các đoàn KT-QP được quản lý qua các tầng nấc trung gian đã ảnh hưởng nhất định đến quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ, hạn chế sự chủ động. Bên cạnh đó, trình độ dân trí thấp và nhận thức về sản xuất, ứng dụng khoa học, kỹ thuật của đồng bào các dân tộc thiểu số còn hạn chế cũng đang là “rào cản” đối với việc triển khai nhiệm vụ giúp dân của các đoàn KT-QP". Đồng quan điểm trên, Đại tá Vi Hiểu, Đoàn trưởng Đoàn KT-QP 4 cho hay: "Việc quản lý đất trong khu KT-QP còn gặp khó khăn. Công tác giao đất để thực hiện các hạng mục dự án, tiến độ đầu tư dự án chậm, cơ cấu vốn đầu tư chưa hợp lý... là những khó khăn chung của các đoàn KT-QP. Thêm vào đó, giao thông đi lại khó khăn dẫn đến lượng tiêu thụ nông, lâm sản của bà con khu vực các đoàn KT-QP đứng chân vẫn ở mức “khiêm tốn”.

Để hoạt động của các đoàn KT-QP ngày càng phát huy hiệu quả, những khó khăn, vướng mắc nêu trên cần sớm được quan tâm giải quyết. Bên cạnh đó, việc tổ chức sơ kết, đánh giá hiệu quả những mô hình hay, cách làm tốt của các đoàn KT-QP là rất cần thiết và nên tiến hành thường xuyên để kịp thời rút kinh nghiệm, triển khai nhân rộng. Công tác nghiên cứu, rà soát, điều chỉnh về tổ chức, quản lý, điều hành cho phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ cũng cần được các đoàn KT-QP và các cấp, các ngành quan tâm thực hiện để các đoàn KT-QP hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ của mình, phối hợp với địa phương "đánh thức" được tiềm năng, thế mạnh của từng vùng biên giới.

Với những kết quả đã đạt được, cùng với sự quan tâm thường xuyên của lãnh đạo cấp trên, sự phối hợp chặt chẽ của cấp ủy, chính quyền các địa phương và lòng dân đồng thuận, chắc chắn các đoàn KT-QP sẽ hoạt động ngày càng hiệu quả, thực sự là “điểm tựa” vững chắc đối với cấp ủy, chính quyền và nhân dân, góp phần phát triển kinh tế-xã hội, giữ vững thế trận quốc phòng-an ninh vùng biên cương như mục tiêu mà Đảng, Nhà nước đã đề ra khi thành lập các đoàn KT-QP.

NGUYỄN KIỂM